Column

Pensioendocu even onbegrijpelijk als pensioenfondsen zelf

Omroep MAX ging op vakantie, en keerde terug met een koffer vol tegenslag.

Cees Grimbergen. Beeld Omroep Max

En de groeten van MAX. Het is te hopen dat de achterban van de ouderenomroep inmiddels ook het uitgestelde kijken heeft ontdekt, anders kwam die maandagavond in forse gewetensnood: de omroep opereerde op twee zenders tegelijk, met even alarmerende boodschappen.

Op NPO 1 berichtte de immer zonnige Sybrand Niessen in Groeten van MAX over de valkuilen van vakantie. Ger en Mina hadden een reisje naar Kroatië geboekt, maar die viel nogal tegen. De bus kwam te laat (echt waar). Grutjes van MAX. 'Tot overmaat van ramp' kreeg het paar bij aankomst een kamer op een verdieping waar de lift niet kon komen, en Mina was slecht ter been. Ook bij MAX: 'Reisziekte': zweten, misselijkheid, vermoeidheid en met knallende hoofdpijn aankomen: het kon allemaal tussen de oren zitten, aldus MAX.

Prettige vakantie.

Dat was met Groeten van MAX nog altijd doenlijker dan met het donkere beeld van de documentairedrieluik Zwarte zwanen (NPO2) over gerommel met onze pensioenpremies. Na een eerdere aflevering volgde maandag deel twee, vanavond het (voorlopige) slotdeel. Cees Grimbergen trok maandag naar Wall Street, waar Nederlandse pensioenmiljarden vrijelijk worden belegd tegen woekerwinsten, met onverantwoorde risico's en gevolgen. De hoofdpersonen verdienen van 'ons' geld miljoenen met vage dealtjes.

Zo is de bank Goldman Sachs 'fiduciair belegger' van ons pensioengeld. Het betekent zoveel als dat het handelt in eigenbelang: een 'fiduciair belegger' mag bij transacties alle betrokken partijen tegelijk vertegenwoordigen. Hij mag zelfs iets uit eigen voorraad verkopen. Van 'ons' geld.

Grimbergen ging verhaal halen bij de gokkers van Goldman Sachs. Hij kwam niet verder dan de receptie: elk interviewverzoek werd afgewezen, hetgeen nogal fraai contrasteerde met de kernbegrippen 'transparantie', 'integriteit' en 'eerlijkheid'. Hetzelfde overkwam hem bij Sun Capital, een private equity fonds dat met behulp van pensioengeld de V&D leegzuigt. De beveiliger hield Grimbergen buiten de deur.

'Reputatie van hele pensioensector in het geding door Cees Grimbergen', meldde vorige week de Pensioenfederatie. MAX was daar zo trots op, dat oom MAX zelf, Jan Slagter, er druk over twitterde. Het kon twee dingen betekenen: ofwel een rake documentaire, ofwel een wanhopige verdedigingspoging van de federatie.

Het betekende niet dat Zwarte zwanen ook goede televisie was. Daarvoor was de toch al taaie materie te ondoorgrondelijk gebracht. Te weinig visualisatie, te veel pratende hoofden over abstracte zaken en oude fraude-affaires. Alle informatie hing aan elkaar van gesproken woord, voor spiegelpanden in een winderige straat op Wall Street. Voor de onbevangen kijker was het moeilijk er een touw aan vast te knopen. Verhelderender was het geweest om in te zoomen op één concreet geval.

De veel te zelfverzekerde en suggestieve voice over - de plaag van menig documentaire - moest het beeld verder invullen: het zijn allemaal boeven, we worden misleid. Er is weinig reden om daaraan te twijfelen. Maar het resultaat was toch een pamflettistische documentaire vol impressionistische schetsen, zonder duidelijke rode draad. Waarmee Zwarte zwanen in hetzelfde troebele water zwom als het de pensioenwereld verweet: 'Dagelijks wordt door pensioenbeheerders in onbegrijpelijke taal gecongresseerd. Over onze hoofden.'

Zonde. Wij wensen Ger en Mina veel sterkte. En de groeten van MAX.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.