Nieuws Pensioenbeleggingen

Pensioenbeleggers investeren een miljard in 'vuilste vorm van olie die er is'

Aegon overweegt investeringen op te geven omdat het mogelijk 'stranded assets' blijken

Oliewinning uit teerzanden in Alberta, Canada Beeld REUTERS

Shell gaf een jaar geleden zijn belangen in oliewinning uit de omstreden Canadese teerzanden op. Maar pensioenbeleggers als ABP en Aegon halen er hun neus niet voor op. Zij tweeën investeren samen meer dan een miljard euro in teerzandbedrijven. Ook de NN Groep en pensioenfonds PFZW investeerden erin, voor bij elkaar 119 miljoen euro, zo blijkt uit onderzoek van Greenpeace.

Olie uit teerzand is zeer vervuilend. Teerzand is een mengsel van zand en dikke olie, vaak zo hard als asfalt. Een deel van deze teerzanden kan zo worden afgegraven, maar de gevolgen zijn desastreus: vierkante kilometers omgewoelde, kale aarde. Waar die teerzanden te diep liggen, wordt gebruik gemaakt van heet water om de olie winbaar te maken. Dat vergt veel energie en water, en dat water is na gebruik een gevaar voor het milieu. Om de gewonnen olie in een pijpleiding te kunnen vervoeren, moet zij verdund worden met chemicaliën.

Toch is Canada bezig de ontginning flink op te voeren. Zo worden nieuwe pijpleidingen aangelegd voor een bedrag van 17 miljard dollar. Juist hier duiken de Nederlandse financiers op: zij kochten aandelen van bedrijven die de pijpleidingen leggen en verstrekten leningen.

De bekendste nieuwe pijpleiding is Keystone XL, van de teerzanden in Canada naar de Golf van Mexico. President Obama legde de bouw stil vanwege de klimaatimpact en omdat de leiding loopt over land van indianenstammen, maar president Trump veegde alle bezwaren vorig jaar van tafel. Een tweede pijplijn, Enbridge Line 3 naar de Amerikaanse staat Minnesota, gaat ook over land van zich verzettende indianenstammen.

De derde pijpleiding, de Trans Mountain naar havenstad Vancouver aan de Canadese westkust, was bijna gesneuveld. Eigenaar Kinder Morgan stopte er onlangs mee, vanwege de strenge milieueisen. Maar de Canadese regering onder leiding van Justin Trudeau nam het project over, en wil het hoe dan ook doorzetten. Geen wonder. De bewezen voorraad van 163,4 miljard vaten (oftewel 9,6 procent van alle bewezen oliereserves in de wereld) is tegen de huidige olieprijs goed voor ruim 11 biljoen (miljoen miljoen) dollar.

Volgens Kees Kodde van Greenpeace is teerzandolie de vuilste vorm van olie die er is, en heel slecht voor het klimaat. ‘Over de hele keten, dus van de bron tot en met het gebruik in een auto, is de uitstoot van broeikasgas 30 procent hoger dan bij gewone olie. Het is onbegrijpelijk dat onze pensioenfondsen en verzekeraars nog steeds hierin beleggen.’ Hij wijst erop dat veel internationale beleggers, zoals ING, Royal Bank of Scotland, ABN Amro, Rabobank, Axa en Credit Agricole, zich al van de teerzanden hebben afgewend.

Aegon, met beleggingen van 600 miljoen dollar de grootste Nederlandse investeerder in de teerzanden, lijkt wel gevoelig voor het argument van Greenpeace. Het concern laat weten dat het ‘nieuw beleid’ aan het ontwikkelen is. Daarbij zal Aegon laten meewegen dat belangen in de teerzanden wel eens ‘stranded assets’ zouden kunnen worden, met andere woorden waardeloos kunnen worden omdat niemand die olie meer wil afnemen.

ABP stelt dat het in gesprek blijft met de ondernemingen in de teerzanden, en zegt ook nog voor 2021 zijn CO2-voetafdruk met 25 procent te willen verlagen. PGGM laat weten wel de aandelen van één betrokken bedrijf te zullen verkopen. ‘Dat bedrijf heeft de hoogste CO2-voetafdruk in de energiesector en we hebben al in 2016 besloten die te verkopen.’ Zich terugtrekken uit de teerzanden doet PGGM niet.

Brief Aegon Aan Greenpeace May 29 2018 by de Volkskrant on Scribd

ABP stelt dat het in gesprek blijft met de ondernemingen in de teerzanden, en zegt ook nog voor 2021 zijn CO2-footprint met 25 procent te willen verlagen. PGGM laat weten wel de aandelen van één betrokken bedrijf te zullen verkopen. ‘Dat bedrijf heeft de hoogste CO2-footprint in de energiesector, en we hebben al in 2016 besloten die te verkopen.’ Zich terugtrekken uit de teerzanden doet PGGM niet. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.