Pensioen wellicht 15 procent lager

Miljoenen gepensioneerden en werknemers moeten er rekening mee houden dat hun pensioen in 2013 wordt gekort, mogelijk met 15 procent. De vijf grootste fondsen hebben hier donderdag voor gewaarschuwd.

FRANK VAN ALPHEN

AMSTERDAM - Het korten van de pensioenen is niet langer taboe in de pensioensector. De vijf grootste fondsen noemen het in hun kwartaalberichten voor de eerste keer onomwonden als oplossing voor de huidige tekorten.

De dekkingsgraad, de verhouding tussen het vermogen en de toekomstige verplichtingen, van het ABP, Pensioenfonds Zorg & Welzijn (PZW), PME, PMT en bpfBOUW duikelde eind september 15 tot 20 procentpunten onder de minimumgrens van 105 procent. Circa honderd andere kleinere fondsen kampen eveneens met tekorten en dreigen de uitkeringen en opgebouwde rechten te moeten verlagen.

Volgens Peter Borgdorff, directeur van PZW, zijn er geen alternatieven als de situatie niet verbetert. 'We kunnen de rekening niet doorschuiven naar de toekomst.'

Niet eerder waarschuwden zoveel fondsen dat ze de pensioenen wellicht moeten afstempelen. Vorig jaar waren het er veertien. Uiteindelijk hoefde slechts een handjevol fondsen daadwerkelijk te snijden in de pensioenen. Bij de meeste fondsen schoot de werkgever te hulp met een extra storting in de pensioenkas.

De dekkingsgraad van de fondsen is het derde kwartaal scherp gedaald als gevolg van de malaise op de aandelenbeurzen. Ook de lage rente, die daalde als gevolg van de eurocrisis, raakt de fondsen hard en maakt het onvermijdelijk dat zij hun verplichtingen opschroeven.

Nederlands grootste fonds, het ABP, zag de dekkingsgraad het scherpst dalen. Hij ging van 112 procent eind juni naar 90 procent eind september. 'Deze forse daling is slecht nieuws, ook al is dat bijna helemaal toe te schrijven aan de daling van de rente', aldus Joop van Lunteren, vicevoorzitter van het bestuur van het fonds voor ambtenaren en onderwijzers. Het ABP boekte daarnaast als enige van de vijf grote fondsen de eerste negen maanden van dit jaar een negatief beleggingsrendement van -1,3 procent.

Of de fondsen daadwerkelijk moeten korten, hangt af van de dekkingsgraad op 31 december van dit jaar. Als deze graadmeter dan duidelijk onder de 100 procent staat, moeten fondsen aankondigen dat korting dreigt. Als de dekkingsgraad zich in 2012 alsnog herstelt, kan die afstempeling weer worden afgeblazen. De dekkingsgraad kan snel uit de gevarenzone komen als de rente pakweg 1,5 procentpunt stijgt en de aandelenkoersen zich weer herstellen.

Volgend jaar zullen ruim anderhalf miljoen gepensioneerden merken dat hun pensioen voor het vierde jaar op rij niet zal worden verhoogd om de inflatie bij te houden. De fondsen verwachten dat indexatie, gezien de huidige financiële positie, niet mogelijk is, aldus Borgdorff van PZW.

De eventuele kortingen komen bovenop het koopkrachtverlies als gevolg van het jarenlang bevriezen van de pensioenen. Hierdoor lopen de pensioen volgend jaar 6 tot 7 procent achter bij de inflatie. Opgeteld bij de kortingen kunnen sommige pensioenen in 2013 eenvijfde lager zijn dan waarop was gerekend.

De kortingen raken gepensioneerden direct. Zij ontvangen maandelijks tientallen euro's minder pensioen. Van 55-plussers zullen de kortingen impact hebben. Hun opgebouwde pensioen wordt verlaagd. De kans dat de pensioenfondsen deze korting weer kunnen goedmaken voor ze met pensioen gaan, is klein.

Commentaar pagina 28

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden