Pensioen voor nabestaanden ligt op snijtafel van kabinet

Versobering of zelfs afschaffing van het nabestaandenpensioen is een serieuze optie in het overleg tussen kabinet en oppositie over een pensioenakkoord. Deze versobering kan de schatkist miljarden euro's opleveren.

) Premier Mark Rutte, D66-leider Alexander Pechtold, Cees van der Staaij van de SGP en Arie Slob van de CUBeeld anp

Minister Dijsselbloem van Financiën besprak de versobering van het nabestaandenpensioen woensdagavond met onderhandelaars van CDA, D66, GroenLinks, ChristenUnie en SGP. Geen van de partijen wilde een toelichting geven. Het overleg moet leiden tot een alternatief voor eerdere pensioenplannen die onlangs sneuvelden in de Eerste Kamer. Daardoor is een gat van bijna 3 miljard euro in de bezuinigingsplannen ontstaan.

Wie bij een pensioenfonds spaart voor een ouderdomsuitkering, spaart ook voor een nabestaandenpensioen voor de eventuele partner. Die krijgt bij overlijden van de pensioenspaarder 70 procent van het pensioen. Bij pensionering kan de pensioenspaarder kiezen voor een hoger pensioen - hetgeen aantrekkelijk is als er geen partner is of als de partner een eigen pensioen heeft - of voor een nabestaandenpensioen voor de partner. Dat laatste is aantrekkelijk als de partner zelf geen of weinig eigen pensioen heeft.

Kwart bedoeld voor partnerpensioen
Een kwart van de 30 miljard euro die jaarlijks belastingvrij voor het pensioen opzij wordt gezet, is bedoeld voor het partnerpensioen. Als de aftrekbaarheid van dat nabestaandenpensioen helemaal wordt afgeschaft, zou dat dus ruim 7 miljard belastingaftrek besparen. Een deel, mogelijk de helft, komt dan via de loonbelasting en de btw in de staatskas.

Het kabinet zoekt geld om het gat te dichten dat is geslagen doordat zijn voorstel in de senaat sneuvelde. Dat behelsde een sterke versobering van het pensioensparen. Het zogenoemde jaarlijkse opbouwpercentage zou worden van verlaagd van 2,15 procent naar 1,75 procent. Dan is na veertig jaar werken 70 procent van het gemiddeld loon als pensioen gespaard. De versobering kan volgens het kabinet omdat de pensioenleeftijd omhoog gaat, mensen daardoor langer blijven werken en dus meer tijd hebben om pensioen op te bouwen. Daarnaast wil het kabinet het pensioensparen beperken tot inkomens van maximaal 100 duizend euro.

Volledige afschaffing gaat oppositie te ver
Deze versobering gaat de oppositie te ver. Allen willen een hoger opbouwpercentage, maar dat slaat een gat in de ingeboekte bezuiniging van 3 miljard euro. Om dat gat te dempen wordt nu dus gekeken naar beperking van het nabestaandenpensioen.

Volledige afschaffing gaat de oppositie waarschijnlijk te ver. Niet alleen staan bijvoorbeeld SGP en ChristenUnie pal voor de belangen van de kostwinner, waarbij de vrouw als weduwe volledig is aangewezen op het nabestaandenpensioen. Ook voor andere partijen gaat de ingreep te ver, omdat vrouwen ondanks alle emancipatiecampagnes vaak in deeltijd blijven werken en zo'n 20 procent minder verdienen dan mannen die hetzelfde werk doen.

Halvering van de belastingvrijstelling van het nabestaandenpensioen ligt volgens ingewijden meer voor de hand. Dan wordt het pensioen voor de achterblijvende partner beperkt tot 35 procent van het opgebouwde pensioen. Dit is in veel pensioenregelingen al zo geregeld. Werknemers kunnen zich dan wel vrijwillig bijverzekeren. Bij het ABP-pensioenfonds voor ambtenaren, in de fondsen voor de zorg en voor journalisten is dat al zo. Deze maatregel zou dus veel minder opleveren.

De oppositie twijfelde ook aan de veronderstelling van het kabinet dat de versobering van het pensioensparen zou leiden tot lagere pensioenpremies en daarmee tot hogere lonen. Het kabinet heeft de oppositie inmiddels gepaaid met een regeling waarmee pensioenfondsen gedwongen kunnen worden de premies te verlagen als het pensioensparen wordt versoberd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden