Bellen metde Amerika-correspondent

‘Pence gaat Trump niet helpen om te winnen, zoiets durft hij niet aan’

Donald Trumps presidentschap komt ten einde. Een laatste poging woensdag van Republikeinen in het Congres om de verkiezingsuitslag aan te vechten, zal dat niet kunnen voorkomen. Wel zullen de senaatsverkiezingen dinsdag in Georgia bepalen wat de armslag van Joe Biden zal zijn. We bellen met correspondent Michael Persson.

Correspondent Michael Persson over de laatste weken van Trump: ‘Ik las vandaag dat een vliegveld in Schotland zich gereed moest maken voor de landing van een Amerikaans militair vliegtuig op 19 januari. Dit bericht voedde opnieuw de geruchtenmachine dat Trump als een dief in de nacht zou vertrekken.'Beeld EPA

Michael, met een laatste, omstreden telefoontje naar een bestuurder van Georgia probeerde Trump zaterdag de uitslag in deze staat te veranderen. Zal dit Republikeinen in het Congres woensdag afschrikken om de zege van Biden aan te vechten?

‘Dat is mogelijk. Het kan senatoren die overwegen mee te doen met het aanvechten van de uitslag in een aantal staten laten beseffen dat Trump de realiteit volledig is kwijtgeraakt. Het telefoontje liet zien dat de president écht gelooft dat hij de verkiezingen heeft gewonnen. Tot nu toe heeft echter maar één senator aangegeven, Tom Cotton, dat hij zich niet zal aansluiten bij de groep van twaalf collega’s die bezwaar wil maken tegen de uitslag van een paar belangrijke staten.

‘Dat Cotton nu zegt dat hij de democratie niet in gevaar wil brengen, zegt heel wat. Hij geldt als een meeloper van Trump. In de zomer pleitte hij nog voor de inzet van het leger tegen demonstranten. Op woensdag zal duidelijk worden of nog meer Republikeinen vinden dat Trumps telefoontje niet door de beugel kon. Voorlopig blijft het dus bij deze twaalf senatoren en ruim honderd leden van het Huis van Afgevaardigden die zullen gaan protesteren tegen het bekrachtigen van de uitslagen van diverse staten.’

De uitslag vandaag van de strijd om twee senaatszetels in Georgia zal bepalen hoe krachtig Biden kan regeren. Kunnen de Democraten, na november, opnieuw voor een verrassing zorgen door nu de meerderheid in de Senaat winnen?

‘Mijn inschatting is dat ze het niet gaan redden. In november zag je de trend al: conservatieve kiezers stemden toen in groten getale op kandidaten voor bijvoorbeeld de staatsparlementen. Ik verwacht dat dit zich vandaag doorzet in Georgia. Net als in november zal alles draaien om de opkomst. Van wie komt er het meeste opdagen? De opkomst tot nu toe bij het in een vroeg stadium stemmen was een goed teken voor de Democraten. Maar de Republikeinen stemmen altijd massaal op de verkiezingsdag.

‘Ik denk niet dat Trumps retoriek over zogenaamde fraude bij de presidentsverkiezingen veel Republikeinse kiezers zal afschrikken om vandaag te gaan stemmen. Sommigen geloven echt, met Trump, dat ze in november niet hebben verloren. Maar ze gaan niet zo ver om zich te laten ontmoedigen. 

‘Ik ben op reportage geweest in Georgia en veel Republikeinse kiezers zien het belang in van deze senaatsverkiezingen. Voor hen is dit een troostverkiezing. Het presidentschap zijn de Republikeinen weliswaar kwijt, maar als ze de meerderheid in de Senaat kunnen behouden, zijn ze in staat om Biden en zijn plannen tegen te houden. Ik zet mijn geld op de Republikeinen, met hoogstens één zetel voor de Democraten. Maar het wordt kielekiele.’

Het protest woensdag van de Republikeinen in het Congres kan voor veel heisa zorgen. Maar het is toch een doodgeboren kindje?

‘Dat Trump na de zitting toch als president kan aanblijven, zit er inderdaad niet in. Maar je zal wel kunnen zien wat de verhoudingen in de Republikeinse partij zijn. De Republikeinen in de Senaat, die tot voor kort niets voor deze procedure voelden, moeten nu met de billen bloot. Gaan ze mee met de ongefundeerde beschuldigingen van Trump over fraude bij de verkiezingen?

‘Het wordt interessant om te zien wie de president steunt en wie hem afvalt. De protesten die buiten het Congres worden verwacht, zullen ook een graadmeter zijn voor de steun voor Trump. Komen er veel demonstranten opdagen en wat gaan ze doen? Komen er opstootjes?

‘Ik verwacht niet dat vicepresident Mike Pence, die de zitting voorzit, de president te hulp zal schieten. Er is veel gezegd en geschreven over dat hij Trump zou kunnen helpen door de kiesmannen van een aantal staten af te wijzen. Maar dat is een theoretische en kansloze exercitie. Natuurlijk, Pence is onder druk gezet om dit te doen. Ook door Trump. Maar hij heeft in de afgelopen vier jaar nooit een omstreden actie ondernomen. Zo’n politicus is hij niet. Pence is een meeloper. Zoiets durft hij echt niet aan.’

Als Trump het onderspit heeft gedolven, heeft hij nog twee weken in de Oval Office. Hoe zie je hem straks het Witte Huis verlaten?

‘Ik las vandaag dat een vliegveld in Schotland zich gereed moest maken voor de landing van een Amerikaans militair vliegtuig op 19 januari. Dit bericht voedde opnieuw de geruchtenmachine dat Trump als een dief in de nacht zou vertrekken, mogelijk naar het buitenland om aan vervolging te ontkomen. Ik geloof meer in een ‘zachter’ vertrek, bijvoorbeeld naar zijn residentie in Florida, Mar A Lago.

‘De kans is levensgroot dat Biden op 20 januari een leeg Witte Huis zal aantreffen. Door niet aanwezig te zijn bij Bidens inauguratie, hoeft Trump zich geen zorgen te maken over hoe hij zich als verliezer van de verkiezingen moet gaan gedragen. Het meest waarschijnlijke scenario is een geruisloze aftocht na vier jaar van Donald Trump.’

Druk Trump op Pence

President Trump heeft de druk op vicepresident Pence verhoogd om in te grijpen als het Congres woensdag de uitslag van de presidentsverkiezingen moet bekrachtigen. Pence, die de parlementszitting leidt, staat onder druk van Trump en andere Republikeinen om de uitslagen van sommige staten te weigeren omdat er zou zijn gefraudeerd. ‘Ik hoop dat onze geweldige vicepresident gevolg geeft aan wat hem gevraagd is’, aldus Trump maandag op campagne in Georgia. ‘Natuurlijk, als hij dat niet doet, zal ik hem niet zo leuk vinden’. Trump had nog een onderhoud met Pence in het Witte Huis voordat hij naar Georgia vertrok.

Is Trump strafbaar na zijn telefoontje met de opdracht extra stemmen te ‘vinden’?
In een telefoongesprek zette president Trump de verkiezingschef in de staat Georgia onder druk 11.780 stemmen voor hem te vinden, één stem meer dan Joe Biden in die staat kreeg. Kan Trump daarvoor worden vervolgd wegens aanzetten tot kiesfraude?

Hartstikke boeiend, die Amerikaanse politiek, maar kijk eens naar wat er in China gebeurt
Columnist Sheila Sitalsing sluit zich aan bij documentairemaker Ruben Terlou: we  maken ons ontzettend druk maken om elke tweet van Trump, maar moeten onze ogen openen voor het Oosten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden