Peking werpt zich op als scheidsrechter tussen VS en Noord-Korea, en dat is al heel wat

Trump tweet, Noord-Korea schiet, Peking roept op tot kalmte, en niemand luistert. Deze status quo bevalt de Chinezen matig, maar een status quo is nog altijd beter dan verandering.

Wang Yi, de Chinese minister van Buitenlandse Zaken.Beeld anp

Terwijl Trump en Kim elkaar in bloedstollende retoriek overtreffen, komt de Chinese minister van buitenlandse zaken Wang Yi maar weer eens met de officiële doctrine voor vrede op het Koreaans schiereiland: de 'dubbele opschorting'. Zuid-Korea en de Verenigde Staten moeten ophouden met militaire oefeningen, Noord-Korea schort het testen van raketten en kernwapens op, en dan gaat iedereen kalm praten. 'Praten is beter dan niet praten', trapte Wang Yi een open deur in. Wat denkt China echt over de situatie op het Koreaans schiereiland? En hoe reageert Peking als beide partijen de militaire opties waarmee ze dreigen ook uitvoeren? China houdt de kaarten tegen de borst, behalve dus die van de dubbele opschorting.

Die formule introduceerde Peking in maart tijdens een eerdere 'kwaadaardige cyclus' van tweeten en schieten. Alleen Pyongyang heeft gezegd onder voorwaarden wellicht te willen praten, maar van opschorting is vooralsnog geen sprake. Het Chinese belang inzake Noord-Korea verschilt radicaal van dat van de andere betrokkenen. Natuurlijk, een kernwapenvrij Koreaans schiereiland wil iedereen - behalve Pyongyang dan. China heeft zeker last van de Noord-Koreaanse nucleaire ambities. Bij elke kerntest beeft de aarde van het Chinese Noord-Oosten mee. Als de Verenigde Staten nucleaire faciliteiten aanvallen, krijgt de grensstreek de kernneerslag en de vluchtelingenstroom over zich heen.

Het permanente crisisgevoel over de achtertuin zit in de weg, terwijl China zijn handen vol heeft aan andere conflicten die bij de strategie van geleidelijke uitbreiding van de Chinese invloed op het internationale toneel prioriteit hebben. Zo laat China de tanden zien bij een grensruzie met de regionale concurrent India en dan is er de permanente spanning in de Zuid-Chinese Zee - in beide gevallen staat er grondgebied op het spel dat China als eigen territorium beschouwt.

Dat laatste is, in het uiterste geval, een militaire escalatie waard. Noord-Korea is van een andere orde. Daar zit de Kim-dynastie keurig op zijn plaats, als waardevolle buffer tussen China en de Verenigde Staten, die volgens Peking bondgenoten Japan en Zuid-Korea gebruiken om China in zijn historische herrijzenis dwars te zitten. Vanuit dat wereldbeeld geredeneerd is elke verandering ongewenst. Het is al heel wat dat Peking zich als scheidsrechter tussen Washington en Pyongyang opwerpt. China gelooft niet in sancties, maar heeft bij de recente stemming in de VN-Veiligheidsraad niet dwarsgelegen. Die schijnbare welwillendheid betekent niet dat Trump in Peking een bondgenoot heeft tegen Pyongyang - integendeel.

Kim Jong-Un (Noord Korea) en Donald Trump (Verenigde Staten van Amerika)Beeld afp

China gaf eerder al aan doodmoe te worden van Trumps 'verantwoordelijkheidstheorie'. Washington gaat ervan uit dat Peking de kwestie Noord-Korea met een vingerknip kan oplossen. Als China al iets zou kunnen veranderen, verkiest Peking Kim met kernwapens en al boven een verandering van het regime in Noord-Korea.

Amerikaanse invloed direct aan de grens: dat klassieke Chinese horrorscenario deed Mao Zedong in 1950 al besluiten de Noord-Koreaanse kameraden te hulp te schieten. Hij had geen enkele behoefte aan zo'n langdurige oorlog, maar de Noord-Koreaanse buffer tegen een ideologische tegenstander - en dat zijn de Verenigde Staten anno 2017 nog steeds - is belangrijker dan het westen kan bevroeden. Het is niet eens honderd procent zeker welke kant Peking bij een eventueel militair treffen zou kiezen.

Vandaar dat China zelfs een stevige verslechtering in de Amerikaans-Chinese relatie durft te riskeren. Tot dusver heeft Washington echter niet doorgezet met bijvoorbeeld voorstellen voor aanvullende strafmaatregelen die rechtstreeks zijn gericht tegen Chinese staatsbedrijven en banken die het Noord-Koreaans bewind op indirecte wijze overeind houden. China kan nog even op de status quo-koers voortsudderen en dat weet Peking.

Lees verder

Noord-Korea zegt laatste hand te leggen aan plan om vier raketten af te vuren richting Guam
Noord-Korea heeft donderdag de spanningen met de VS verder opgevoerd met een dreigement om middellangeafstandsraketten af te vuren richting het Amerikaanse eiland Guam. Een plan hiertoe zal volgende week worden afgerond, aldus Pyongyang. Noord-Korea heeft nog niet eerder zo gedetailleerd informatie vrijgegeven over een plan om Guam te bedreigen.

Woordenstrijd Trump en Noord-Korea loopt ongekend hoog op - dit zijn de militaire scenario's

Nooit eerder uitte een Amerikaanse president zulke dreigende taal richting Noord-Korea: Donald Trump dreigde Pyongyang dinsdag met 'vuur en woede die de wereld nog nooit eerder heeft gezien'. Maar wat kan Trump nog doen nu Noord-Korea in staat is om raketten te voorzien van kernwapens? En wat zal de reactie van Pyongyang zijn? We zetten de mogelijke scenario's op een rij.

Noord-Korea's nucleaire realisme
De wereld lijkt aan de rand te staan van een serieuze nucleaire crisis, met hoofdrollen voor de impulsieve Trump en de maniakaal ogende Kim Jong-un. Er moet een keuze gemaakt worden tussen praten en verscherpte sancties, vindt columnist Arnout Brouwers.

VS weten zich geen raad met Kim en zijn raketten
De zorgen over een eventuele nucleaire oorlog zijn vooral sterk in de Verenigde Staten. In New York kwam de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bijeen.

De vraag is niet of, maar wanneer Noord-Korea Los Angeles met een raket kan treffen
Met de jongste lancering ligt Alaska in theorie al binnen het bereik van Kim Jong-un en zijn generaals. Perfectionering van de Hwasong-14, moet op termijn leiden tot bedreiging van de Amerikaanse Westkust met een trefzekere raket. Hoe erg is Pyongyangs bezit van een langeafstandsraket?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden