Peiling: moeten criminelen minder snel vervroegd vrijkomen?

Voor wie een straf uitzit van minimaal 6 jaar, is vervroegd vrijkomen straks geen automatisme meer. Minister Dekker van Rechtsbescherming heeft hiervoor een wetsvoorstel klaar. Goed idee?

Een man kijkt uit het raam van een cel. Beeld ANP

Jack Keijzer, Federatie van Nabestaanden van Geweldslachtoffers: ‘Dit is een goede stap. Voor ons is het altijd raadselachtig geweest waarom veel daders eenderde van hun straf thuis mogen uitzitten. Dat de zwaarste criminelen als het ware de hoogste bonus krijgen, valt al helemaal niet uit te leggen. Het staat haaks op het rechtvaardigheidsgevoel van onze achterban.’

Gidi Markuszower, Tweede Kamerlid PVV: ‘Toch is het verschrikkelijk slap dat de mogelijkheid tot strafvermindering gewoon blijft bestaan. De wetgever heeft niet voor niets bepaalde straffen voor bepaalde misdaden vastgesteld.’

Pauline Schuyt, hoogleraar sanctierecht en straftoemeting in Leiden: ‘Vervroegde invrijheidstelling wordt vaak voorgesteld als een cadeautje voor goed gedrag, maar dat is het zeker niet. Het is een manier om iemand gecontroleerd te reïntegreren in de samenleving. Daaraan kunnen heel strenge voorwaarden zitten, van enkelbanden tot gebiedsverboden. Voorwaardelijke vrijlating is niet een kwijtschelding van de straf. In plaats van de wet aanpassen had de minister dit beter goed uit kunnen leggen aan nabestaanden.’

Sjef van Gennip, directeur Reclassering Nederland: ‘Dekker beweert dat het verminderen van de straf een automatisme is geworden. Dat is allang niet meer zo. Er wordt door de Openbaar Ministerie heel goed per geval bekeken waarom iemand vrij kan komen of niet.’

Markuszower: ‘Toch zitten criminelen door die regeling vaak veel te kort in de gevangenis. Daarom is de PVV voor het afschaffen van die hele strafkorting en voor hoge minimumstraffen, zodat criminelen gegarandeerd langer in de bak zitten.’

Kees van der Staaij, fractievoorzitter SGP: ‘Dekker schrijft dat het huidige systeem erg onbevredigend is en die mening delen wij. Wel is het jammer dat er onduidelijkheid blijft over waarom een bepaalde straf wordt opgelegd, omdat criminelen ook onder deze regeling die straf niet geheel hoeven uit te zitten. Daarmee blijven de gevoelens van onbehagen en onbegrip in de samenleving bestaan.’

Theo Hiddema, Kamerlid Forum voor Democratie en strafrechtadvocaat: ‘De politiek creëert zelf het ongenoegen hierover. Men jaagt eerst de mensen angst aan om zich vervolgens zeer daadkrachtig te kunnen profileren. Maar het zijn allemaal oplossingen vanuit dezelfde reflex: zodra er maatschappelijke onrust ontstaat, komt er weer wetgeving. Het is populistische politiek.’

Jeroen Soeteman, Nederlandse Vereniging van Strafadvocaten: ‘Er is geen onderzoek dat zegt dat Nederlanders het strafrecht ongeloofwaardig vinden. In Europees perspectief wordt hier stevig gestraft – in Spanje hoef je bij straffen tot 2 jaar niet eens altijd de cel in, in België zit je maar de helft van je straf uit. Toch wil Dekker de straffen met 40 procent verhogen. We hadden gehoopt van deze Teeveneske praktijk af te zijn.’

SchuytRechters houden rekening met veranderingen in de wetgeving. Ze zullen anders gaan straffen als de voorwaardelijke invrijheidstelling nog maar 2 jaar maximaal is.

Soeteman: ‘Dat gaat averechts uitpakken, wanneer rechters netto op dezelfde straf gaan uitkomen. Iemand die nu 18 jaar krijgt, staat 6 jaar onder toezicht. Straks krijgt hij 14 jaar en wordt hij maar 2 jaar in de gaten gehouden.’

Hiddema: ‘Daarmee geeft de politiek de mogelijkheid uit handen om iemand die vrijkomt voor een geweldig lange periode in de gaten te houden. Dat is zeer dom.’

Soeteman: ‘Tal van onderzoeken hebben aangetoond dat hoe langer iemand in de gevangenis zit, hoe groter de kans is dat hij terugvalt in criminaliteit. En omgekeerd: hoe langer iemand na zijn vrijlating wordt begeleid, hoe kleiner de kans is op recidive. Deze maatregel leidt juist tot meer criminaliteit.’

Keijzer: ‘Maar waarom zou de ene crimineel er 10 jaar over moeten doen om te resocialiseren en de ander 2 jaar? Niemand die dat ons kan uitleggen.’

Van Gennip: ‘Hoe langer een gedetineerde heeft vastgezeten, des te langer de overgangsperiode die nodig is. Voor mensen met lange gevangenisstraffen is 2 jaar niet altijd genoeg. Ze komen in een volstrekt veranderde wereld terecht en kunnen soms niet eens overweg met alledaagse dingen als een ov-chipkaart. Ik maak me daar zorgen over.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.