Pedo's uit hun paradijs verstoten

Het wordt voor pedoseksuelen in Cambodja moeilijker ongestraft hun gang te gaan. Elsbeth Stoker bespiedde met plaatselijke detectives westerse toeristen. Hebben ze kwalijke bedoelingen?

'Zie je de man met de kleine meisjes?', fluistert Pen Ratha. 'Kijk daar, in het zwembad.' Ratha, een Cambodjaanse veertiger, zit op een terras in Phnom Penh , alleen een rij met potplanten scheidt hem van het zwembad. Tussen de groene bladeren door heeft de detective goed zicht. Hij nipt aan zijn flesje water en werpt zo nu en dan, zonder dat de zwemmers het doorhebben, een blik naar het blauwe water. Want daar - te midden van andere westerse toeristen - zwemt de Amerikaan John.


De zestiger - met een matje, een oorbel en een forse bleke buik die over de rand van zijn blauwgebloemde zwembroek puilt - is niet alleen. Om Johns nek hangen twee Cambodjaanse meisjes. Nog vier meisjes zwemmen in zijn buurt. 'Hun moeder is zo arm dat zij de entree van het zwembad van 4 dollar niet kan betalen', zegt Ratha. 'Datzelfde geldt voor de badkleding van de meisjes. Die heeft John waarschijnlijk voor hen gekocht.' Ze zijn naar schatting tussen 6 en 13 jaar. Als John kopje onder gaat, gillen de meisjes het uit van plezier.


John, die de meisjes nat spettert, lijkt niet door te hebben dat hij wordt geobserveerd. En dat terwijl het niet de eerste keer is. Al jaren houden Ratha en zijn collega's deze vermoedelijke pedoseksueel in de gaten. Ze zijn detectives van Action pour les Enfants (APLE), een partner van Terre des Hommes, die kindersekstoerisme in Cambodja bestrijdt.


De APLE-rechercheurs doen het werk dat de lokale politie nalaat. Krijgen ze een tip over een mogelijke kindersekstoerist, dan stappen ze op een brommertje en beginnen ze met observeren. Hebben ze voldoende bewijs, dan informeren ze de politie in de hoop op een arrestatie.


Jarenlang stond het Aziatische land bekend als pedofielenparadijs. Maar de afgelopen tijd is die reputatie tanende, mede dankzij APLE.


Op basis van bewijsmateriaal van de tientallen APLE-rechercheurs zijn tussen 2010 en 2012 bijna vijftig vermoedelijke kindersekstoeristen en bemiddelaars gearresteerd. Zo werd in 2011 de Nederlandse Bas R. in Siem Reap, in het noordwesten van Cambodja, opgepakt. En in januari werd de 41-jarige Maurits D. op heterdaad betrapt op een afgelegen stukje strand van het populaire Sihanoukville aan de Golf van Thailand.


De verdachten worden in principe in Cambodja berecht. Maar het komt geregeld voor - mits Cambodja groen licht geeft - dat een rechter in hun herkomstland over hun lot beslist. In Nederland is dat nog nooit gebeurd. En dat moet veranderen, vindt de Nederlandse justitie. 'Vervolging in Nederland is een belangrijk signaal. Nederlandse pedoseksuelen moeten zich in het buitenland niet veilig wanen', zegt Michiel Zwinkels. Hij is officier van justitie bij het Landelijk Parket en verantwoordelijk voor de aanpak van kinderporno en kindersekstoerisme. 'Per zaak zullen we een afweging maken. In sommige gevallen zal het voor de slachtoffers belangrijk zijn om de dader juist in hun land te berechten.'


Vorig jaar heeft de Nederlandse politie de bestrijding van kinderporno en kindersekstoerisme tot één van de tien prioriteiten verheven. (zie inzet) Het Openbaar Ministerie onderzoekt daarom of samenwerking met hulporganisaties zoals APLE mogelijk is. En of het door APLE verzamelde bewijs in de Nederlandse rechtszaal standhoudt. 'De vraag is in hoeverre je het kan gieten in een structurele samenwerking', zegt Zwinkels. 'En welke informatie over verdachten mogen we delen met APLE?'


Zak geld

Nederland is niet het eerste land dat dat wil. Zo zijn twaalf Amerikanen al in hun thuisland veroordeeld, mede op basis van APLE-bewijsstukken. Datzelfde geldt voor een Zweed, een Duitser en een Engelsman, aldus APLE- directeur Seila Samleang. In zowel Groot-Brittannië als Duitsland lopen nog rechtszaken.


'Wat ons betreft gaan de pedoseksuelen liever in hun vaderland de cel in, dan hier', zegt Samleang. In Cambodja, maar ook andere Aziatische landen, kan het immers gebeuren dat de politie of de rechter in ruil voor een zak geld de verdachte vrijuit laat gaan. Ook doen verhalen de ronde over arme ouders die in ruil voor dollars de verklaringen van de kinderen intrekken. Zo vermoedt APLE dat Bas R. zijn slachtoffers heeft omgekocht. De zeilleraar, die in Nederland al eens veroordeeld is, wordt verdacht van misbruik van weeskinderen die bij hem inwoonden. Vorig jaar werd hij vrijgesproken nadat de meeste slachtoffers hun verklaringen hadden ingetrokken. Nu loopt er een Cambodjaanse hogerberoepzaak tegen hem.


Het zijn projecten van lange adem, weten de rechercheurs van APLE. Zo waren Pen Ratha en zijn collega's lange tijd gefrustreerd omdat ze de Engelse Michael Leach maar niet te pakken kregen. 'Al in 2005 werd hij gearresteerd, omdat hij verdacht werd van misbruik van vijf meisjes in een weeshuis. Hij werkte daar als dokter, terwijl hij daar helemaal geen papieren voor had', zegt Samleang. Maar toen de slachtoffers hun verklaringen introkken, werd de Brit vrijgelaten. In 2007 signaleerde APLE hem opnieuw in het arme Aziatische land. 'Toen hij ons doorkreeg, bedreigde hij ons. Hij zou ons allemaal doden. Maar op een gegeven moment vertrok hij toch naar het vliegveld. Onderweg gooide hij zijn koffer in de rivier. Die bleek vol te zitten met kinderondergoed en schooluniformen.'


In 2010 dook de Brit wéér op in Cambodja, ditmaal in een APLE-onderzoek naar een Cambodjaanse pooier. 'We volgden hem twee dagen en zagen dat hij weer kinderondergoed kocht. Uiteindelijk ontdekten we dat hij in een guesthouse buiten Phnom Penh drie meisjes tussen de 12 en 15 jaar vasthield. Hij had met hun moeder een sekscontract afgesloten: in ruil voor 1.200 dollar mocht hij drie dagen over hen beschikken.' Inmiddels zit Leach in Cambodja een straf uit van 12 jaar.


De Amerikaan John heeft het zwembad verlaten, ziet Pen Ratha vanachter de rij potplanten. In zijn kielzog gevolgd door de zes kletsnatte meisjes in hun roze bikini's. John neemt plaats op het terras en bestelt rijst, friet en frisdrank voor de meisjes uit de sloppenwijk. 'Hij gebruikt de grooming tactiek. Die zien we steeds vaker', zegt Ratha. Waar tien jaar geleden in sommige buurten openlijk in kinderen werd gehandeld in bordelen, gebeurt dat nu minder in het zicht. 'De politie en hulporganisaties zijn actiever geworden, maar dat betekent niet dat het probleem is verdwenen. Het is alleen minder zichtbaar en lastiger op te sporen', zegt directeur Samleang. 'Pedoseksuelen groomen hun slachtoffers door ze geleidelijk te benaderen, ze winnen hun vertrouwen met cadeaus en maken hen en hun familie financieel afhankelijk. Of ze wijken uit naar minder bevolkte gebieden. Daar zijn wij niet actief.'


Operation Predator

'Organisaties als APLE zijn onze ogen en oren', zegt Barry Tang van ICE Homeland Security Investigations, de Amerikaanse opsporingsdienst die zich onder meer met mensenhandel en drugs bezighoudt. Zo zijn deze Amerikaanse agenten al ingelicht over APLE's onderzoek naar de Amerikaan John. Onder de noemer 'Operation Predator' kondigden de Verenigde Staten in 2003 een internationaal zero-tolerancebeleid aan jegens Amerikaanse kindermisbruikers. Het resultaat is dat Tang, samen met negen andere Amerikaanse agenten, permanent gestationeerd is in deze regio. Nederland heeft één liaisonofficier die zich bezighoudt met alle misdaden met een Nederlandse link in de regio.


'Wij worden ook ingeschakeld bij andere zaken waarbij Amerikanen betrokken zijn. Maar ons motto is: personen boven producten. Dus een kindermisbruikzaak krijgt prioriteit boven een drugszaak', zegt Tang, die naar schatting 65 procent van zijn tijd aan kindersekstoeristen besteedt.


'Met zijn tienen kunnen we niet alle zaken in deze regio aan.' En dus werkt Tang geregeld samen met organisaties als APLE. Daarnaast tipt hij de lokale politie als een Amerikaan met een zeden-cv hun land binnenkomt - iets wat de Nederlandse politie niet mag wegens striktere privacywetten. Bovendien assisteren de Amerikaanse agenten bij het onderzoek. 'En we observeren verdachten soms, niet in een officiële hoedanigheid maar als burger. Als we iets verdachts zien, melden we het de lokale politie. Zelf mogen we niet ingrijpen, want we hebben hier geen rechtsmacht.'


Alle inspanningen hebben als doel om de Amerikaanse kindersekstoeristen uiteindelijk in de Amerikaanse cel te krijgen. 'Dus we willen dat het bewijs aan de Amerikaanse maatstaven voldoet.'


Zo gebeurde het een keer dat een computer van een Amerikaanse kindersekstoerist door de Thaise politie in beslag werd genomen. Eenmaal in Amerika aangekomen bleek tijdens de rechtszaak dat de computer ná de arrestatie nog was gebruikt. 'Wij gaan ervan uit dat zo'n bewijsstuk in een afgesloten ruimte wordt bewaard. Hier is dat niet vanzelfsprekend. We kwamen familiefoto's van een van de agenten tegen', zegt Tang. 'Je moet je voorstellen dat de Aziatische agenten het vaak moeten stellen met weinig materiaal, een lager opleidingsniveau en een veel lager salaris. Dan wordt het aantrekkelijk om zo'n in beslag genomen computer een tijdje te gebruiken.'


Daarnaast vliegen de Amerikanen ook geregeld belangrijke getuigen en slachtoffers in als de zaak inhoudelijk behandeld wordt, zodat ook de rechter en de verdediging vragen aan hen kan stellen. Iets soortgelijks is gebeurd in de Engelse en Duitse zaken. 'We moeten soms veel moeite doen om te bewijzen dat een slachtoffer minderjarig is. In afgelegen gebieden hebben mensen vaak geen geboortebewijs.'


Straatjongens

John is niet de enige verdachte die vandaag wordt geobserveerd. Een paar kilometer verderop in het drukke centrum van de Cambodjaanse hoofdstad staat Ratha's collega tegen zijn geparkeerde brommertje geleund. Naast hem staan nog vier scooterrijders - zij zijn brommertaxichauffeurs die wachten op een klant. De APLE-rechercheur doet net alsof hij een van hen is. Hij is echter niet geïnteresseerd in klanten, maar in de school aan de overkant van de straat.


Want daar werkt de Australische Henry als vrijwilliger. Al sinds 2009 wordt Henry in de gaten gehouden, in dat jaar benaderde hij drie straatjongens met het verhaal dat hij voor een hulporganisatie werkte. Hij kocht kleren voor hen, gaf hun te eten en stuurde hen naar school. Uiteindelijk benaderde APLE de drie jongens samen met de politie. Volgens hen kuste Henry hen weleens op de wang en droogde hij hen af nadat ze bij hem hadden gedoucht. Ook moesten de jongens naakt in zijn bed liggen, waar ze werden gefotografeerd. Maar iets verkeerds had Henry, volgens de jongens, niet gedaan.


'De politie zei toen dat dat niet voldoende was. Ze willen van minimaal twee jongens horen dat ze misbruikt zijn. En de jongens ontkennen dit', zegt Samleang. En dus houden de APLE-rechercheurs de man nog steeds in de gaten, in de hoop dat ze meer bewijs verzamelen tegen de vrijwilliger op de Engelse school. 'We moeten geduld hebben', zegt Samleang. 'Dat levert uiteindelijk resultaat op.'


'ZIJN LICHAAM WAS HARIG

'


Wie: Vin Him (12 jaar)


Waar: woont in een sloppenwijk in Phnom Penh


Wat: is slachtoffer geworden van een Franse pedoseksueel.


'Ik haal elke dag vuilnis op, net als mijn ouders en mijn broertjes en zusjes. Ik verzamel alles wat ik kan doorverkopen.


'Op een gegeven moment zwaaide een Franse man naar me. Hij zei dat hij thuis een zak met lege blikjes had, die zou ik mogen hebben. Eenmaal in zijn huis kuste hij me op de mond en gaf hij me wat geld.


'Hij stak drie vingers in de lucht, dat was een signaal dat ik over drie dagen terug zou moeten komen omdat hij dan meer afval voor me had.


'De tweede keer hield hij me een half uur vast. Hij kuste en knuffelde me heel stevig, zo hard dat ik bijna geen lucht kreeg. Hij is in de vijftig. Zijn lichaam was heel harig en hij droeg alleen shorts. Na een half uur kreeg ik een dollar. Ik was bang, maar ook blij met het geld. Ik heb er iets lekkers van gekocht.


'Een paar dagen later ging ik weer. Ook toen werd ik gekust en geknuffeld. Dit keer kreeg ik geen geld, maar een zak blikjes. Daarna heb ik hem nooit meer gezien. Ik werd namelijk benaderd door een rechercheur van APLE. Die stelde me allemaal vragen. De Fransman is nu gearresteerd. Hij heeft, behalve mij, ook een jongen uit mijn buurt misbruikt.


'Ik weet dat hij fout was, maar toch schaam ik me omdat ik het slachtoffer ben geworden. Ik wist niet dat mannen zulke dingen konden doen. Praten doe ik er niet over. De sociale werker heeft het aan mijn ouders verteld, maar ik heb het er nooit met mijn vader en moeder over. Ik hou het gewoon binnen en loop niet meer door de straat waar ik de Fransman tegenkwam.'


'MIJN ZOON IS VERANDERD'

Wie: Sokha Kandal (49)


Waar: woont in een sloppenwijk in Phnom Penh


Wat: haar 11-jarige zoon werd door dezelfde Fransman misbruikt.


'Van een hulporganisatie hoorde ik dat jongetjes het risico lopen benaderd te worden door buitenlanders. Ik had nooit eerder gehoord dat zulke mannen geld betalen zodat jongens hun piemel aanraken. Dus ik zei tegen mijn zoons dat ze niet met buitenlanders mochten meegaan. Ze halen, net als ik, het vuilnis op.


'Toch kwam mijn zoon op een dag thuis met 10 dollar. Ik vroeg hem hoe hij aan het geld kwam. Hij zei dat hij het van een buitenlandse vrouw had gekregen. Ik vond het raar, maar ik kon het geld goed gebruiken om eten te kopen voor mijn kinderen.


'Toen hij voor de tweede keer thuis kwam met 10 dollar zei een buurvrouw dat ik moest doorvragen. Toen bekende hij dat hij het geld van een Franse man had gekregen. Het is dezelfde man die mijn buurjongen Him heeft misbruikt. Him heeft nog geluk, hij is slechts geknuffeld.


'De Franse man zette mijn zoon onder de douche. Hij zeepte hem schoon. Daarna moest mijn zoon hem pijpen en aftrekken. Tot slot moest mijn zoon op een bed gaan liggen, met zijn gezicht naar het matras. Toen is hij anaal verkracht.


'Mijn zoon is veranderd. Hij is verlegen geworden en praat niet meer zoveel. In de buurt weten de andere kinderen wat hem is overkomen. Hij wordt ermee gepest. Ik maak me zorgen over hem, straks wordt hij nog een homo door deze ervaring.


'De Fransman zit vast. Hij is nog niet berecht. Ik hoop dat hij doodgaat in de gevangenis.'


BESTRIJDING VAN KINDERSEKSTOERISME NIEUWE PRIORITEIT


Afgelopen jaren hadden kindersekstoeristen weinig te vrezen van de Nederlandse justitie. Niemand voelde zich echt verantwoordelijk voor hun opsporing. Maar inmiddels is de bestrijding van kindersekstoerisme samen met de bestrijding van kinderporno een van de politieprioriteiten. Het aantal agenten dat zich ermee bezighoudt, is gestegen naar 150, de aansturing is centraal geregeld en het aantal zaken moet in 2014 met 25 procent zijn gestegen. Keek de politie voorheen vooral naar downloaders van kinderporno, nu ligt de focus op het opsporen van slachtoffers, de kinderpornoproducenten én de kindersekstoeristen. Momenteel lopen er meerdere onderzoeken naar vermoedelijke kindersekstoeristen in Nederland. Ook in het buitenland wil Nederland actiever optreden als partner van de lokale politie. Op jaarbasis zijn er enkele tientallen buitenlandse kindermisbruikonderzoeken waarin Nederlanders een rol spelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden