Pedo met argwaan en agressie bejegend

DEN BOSCH - Wat zal er gebeuren als Robert M. straks vrijkomt? 'Daar ga ik maar even niet over speculeren', antwoordt algemeen directeur Sjef van Gennip van Reclassering Nederland, die het maandag al druk genoeg heeft met alle ophef over de huisvesting van Benno L. in Leiden.


'Dat zal zeker niet meevallen', verzucht Jules Mulder, behandelaar van zedendelinquenten in de forensische polikliniek De Waag in Utrecht. Want hoe zwaarder het vergrijp, des te emotioneler de reacties. 'Misschien kan hij met een andere identiteit stilletjes ergens in Oost-Groningen gaan zitten, of naar het buitenland vertrekken.'


Iedereen heeft recht op terugkeer in de maatschappij als hij zijn straf erop heeft zitten, ook pedoseksuelen. Maar de laatste jaren is er telkens gedonder als een veroordeelde pedoseksueel, die enige bekendheid geniet in de media, zich ergens huisvest. Sytze van der V. kan daarover meepraten: hij wordt al jaren opgejaagd van de ene naar de andere plaats sinds burgemeester Van Gijzel hem , uit vrees voor de openbare orde, verbood in Eindhoven te gaan wonen.


Via sociale media is vaak razendsnel bekend waar iemand woont, met straatnaam en foto van het huis. Vervolgens ontstaan opstootjes en demonstraties, worden ruiten ingegooid en levensbedreigingen geuit. Toen Benno L. vorig jaar vrij kwam en tijdelijk werd gehuisvest in een aanleunwoning bij een tbs-kliniek in Venray, werd meteen de actiegroep Venray Pedovrij gevormd die dreigde met 'radicale acties'.


'Ook pedoseksuelen hebben recht op terugkeer, maar veel mensen vinden kennelijk: niet in onze wijk of zelfs in onze stad', zegt Caroline Huls, die aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek doet naar terugkeer van zedendelinquenten in de samenleving. Dat is vooral een probleem voor 'bekende' pedoseksuelen, die moeilijk ergens anoniem in een buurt kunnen komen wonen.


'Het is triest, maar ik weet eigenlijk niet of voor deze groep een oplossing kan worden gevonden', aldus Huls. 'Het is ook kwalijk, want de kans op herhaling is veel kleiner als ze worden opgenomen in de samenleving dan als ze worden buitengesloten.'


Zit er dan niets anders op dan zo iemand een andere identiteit te geven, met een andere naam, ander paspoort en vermomming? Van Gennip zucht: 'Het zou wel heel triest zijn als het zover zou komen. En als iemand met een andere identiteit en vermomming toch weer in de fout gaat, dan zijn de rapen helemaal gaar. Ik blijf voor openheid en dialoog met de samenleving.'


Volgens Mulder moet er onderscheid worden gemaakt wie zich precies druk maakt. 'Als dat een actiegroep is die alle pedo's de wereld uit wil hebben, daar zijn geen verstandige argumenten tegenin te brengen. Hun actie lijkt meer op stalken, daar moet de politie tegen optreden. Maar protesten uit de buurt, van mensen die bang zijn voor hun kinderen, die moet je heel serieus nemen.'


Goede informatievoorziening kan bepaalde angsten verminderen. De meeste pedoseksuelen die vrij komen, hebben een laag recidiverisico en worden intensief begeleid en gevolgd. 'Pedofielen in de buurt die niet bekend zijn, zijn gevaarlijker dan bekende pedoseksuelen; daar zit zoveel controle, zorg en behandeling omheen', aldus Mulder.


Van Gennip beaamt dat: 'Veroordeelde pedoseksuelen zijn de meest gecontroleerde ex-delinquenten van de samenleving. Het allerlaatste dat helpt is een hetze tegen pedo's te ontketenen. Door ze steeds op te jagen, komen ze in een isolement terecht waardoor de kans juist groter wordt dat ze weer in de fout gaan.'


De reclasseringsdirecteur hoopt dat de commotie in Leiden tot een omslag kan leiden. Hij heeft lang moet leuren langs verschillende gemeenten, vooral in Limburg, om een onderdak voor Benno L. te vinden. Uiteindelijk durfde burgemeester Lenferink van Leiden 'zijn nek uit te steken', wat hem nu op een lawine van kritiek en diverse onfrisse bedreigingen in de sociale media is komen te staan.


'Ik hoop dat de burgemeester zijn rug recht houdt', aldus Van Gennip. 'Burgemeester Lenferink probeert de bewoners uit te leggen dat ook Benno L. het recht heeft ergens te wonen. Ik hoop dat in navolging van hem ook andere burgemeesters hun verantwoordelijkheid nemen om pedoseksuelen die terugkeren in de maatschappij te huisvesten. Daardoor kan uiteindelijk de publieke opinie gaan kantelen. Maar als burgemeesters toegeven aan de hetze, dan is dat het recept voor nog meer acties van zogenaamde pedojagers in de toekomst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden