Nieuws Afscheid Alexander Pechtold

Pechtold waarschuwt Kamer bij afscheid: ‘Luisteren wordt steeds moeilijker’

Politieke partijen luisteren steeds minder naar elkaar en het compromis wordt op het Binnenhof steeds minder op waarde geschat. Die boodschap gaf vertrekkend D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold de Tweede Kamer dinsdag mee bij zijn afscheid. Pechtold zat sinds 2006 als partijleider in de Kamer.

Alexander Pechtold in zijn laatste momenten als Tweede Kamerlid. Links naast hem Rob Jetten, die hem opvolgt als fractievoorzitter van D66. Beeld ANP

‘Er wordt veel gesproken over het klimaat in de Kamer’, aldus Pechtold in zijn afscheidsbrief, voorgelezen door voorzitter Khadija Arib. ‘De opwarming is voelbaar en de oorzaak is aantoonbaar: wijzelf.’ 

Pechtold, die opgevolgd wordt door de 31-jarige Rob Jetten, gaf toe dat hij het felle debat niet schuwde, maar vindt dat wat anders dan het ontsporende taalgebruik dat hij oud-collega’s soms hoorde bezigen. Hij noemde ‘de inflatie van moties, zeker van die van wantrouwen’ en de gevolgen van politiek wij-zij-denken. ‘Luisteren wordt steeds moeilijker en het compromis wordt niet meer op z’n onschatbare waarde getaxeerd.’

Pechtold is niet het eerste vertrekkend Kamerlid dat de 149 achterblijvers wijst op de toenemende polarisatie. Voormalig VVD-Kamerlid Han ten Broeke, die in september zijn biezen pakte na het uitkomen van een ‘ongelijkwaardige relatie’ met een medewerkster in 2013, schreef bij zijn afscheid dat partijen het steeds minder met elkaar eens lijken te willen zijn. ‘Terwijl de werkelijkheid van politiek en bestuur toch is dat we er telkens met elkaar moeten uitkomen.’

Iets verder terug, in december 2016, kreeg afzwaaiend PvdA-leider Diederik Samsom de handen op elkaar na een laatste ‘hartenkreet’ voor de politieke nuance. ‘Er is in dit klimaat van verharding en polarisatie geen tekort aan megafoons, er is tekort aan nuance.’ Hij zag schoonheid in het compromis. ‘Val niet terug in de reflex van scoringsdrift gebaseerd op oneliners in plaats van echte vooruitgang.’

'Wilders gaat zijn bumperklever missen'

Kamervoorzitter Arib beantwoordde de woorden van Pechtold met een lofzang op diens twaalf jaar in de Kamer. Arib memoreerde hoe Pechtold zijn partij er in 2006 bovenop hielp na op nul zetels in de peilingen te hebben gestaan. ‘Je bouwde D66 uit tot een stabiele middenpartij die niet zo makkelijk van zijn sokkel is te blazen. Daarmee heb je iets wezenlijks toegevoegd aan het leiderschap van je illustere voorgangers: Hans van Mierlo, Jan Terlouw, Els Borst. En plaats je jezelf ook in die traditie.’

Pechtolds kenmerkende debatstijl was ‘fel, maar fatsoenlijk’, aldus Arib. ‘Je neemt elke tegenstander serieus, hoezeer je het ook met hem of haar oneens bent.’ Dat kwam het meest tot uiting in de vele memorabele debatten met Geert Wilders, die samen met de rest van de Kamer het tijdperk-Pechtold met groot applaus uitluidde. Arib: ‘Ik denk dat de heer Wilders zijn ‘bumperklever’ nog gaat missen.’

Rob Jetten volgt Pechtold op

De 31-jarige Jetten zal de Tweede Kamerfractie van D66 leiden tot in ieder geval de volgende Tweede Kamerverkiezingen. ‘Ik ben ongelofelijk blij en trots dat jij me zal opvolgen’, sprak Pechtold bij de wisseling van de macht.

Als dat maar goed gaat: D66 krijgt een ‘aanvoerder’

Een makkelijke klus krijgt Jetten niet. Drie potentiële struikelblokken voor de D66’er die in de voetsporen treedt van Alexander Pechtold.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.