Pechtold: 'Doodsbedreigingen moeten we niet gewoon gaan vinden'

'Een voortdurende stroom beledigingen valt mij ten deel. Hoe onfatsoenlijk ook, daar hoort u mij niet over. Tot vandaag.'

Pechtold in Leeuwarden, waar hij een verklaring heeft afgelegd.Beeld anp

D66-voorman Alexander Pechtold spreekt dinsdag tot het gerechtshof in Leeuwarden. Hij is op Facebook vorig jaar met de dood bedreigd. Het is niet de tekst 'Pechtold, je moet een kopschot hebben', waarom hij gebruikmaakt van het spreekrecht voor slachtoffers. Het is ook niet de foto van een vuurwapen die erbij werd geplaatst. Nee, Pechtold is boos op het vonnis van een rechter in Groningen, die verdachte Johnny R. (51) begin dit jaar vrijsprak.

'Mijn vrouw en ik voeden onze kinderen op met een sterk gevoel voor wat je wel en niet doet. Kunt u zich voorstellen dat ik met m'n mond vol tanden sta als iemand met een doodsbedreiging daarmee wegkomt?' Zelden betrekt Pechtold zijn privésituatie in een publiek optreden. Maar de vraag van zijn 13-jarige dochter: 'Papa, wat hebben die mensen tegen jou? Kunnen ze dit zomaar maken?' deed hem een grens trekken, zegt de politicus tegen het Hof. 'Mensen zeggen: dat hoort er nou eenmaal bij. Nee! Doodsbedreigen horen er níet bij. Dat moeten we niet gewoon gaan vinden.'

'Niet in een opwelling'

'Doodsbedreigen horen er níet bij. Dat moeten we niet gewoon gaan vinden.' Waarom deed u dat nou? vraagt het Hof aan verdachte Johnny R. 'Ik was net voor honderd procent afgekeurd en was mijn baan kwijt. Dan reageer je zo'. 'Maar waarom Pechtold?', vraagt het Hof. 'Ik ben voor de PVV', zegt de verdachte, 'en D66 gaat daar nogal tegen tekeer. Echte vluchtelingen kan ik nog wel begrijpen, maar als je ziet wat er nu allemaal in Ter Apel gebeurt....'

Johnny herhaalt dat hij het zo niet had bedoeld. Op 3 februari oordeelde een Groningse politierechter dat het niet aannemelijk is dat deze man uit Woldendorp zijn doodsdreiging daadwerkelijk zou uitvoeren. Hij en Pechtold kennen elkaar immers niet persoonlijk, en hoge bomen vangen nou eenmaal veel wind. 'Onbegrijpelijk', stelt het Openbaar Ministerie, dat in hoger beroep ging. 'Het is na de moord op Pim Fortuyn niet meer goed mogelijk om aan de stroom van verwensingen en bedreigingen jegens politici schouderophalend voorbij te gaan', zegt advocaat-generaal Du Fossé. Pechtold doet er nog een schepje bovenop: 'Ik ben niet alleen politicus, ik ben ook vader. En ik ben niet zonder vrees.' Het feit dat deze bedreiger hem onbekend was, maakte het alleen maar angstiger, stelt hij.

Pechtold arriveert bij het gerechtshof in Leeuwarden.Beeld anp

Het Hof richt zich opnieuw tot de voorovergebogen man in het verdachtenbankje. 'U zegt dat u spijt heeft, maar u richt zich daarbij alleen tot ons.' Dan draait Johnny R. zich om, kijkt Alexander Pechtold, achter hem, recht in de ogen en zegt: 'Sorry, het spijt me. Ik had dat niet moeten doen. Ik heb zelf ook kinderen.' De advocaat-generaal wil met dit proces een voorbeeld stellen, zegt Du Fossé, die benadrukt dat doodsbedreigingen onacceptabel zijn. Ze eist een voorwaardelijke celstraf van een maand en een boete van 1.500 euro, waarvan 750 euro voorwaardelijk - gezien het baanverlies en de abominabele financiën van Johnny R.

'Ik hoop dat ik dat kan betalen', zegt R. tegen het Hof. 'Wij hebben pas ons huis moeten verkopen en zitten met een schuld van eenenvijftigduizend euro.' Hij laat een grote vensterenvelop zien van de deurwaarder. Het Hof vraagt of de inhoud bij de processtukken mag worden gevoegd, en laat de bode de brief kopiëren.

'Meneer mag in termijnen betalen', reageert de advocaat-generaal. 'Geeft u de heer Pechtold ook een kopietje?, vraagt de voorzitter van het Hof. Johnny R. loopt naar zijn slachtoffer, overhandigt hem een kopie van zijn schulden, aarzelt even en schudt Pechtold dan de hand. 'Dit is de straf die ik verdien. Punt uit.'

Het Hof doet 20 december uitspraak.

Politici met de dood bedreigd: hoe vaak komt het voor?

In Den Haag is een speciale politie-eenheid, onder de naam Team Bedreigde Politici, bezig met aangiften van politici die zijn bedreigd met de dood of zware mishandeling. Vorig jaar ontving het team 200 meldingen, een jaar eerder 246. Over dit jaar zijn nog geen cijfers bekend. Het Openbaar Ministerie in Den Haag beoordeelde 92 van de 200 meldingen als strafbaar. Twintig van de geregistreerde zaken kreeg geen navolging vanwege gebrek aan bewijs of omdat de verdachte niet getraceerd kon worden. Nog eens zeven zaken werden om diverse redenen geseponeerd.

In 24 zaken is vorig jaar de verdachte gedagvaard. De straffen varieerden van voorwaardelijke of onvoorwaardelijke werkstraffen tot gevangenisstraffen en geldboetes. Vanwege privacyredenen doet de politie geen mededelingen over welke personen zijn bedreigd.

Sommige politici brengen het nieuws zelf naar buiten, zoals Alexander Pechtold in oktober vorig jaar over de man in Groningen. In dezelfde maand liet VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra weten een kogelbrief te hebben ontvangen over de versobering van de vluchtelingenopvang. Ook de fractievoorzitters van het CDA en GroenLinks, Buma en Klaver, lieten weten weleens te zijn bedreigd. Een zaak die veel aandacht kreeg was die van Femke Halsema. De toenmalige GroenLinks-leider deed in september 2010 aangifte van bedreiging op Twitter. Een man had onder de naam 'Allah_u_akbar' naar Halsema dit bericht gestuurd: 'Femke? Zal je toekijken als ik je kleine dochtertje helemaal uit elkaar trekt?'

Dezelfde man richtte zich eerder al tot de voormalige PvdA-leider Job Cohen en Pechtold met de tweet: 'Wie zal ik morgen als eerste zijn nek doorsnijden? #jobcohen of #alexanderPechtold?' De man werd in april 2011 veroordeeld tot 17 dagen celstraf en 80 uur werkstraf.

Vorige maand werd een man gearresteerd in verband met een filmpje waarin Denk-politica Sylvana Simons wordt bedreigd. Hij had een variant van het carnavalsnummer Oh Sylvana gemaakt waarin het hoofd van Simons op het lichaam van gelynchte zwarte mannen was geplakt. De man meldde zich zelf bij het politiebureau. De strafeis volgt nog.

Door: Irene de Zwaan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden