Pechmagneet

Sommige mensen zijn een pechmagneet. Zij vallen van de ene ellende in de andere penarie. Zo iemand is Bruce Cerew, die zijn memoires publiceerde onder de titel Warchild....

Pieter Hilhorst

Als kind wordt hij mishandeld door zijn vader, die ervan overtuigd is dat zijn zoon een bastaard is.

Hij wordt op jonge leeftijd samen met zijn moeder weggestuurd naar haar geboortedorp in het binnenland van Nigeria. Op zijn 13de verlaat hij zijn moeder en gaat bij een kleermaker in de leer.

Op zijn 16de leeft hij op straat in een havenstad. Dan lijkt zijn geluk te keren. Hij weet bij een kleermaker een baan te vinden en wordt ontdekt door de vrouw van de gouverneur. Hij mag komen werken in haar modebedrijf en verdient behoorlijk goed.

Lang duurt de voorspoed niet. Hij besluit om samen met een zakenrelatie een eigen bedrijf op te zetten in Monrovia, de hoofdstad van Liberia. Ze zijn daar nog maar nauwelijks gearriveerd of de burgeroorlog breekt in volle hevigheid uit.

Op de vlucht voor het geweld ziet hij hoe een soldaat voor zijn ogen een kind neerschiet en wordt zelf gedumpt op een brug waar heftig wordt gevochten. Hij ligt er tussen de lijken. Wonderwel weet hij het te overleven. Samen met zijn zakenpartner en haar man bereiken ze Sierra Leone. Niet lang na hun aankomst, breekt ook daar de burgeroorlog uit. Opnieuw zit hij ongewild in de frontlinie. Hij weet als verstekeling op een boot te komen, maar voor het schip uitvaart, laat de bemanning gas het ruim instromen. Hij is net op tijd van boord. Andere verstekelingen overleven het niet.

Uiteindelijk weet hij met behulp van een mensensmokkelaar Nederland te bereiken, waar hij asiel aanvraagt. Maar het beloofde land valt tegen. Hij wordt gek van het niksdoen en de vluchtelingen terroriseren elkaar.

Als hij een relatie krijgt met een Russische asielzoekster wordt hij in elkaar gemept door Russen die het niet pikken dat een zwarte er met een van hun vrouwen vandoor gaat. De wanhoop onder de asielzoekers is groot. Veel zwarte Afrikanen plegen zelfmoord. Hij heeft zelf ook last van een posttraumatisch stress syndroom en diepe depressie.

Alle voorwaarden zijn aanwezig om verbitterd en agressief door het leven te gaan. Hij ontspoort ook geregeld.

Bij zijn eerste verhoor vliegt hij een van zijn ondervragers aan. Later slaat hij een asielzoeker met een potje mayonaise knock- out omdat die zijn eten steelt. Hij raakt in gevecht met twee portiers als ze hem de toegang weigeren tot een disco. Als hij bij een zwemles bijna verdrinkt, is hij ervan overtuigd dat de zwemleraren expres de andere kant opkijken omdat hij zwart is. Hij merkt dat meisjes hem dumpen zodra ze horen dat hij een asielzoeker is.

Toch begrijpt hij hun argwaan. Al zijn vrienden uit het kamp weten uiteindelijk een Hollandse vrouw aan de haak te slaan en zo af te rekenen met hun uitzichtloosheid.

Zijn eigenwaarde is op een gegeven moment zo laag dat hij vreest dat als een westerling als zijn geliefde moet kiezen tussen hem en de hond, ze voor de hond zal kiezen.

Een vluchtelingenbestaan, zo concludeert hij, is vrijheid zonder waardigheid.

En toch geeft hij de moed niet op. Tegen het einde van zijn boek schrijft hij dat het bijzondere van zijn bestaan niet schuilt in alle ellende waarin hij verzeild raakt, maar in het wonder dat hij er steeds weer uit weet te komen. Steeds waren er reddende engelen. Zo was er de kleermaker die hem een baan aanbood, terwijl hij op straat leefde en stonk. Er was David, het 9-jarige jongetje uit Bosnië, dat in het vluchtelingenkamp steeds met hem wilde voetballen en hem nieuwe levenslust wist te geven. En uiteindelijk was er Trudy met wie hij trouwt en een kind krijgt.

Zo komt toch zijn droom nog uit. Want als kind droomt hij al dat hij zal trouwen met een Blanke Prinses. Elke nacht komt ze hem bezoeken in zijn slaap. Hij geeft haar zelfs een naam: Nexus. Zij helpt hem de mishandeling door zijn vader te verdragen. Toch past zijn levensverhaal niet in het sjabloon van een man die ondanks alles vastberaden zijn droom waarmaakt. Zijn obsessie met zijn Blanke Prinses zit hem even vaak dwars als dat het hem verder helpt.

Uiteindelijk is de conclusie eerder dat zelfs een pechmagneet af en toe geluk heeft.

Het is alleen een hels karwei daarin te blijven geloven, om de verbittering de baas te blijven en om je kans te grijpen, als het geluk je voor de verandering eens toelacht.

vk.nl/columnisten

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden