Pechduivel vaart met De Velde mee in race rond de wereld

Zeezeiler Henk de Velde lijkt het pechduiveltje maar niet van zich af te kunnen schudden. Op slag van de jaarwisseling is de rond-de-wereld-zeiler met zijn reuzencatamaran C1000 noodgedwongen uitgeweken naar Lissabon....

Van onze verslaggever

Roelf Ridderikhoff

AMSTERDAM

De 46-jarige solozeiler was vorige week donderdag vertrokken uit het Franse Brest voor zijn derde poging het wereldrecord non-stop-solozeilen rond de aardbol te verbeteren. Dat record staat sinds 1990 op 109 dagen. De Kampenaar van geboorte heeft er zijn levensdoel van gemaakt de reis van 44 duizend kilometer te voltooien in honderd dagen.

Twee eerdere pogingen van De Velde leden schipbreuk. Bij de eerste in 1991 moest hij met de catamaran Alisun, hem ter beschikking gesteld door de Britse zeezeiler Robin Knox Johnston, met averij een tussenstop maken in Nieuw-Zeeland. Hij voltooide niettemin de reis in 158 dagen.

De tweede poging leed drie jaar geleden letterlijk schipbreuk nagenoeg in het zicht van de haven. Na 148 dagen en grote ellende kreeg de globetrotter een aanvaring ter hoogte van het eiland Madeira en moest hij met een schedelbreuk zijn recordpoging staken.

De schade die hij ditmaal heeft ondervonden leidt zo kort na de start voor De Velde niet tot een mislukking van zijn poging. Hoogstens tot een onderbreking. Morgen maakt hij met instemming van het toezichthoudende comité een herstart.

De onderbreking van zijn reis is te wijten aan een breuk in de stuurinrichting. Bij wind met orkaankracht (Beaufort 12) begaf een cruciaal onderdeel het.

Volgens medewerker Rob Bosgraat van de Amsterdamse werf van Simon Rhebergen, waar de 21 meter lange dubbelromps-racer is gebouwd, zijn drie bouten van het besturingsmechanisme gebroken. Die bouten zijn onderdeel van het systeem dat de beide roeren synchroom stelt.

'Het is een beproefd systeem. We hebben een nieuwe set gestuurd naar Portugal en denken dat hij morgen zijn herstart kan maken', aldus Bosgraat.

'Op de beide roerkoningen is een as gemonteerd. Een klembussysteem waarin roestvrijstalen bouten zijn ingetapt, verankert de kabelconstructie tussen beide roerbladen. Die bouten, drie stuks, van een roer zijn gebroken.'

Het bewijst maar weer eens met welke krachten De Velde te maken heeft. Zijn schip is een vervolmaking van de voormalige Zeeman waarmee hij drie jaar geleden verongelukte. Het wrak werd voor een half miljoen gulden hersteld door Rhebergen en zijn team en drie meter verlengd.

Voor een man alleen is een dergelijk vaartuig zo goed als onhandelbaar. De Velde liet daarom met hulp van sponsors een zo licht mogelijke mast installeren teneinde het moment waarop hij zou kunnen kenteren te verkleinen.

Want juist de plotseling opstekende windvlagen kunnen een catamaran doen omslaan waar een enkelromps schip, platgeslagen door de wind, zich bij het luwen weer opricht.

De Velde heeft zich echter op alle eventualiteiten voorbereid. Zelfs voor het ongerief dat hem nu is overkomen, heeft hij een reserveset aan boord. Maar voor de zuidelijke oceanen, waar hem stormen, ijsbergen en andere gevaren wachten, houdt hij liever zijn reserves intact.

Het oponthoud dat hij nu heeft opgelopen heeft geen invloed op zijn gezeilde tijd. De race is volgens ingewijden geneutraliseerd. Wel moet hij terugvaren tot waar hij zich bevond toen hij getroffen werd door de breuk in de stuurinrichting.

De enige echte tegenslag is voor hem het uitstel van het moment dat hij de Zuidelijke IJszee zal bereiken. Waar het nu op het noordelijk halfrond hartje winter is, is het daar in het gebied van de altijd om Antarctica jagende westenwinden zomer. Naarmate het langer duurt wordt het in die desolate contreien voor hem allengs lastiger, met meer stormen en een grotere kans op aanvaringen met op radar onzichtbare ijsschotsen.

Voor De Velde is die wereld geen onbekende. Op zijn vorige reizen drong hij door tot 54 graden zuiderbreedte. Ditmaal is hij bereid - misschien wel indachtig het adagium driemaal is scheepsrecht - tot 60 graden te gaan.

Hij neemt daarmee het uiterste risico want soms moet hij toch slapen. Maar de kou is slopend. Volgens zijn berekening is de gunstigste reis - 'veertig dagen dan moet ik bij Kaap Hoorn zijn' - een die hem slechts een hazeslaapje gunt per etmaal. Hooguit een uur per dag; zonder al die dagen uit z'n zeilpak te komen.

Hij is er aan gewoon geworden. Voor hem zelf ligt de uitdaging voorbij Kaap Hoorn. 'Als ik de Doldrums - de windstiltegordel rond de evenaar - maar goed doorkom.

'Al het materiaal is zo versleten, als je eenmaal Kaap Hoorn voorbij bent en je bent zo moe, dan moet je de hele Atlantische Oceaan van Kaap Hoorn tot aan Het Kanaal nog doen, daar zie ik tegenop.'

Bernard Moitessier, de Franse zeezeiler, die de eerste solo-non-stop-race rond de wereld in 1969 had kunnen winnen, maar die de eer liet aan Robin Knox Johnston in 313 dagen, zei het zo: 'Het ergste is je dromen niet te verwerkelijken. Nog erger is het wel te doen'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden