Pech voor Europa: 'Het is eten of gegeten worden'

China als wereldmacht, het is een ambitie die toen Mao in 1949 de Volksrepubliek China uitriep, een verre droom leek....

Het stadje Huangli, achter in de Yangtze-delta, op twee uur rijden van Shanghai, is niks om over naar huis te schrijven. Bleke woonblokken met veel beton en tegeltjes, stoffige straten vol motoren, scooters en vrachtwagens. Een dorp is het eigenlijk. Toch is er iets dat het speciaal maakt: de Jinding Electric Tools Company.

Nederlanders die de afgelopen jaren een decoupeerzaag, een vlakschuurder of een boormachine kochten, hebben grote kans dat het ding uit Huangli afkomstig is. Dit onaanzienlijke oord is druk op weg de powertool city van de wereld te worden, in navolging van andere Chinese plaatsen die zich vanwege hun reusachtige productie al aanstekerstad, brilmonturenstad, dvd-spelerstad en wat-al-niet-stad mogen noemen.

Hun producten domineren de winkelschappen in steeds meer landen: ze vormen het gezicht van het moderniserende China, de nieuwe economische macht die vastbesloten is de fabriek van de wereld te worden. Het is een ambitie die op 1 oktober 1949, vandaag precies 55 jaar geleden, toen Mao Zedong de Volksrepubliek China uitriep, nog ondenkbaar was. In een handvol decennia van feodale chaos via communistische staat naar het mekka van ondernemingslust, het klinkt ook als een onmogelijke droom.

'We maken hier bijna 60 procent van alle Europese decoupeerzagen en schuurmachines', zegt Rients Bakker, een HTS'er van begin dertig uit Heerenveen die enkele jaren geleden als inkoper van een Nederlands boormachinemerk de overstap naar China maakte en nu directeur strategie is van Jinding. Hij somt de cijfers van zijn bedrijf op: jaarproductie 15 miljoen machines, een verdubbeling in vier jaar tijd. Omzet een kwart miljard dollar, winst 25 miljoen. Totaal honderd productielijnen, vijfduizend arbeiders.

De inwoners van Huangli kunnen bij de grootste werkgever van hun woonplaats per maand maximaal 1200 renminbi verdienen. Dat is 120 euro: een behoorlijk loon voor Chinese begrippen. Het is minder dan eentiende van wat een personeelslid van een Nederlandse fabriek kost. Geen wonder dat er in Nederland bijna geen boormachine meer wordt gemaakt.

60 Procent van de Europese markt is nog maar het begin, aldus Bakker . De firma uit Huangli wil namelijk ook de Amerikaanse markt enteren. De eerste contracten met de Amerikaanse warenhuizen Walmart en Sears zitten nu in de pijplijn.

Om de sprong naar de wereldmarkt te maken had Jinding, een voormalig staatsbedrijf, westerse ideenodig over kwaliteit en vernieuwing. Daarom werd Bakker binnengehaald: hij moet de oude Chinese gewoonten eruit krijgen. 'De klant moet koning worden, onze fabriek een strategische partner die nieuwe producten voor ze ontwikkelt. Er is nog veel werk te doen, maar we zijn op weg.'

Zo is het Amerikaanse onderzoeksinstituut Nasa nu voor Jinding bezig met de ontwikkeling van een koolborstelloze machine, zodat de accu veel langer mee gaat. Een nieuwe hal waar alleen A-merken zullen worden gemaakt is klaar. En de driedimensionaal werkende schuurmachine, nog ontwikkeld door een klein Duits familiebedrijf, komt er aan.

Een agressieve ondernemersstijl is essentieel om te overleven, is het motto geworden van Jinding-directievoorzitter Lu Zhongqing. En dus worden concurrenten waar mogelijk de pas afgesneden, toeleveranciers voor het blok gezet.

Bakker: 'Er zijn in China zoveel fabrieken van powertools. De concurrentie is moordend. Het is eten of gegeten worden.' Dat elders ter wereld steeds minder fabrieken overblijven door de opmars van China is volgens hem onvermijdelijk. 'Daar kun je wel sentimenteel over gaan doen, maar dat helpt niets'.

Het uitgestrekte Jindingcomplex bestaat uit een reeks in fris wit en blauw uitgevoerde moderne fabriekshallen. De fabrieksstraten zijn omlijst met keurig onderhouden groenstroken. Een wandeling door de opslaghal leert dat nieuwe orders uit Duitsland, Denemarken, Spanje, Frankrijk en Italilaar zijn om de scheepscontainer in te gaan.

Boven in het hoofdgebouw is een indrukwekkend grote zaal waar het kader van de communistische partij kan vergaderen. Jinding heeft, een beetje als vroeger toen het nog van de staat was, op allerlei terreinen een sociale functie in het dorp. Dat wordt nu uit de winst betaald. Het is de droom van de Chinese regering, die nog met veel te veel staatsbedrijven zit die niet willen deugen. Achterop de glanzende bedrijfsbrochure, die eindeloze reeksen handzame machines etaleert, staat de bedrijfsleus. 'De geest van Jinding: eendrachtig, vastbesloten en met al onze werkkracht tot een eersteklas bedrijf uitgroeien, dat straalt als een ster in de nacht.'

'Chinese bedrijven zijn goed in het goedkoop produceren van grote aantallen', zegt Rients Bakker. 'Als het lukt daar kwaliteit en innovatie aan toe te voegen, wordt China een economische macht zonder weerga.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.