Nieuws

Pauselijk bezoek voor Canadese slachtoffers van kostscholen voor inheemse kinderen

Om officiële excuses voor wantoestanden op kostscholen voor inheemse kinderen kracht bij te zetten, brengt de paus een bezoek aan Canada. De katholieke kerk was verantwoordelijk voor driekwart van deze scholen, waar van 1883 tot 1996 door assimilatiebeleid een culturele genocide plaatsvond.

Bij de voormalige Kamloops Indian Residential School staat een monument voor de 215 slachtoffers van de gedwongen assimilatie op deze kostschool. Beeld AFP
Bij de voormalige Kamloops Indian Residential School staat een monument voor de 215 slachtoffers van de gedwongen assimilatie op deze kostschool.Beeld AFP

Paus Franciscus bezoekt Canada om het verzoeningsproces rond de kostscholen voor inheemse kinderen kracht bij te zetten. Dat meldt het Vaticaan. Of de paus ook excuses zal maken voor deze zwarte bladzijde in de geschiedenis van de katholieke kerk is niet bekend.

Van 1883 tot 1996 zijn op Indian Residential Schools (IRS) in Canada zeker 150 duizend kinderen hardhandig gedwongen zich als witte mensen te gedragen. Deze zomer bevestigde de vondst van meer dan duizend graven in de buurt van verschillende kostscholen de verhalen van First Nations en andere inheemse volkeren over wantoestanden op deze scholen.

Culturele genocide

De katholieke kerk in Canada, die verantwoordelijk was voor driekwart van de ruim 130 kostscholen, heeft pas vorige maand officieel excuses aangeboden. Kinderen bezweken niet alleen massaal aan infectieziekten en ondervoeding, mishandeling en seksueel misbruik waren aan de orde van de dag. Dit assimilatiebeleid, dat zeker vierduizend kinderen het leven heeft gekost en de overlevenden voor het leven heeft beschadigd, wordt tegenwoordig gezien als culturele genocide en een van de hoofdoorzaken van de achterstandspositie van inheemse volkeren.

Het trauma – kinderen werden weggehaald bij hun familie, werden op kostscholen bekeerd tot het christendom en moesten hun eigen taal en cultuur vergeten – leidt bij opeenvolgende generaties tot een reeks van problemen, zoals alcoholisme, huiselijk geweld en een kortere levensverwachting.

Dat de kindersterfte op de kostscholen extreem hoog was, was twintig jaar na opening van de eerste kostscholen bekend, maar is stelselmatig genegeerd tot in de jaren negentig de laatste scholen sloten en overlevenden met schokkende getuigenissen kwamen. Ondanks het feit dat de Canadese overheid veel geld uittrok voor een verzoeningsproces, worstelen inheemse groepen nog steeds met een gebrek aan erkenning voor hun geschiedenis en middelen om te onderzoeken wie precies in de graven rusten.

Verantwoording katholieke kerk

Belangengroeperingen van overlevenden en de Canadese regering dringen al langer aan op een bezoek van de paus. Wanneer paus Franciscus naar Canada komt, is niet bekend, maar in december ontvangt hij verschillende inheemse volkeren op het Vaticaan om ‘uit de eerste hand te horen van diegenen die hebben geleden’, aldus Thomas Collins, de kardinaal van Toronto.

Chief RoseAnne Archibald zegt namens de Raad van First Nations de Paus op Canadese bodem te verwelkomen, al vindt ze dat gemeenschappen te lang hebben moeten wachten op excuses. ‘Ik blijf de katholieke kerk vragen verantwoording af te leggen voor haar rol in de gedwongen assimilatie en volkerenmoord op onze kinderen (...) Iemand moet ervoor worden aangeklaagd’, aldus Archibald op Twitter.

Wat betreft First Nations en andere inheemse volkeren zijn verontschuldigingen van de paus niet genoeg. De katholieke kerk in Canada ligt dwars met de overdracht van archieven van de scholen aan de historici van de verzoeningscommissie, zodat die met de inheemse gemeenschappen kunnen vaststellen welke kinderen er in de ongemarkeerde graven liggen. Ook komt de kerk slechts mondjesmaat over de brug met de in 2007 afgesproken schadevergoeding voor slachtoffers, terwijl er wel miljoenen worden uitgegeven aan nieuwe kerkgebouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden