Paus loopt voor op Vaticaan in duurzaamheid

Door opwarming van de aarde dreigt een 'destructie van ongekende omvang' waarvoor mensen zelf verantwoordelijk zijn. Klimaatproblemen leiden ook tot meer ongelijkheid en armoede. Dat is te voorkomen met een nieuwe economie met meer ethische principes en minder aandacht voor korte termijnwinst.

Paus Franciscus spreekt het Urbi et Orbi uit tijdens zijn kersttoespraak in het Vaticaan. Beeld ap
Paus Franciscus spreekt het Urbi et Orbi uit tijdens zijn kersttoespraak in het Vaticaan.Beeld ap

Dat is volgens uitgelekte stukken de strekking van de encycliek van paus Franciscus over klimaatverandering die morgen wordt gepubliceerd. Nog voor de officiële bekendmaking werd de pauselijke verklaring dinsdag toegejuicht door kerkelijke activisten die pleiten voor duurzaam investeren; zoals door het afstoten van aandelen in kolenmijnen en oliemaatschappijen en het participeren in duurzame energieprojecten.

Of het Vaticaan zelf het goede voorbeeld gaat geven, is daarbij de vraag. De bank van het Vaticaan, genaamd Instituut voor Religieuze Werken IOR, heeft nog nooit melding gemaakt van een duurzaam investeringsbeleid terwijl de bezittingen geschat worden op acht miljard euro. De afgelopen jaren was IOR betrokken in diverse financiële schandalen, waardoor de jaarlijkse winst van ruim 80 miljoen verschrompelde tot enkele miljoenen in 2013.

De Australische kardinaal George Pell is sinds 2014 verantwoordelijk voor de koers van de bank. Daarin speelt duurzaamheid geen nadrukkelijke rol, blijkt uit de schaarse interviews die Pell heeft gegeven. De kardinaal legt de nadruk op het terugwinnen van de betrouwbaarheid van IOR en de noodzaak een beter rendement te halen; niet op maatschappelijk verantwoord investeren. De persvoorlichter van IOR in Rome wilde dinsdag niet ingaan op vragen hierover.

Een jaar geleden pleitte paus Franciscus op een kerkelijke armoede-conferentie al eerder voor een 'nieuwe economie' met aandacht voor ethische beslissingen. Hij prees de 'impact investors' die via duurzame beleggingen zorgen voor meer banen en betere toegang tot energie en onderwijs. 'Het is belangrijk dat ethiek weer een rol gaat spelen in de financiële wereld en dat markten de belangen dienen van volkeren en het algemeen welzijn van de mensheid.'

George Pell. Beeld ap
George Pell.Beeld ap

Ook de Protestantse kerk in Nederland (PKN) hanteert een duurzaam beleggingsbeleid, hoewel vier jaar geleden nog maar de helft van de aangesloten kerken dat beleid voor zichzelf had vastgelegd en onderschreven. Lokale kerkgenootschappen, die soms voor miljoenen euro's aan aandelen hebben uitstaan, zijn financieel zelfstandig.

Volgens de Nederlandse katholieke kerk hanteren alle Nederlandse bisdommen duurzaamheid als één van de thema's in hun beleggingsbeleid. 'Veelal zijn hierbij bedrijfstakken benoemd waar nadrukkelijk niet in wordt geïnvesteerd omdat ze leiden tot ernstig onrechtvaardige of onaanvaardbare situaties, zoals wapenhandel, gokken, tabaksindustrie en dergelijke', zegt de woordvoerster.

Energiebesparing en investeren in duurzame energie komen volgens haar steeds hoger op dit lijstje. De R.K- Kerkprovincie zelf hanteert in haar beleggingsbeleid een 'zeer defensief profiel', waardoor bijvoorbeeld in het geheel niet in aandelen wordt belegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden