Paus komt als standbeeld voorbij

De enige Nederlandse pelgrim die vanuit Nederland te voet en via Assissi naar Rome was gekomen, werd onderweg in Italië beroofd....

Zijn fysieke gestel begint Johannes Paulus II in de steek te laten, dat was alle deelnemers aan de Nederlandse Dag in de basiliek van St. Pieter wel duidelijk. Normaliter kan de tachtigjarige kerkvorst de kleine honderd meter naar het altaar zelf overbruggen, maar door de inspanningen van het lopende rooms-katholieke jubeljaar lijkt hij aan het einde van z'n krachten. Voor de tweede maal dit jaar komen er vanuit Duitsland berichten dat de paus na afloop van het heilige jaar zal terugtreden, hetgeen een redelijk unieke gebeurtenis voor de rk-kerk zou zijn. Zijn laatste dagen zou Karol Wojtyla willen slijten in een klooster in zijn geboorteland Polen.

Het boulevardblad Bild is zelfs heel stellig en beroept zich op bronnen rond kardinaal Ratzinger, de Duitse chef-ideoloog van het Vaticaan. De Italiaanse media, doorgaans het beste geïnformeerd over wat zich in Vaticaanstad afspeelt, zijn inmiddels ook gaan twijfelen en speculeren vrijuit over de opvolging.

Mede door zijn slechte gezondheid moest de paus het uitspreken van zijn rede overlaten aan Adrianus Kardinaal Simonis, zoals de officiële naam luidt van de leider van de Nederlandse kerkprovincie. De paus zelf sprak, in het Nederlands, alleen het welkomstwoord: 'Welkom, welkom.' Vervolgens enkele onverstaanbare zinnen en tot slot een hartelijk: 'Tot ziens.'

De boodschap - hoe kon het anders na de honderden manifestaties eerder dit jaar, inclusief de spectaculaire Wereldjongerendag (twee miljoen jongens en meisjes op de been) en de publicatie door het Vaticaan van enkele pittige documenten - was niet opzienbarend. De Nederlandse katholieken, zo vertaalde kardinaal Simonis, mogen geen moment verslappen 'in de eigen, vurige missionaire ijver'.

De paus herinnerde aan Willibrord, de Engels-Ierse monnik die 1300 jaar geleden Nederland evangeliseerde. Willibrord is de beschermheilige van de Nederlandse katholieken. Zijn sterfdag wordt jaarlijks op 7 november herdacht. Dit keer in Rome, met veel vlagvertoon en tromgeroffel door de harde kern van de uit de Middeleeuwen stammende Brabantse gildes.

Een korps uit Soest viel evenwel de eer te beurt het meeste lawaai in de grootste kerk ter wereld te mogen maken. Verbaasde Japanse toeristen, duizenden, bleken niet op de hoogte van dit gebruik.

Willibrord kreeg volgens de paus veel Nederlandse navolgers. Vanuit de Lage Landen - de benaming is van Simonis - werden veel andere gebieden in den vreemde gekerstend. Daarom is er een traditie hoog te houden. De paus wil dat de draad weer wordt opgepakt, ongeacht de tegenslagen.

Bisschop Van Luyn van Rotterdam interpreteerde de toespraak na afloop als volgt: 'Het heeft ons beslist niet meegezeten de afgelopen jaren. Het werd steeds moeilijker onze boodschap te verkondigen. We werden dikwijls niet serieus genomen. Misschien zat de katholieke kerk in Nederland wel op zijn dieptepunt. Maar er is hoop, er zijn namelijk tekenen dat het tij is gekeerd. Meer priesterstudenten, meer belangstelling voor onze kerk.'

Dezelfde mening is de theoloog dr. H. Witte, beleidsmedewerker van de Nederlandse bisschoppen, toegedaan. In Osservatore Romano, het Vaticaanse dagblad, schrijft Witte dat er na jaren van polarisatie in de als lastig bekend staande Nederlandse provincie 'stap voor stap sprake is van een groeiend klimaat van vertrouwen'. In de Nederlandse samenleving is er volgens deze expert meer openheid voor spiritualiteit.

Kardinaal Simonis toonde zich eerder deze maand in Rome minder optimistisch. Tegenover de Volkskrant beklaagde hij zich over 'de enorme leegte' onder de Nederlandse jeugd, over 'het absolute niets'. Inderdaad was de jeugd gisteren opvallend afwezig. De oudere pelgrims, oranje sjaal om de nek, genoten des te meer: onder leiding van alle Nederlandse bisschoppen en met een stevig lunchpakket onder de arm kregen ze de deskundigst denkbare rondleiding door de eeuwige stad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden