Nieuws Misbruik in de kerk

Paus erkent nu ook misbruik van nonnen binnen de katholieke kerk

Paus Franciscus heeft voor het eerst toegegeven dat naast kinderen ook nonnen zijn misbruikt door priesters en bisschoppen. Daarmee heeft hij de stilte doorbroken over een groot taboe binnen de katholieke kerk, waarover in het kielzog van de #MeToo-beweging nu eindelijk gesproken wordt.

Paus Franciscus vandaag in Rome. Beeld EPA

‘Het is waar’, zei de paus dinsdag op de terugtocht van een driedaags bezoek aan Abu Dhabi tegen een groep journalisten. ‘Er zijn priesters en bisschoppen die zich hieraan schuldig hebben gemaakt. En ik denk dat het nog vaker zal plaatsvinden, want het is niet zo dat zoiets ineens stopt, omdat wij er ons nu beter bewust van zijn.’

Het misbruik van kinderen is de afgelopen twee jaar uitvoerig in het nieuws geweest. Later deze maand vindt er in het Vaticaan hierover een bijeenkomst van bisschoppen plaats. Het misbruik van nonnen daarentegen is door het Vaticaan altijd onder de radar gehouden.

‘We zijn hier al een lange tijd mee bezig’, zei de paus over de problematiek. ‘We hebben een aantal priesters geschorst.’ Ook zou het Vaticaan bezig zijn een religieuze orde te sluiten waar nonnenmisbruik en corruptie aan de orde van de dag zijn. Hij wilde niet zeggen om welke orde het gaat. 

De journalisten in het vliegtuig begonnen over de kwestie naar aanleiding van een artikel dat vorige week was verschenen in het vrouwenmagazine van de Vaticaankrant, L’Osservatore Romano. Daarin stelde redacteur Lucetta Scaraffia dat de machtscultuur in het Vaticaan, het zogeheten klerikalisme, ernstige gevolgen heeft voor nonnen. Het leidt tot zwangerschappen en gedwongen abortussen. ‘Als de kerk haar ogen blijft sluiten voor het schandaal’, schrijft Scaraffia, ‘zal de toestand van de vrouwenonderdrukking  nooit veranderen’.

Veel nonnen hebben het misbruik nooit willen aankaarten uit angst niet te worden geloofd of door de eigen gemeenschap als prostituee te worden bestempeld. Zusters die priesters afwijzen ondergaan vaak bestraffingen, terwijl de reputatie van de kerk doorgaans in ere blijft.

‘De priesters kunnen altijd zeggen dat de vrouwen erop aandrongen’, zei Karlijn Demasure, voormalig directeur van het Centrum voor Kinderbescherming aan de Pauselijke Universiteit in Rome, tegen persbureau AP.

Maar nonnen voelen zich door de opkomst van de #MeToo-beweging gesterkt om over de machtscultuur te praten. Zo vertelden vorig jaar een paar zusters in Chili op de nationale televisie over het misbruik door een priester.

Ook The International Union of Superiors General, een groep die meer dan 500 duizend nonnen representeert, liet tijdens de door de VN georganiseerde Dag tegen het vrouwengeweld eind 2018 van zich horen. De doofpotpraktijken moesten nu eindelijk stoppen, luidde de boodschap. 

Hoe gevoelig de kwestie lig, bleek echter dezelfde dag nog toen ook kardinaal Gualtiero Bassetti namens het Vaticaan een videoboodschap insprak. Hij sprak zich in algemene zin uit tegen misbruik van vrouwen, maar noemde het misbruik van nonnen niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden