Paumen mag pas als ze weer wit is

Tot op de minuut wordt per hockeyspeelster bijgehouden wat de ideale duur is om in het veld te staan. Zeker in het hete Argentinië kunnen dat soort meetresultaten doorslaggevend zijn.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER LISETTE VAN DER GEEST

AMSTERDAM - Als Maartje Paumen vandaag in de halve finale van de Hockey World League tegen gastland Argentinië het hockeyveld betreedt, raakt de assistent-trainer van Nederland zachtjes het scherm van zijn tablet. Langzaam wordt de balk achter de naam van de aanvoerster kleiner en verkleurt. Van fris groen aan het begin naar waarschuwend rood als de vermoeidheid toeneemt.

Buitenlandse teams houden zich al jaren aan dezelfde, vaste wisselschema's, Nederland is een stap verder. Daar hebben ze een computer op de bank, met in het scherm de namen van alle spelers van het team. Vóór elke belangrijke wedstrijd ontvangt bondscoach Max Caldas een digitaal bestand met persoonsgebonden speeladviezen. Gegevens die voor een groot deel bepalen hoe lang spelers als Paumen die dag in het veld staan.

Wat is de optimale speelconstructie in een sport waar je onbeperkt mag wisselen? Die vraag houdt de Nederlandse hockeybond al langer bezig. Een jaar of tien geleden zaten spelers soms de volledige zeventig speelminuten op de bank. Rick Cost, inspanningsfysioloog van de hockeybond: 'Nu weten we: als alle spelers ingezet worden, wordt het team in de breedte beter. Maar wij maken dit nog specifieker. Wij weten het kantelpunt van de spelers.'

Het ideale aantal speelminuten en de bijbehorende hersteltijd verschilt per persoon. De een is voor een optimaal resultaat na een blok van zes minuten het beste uit met een herstelperiode, de ander kan nog vier minuten door. Dit interval tijdens een wedstrijd is veel productiever dan een speler die almaar doorgaat. Cost: 'Als hockeyers te lang spelen, komen ze in een soort slapende staat. De scherpte neemt af, ze pieken niet meer. Wij streven naar een optimaal vermogen op het veld.'

Hoewel Paumen vaak langer op het veld staat, geldt voor een middenvelder onder normale omstandigheden een adviestijd tussen de zeven en negen minuten. Een verdediger komt uit tussen de negen en twaalf minuten en een spits, die veel explosief en snel werk doet, heeft eerder rust nodig en staat meestal tussen de vijf en zeven minuten op het veld.

Het gaat hierbij wel om het Nederlandse speelsysteem zegt Cost. Voor de Duitsers bijvoorbeeld, die defensiever spelen, gelden volgens hem andere gegevens, maar zij kiezen voor blokken van zeven tot negen minuten. 'Dat is wel grappig, zij kunnen zich veel meer fouten veroorloven en langer op het veld staan, maar dat doen ze niet.' De genoemde tijden zijn een richtlijn. Cost: 'Voor de wedstrijd geef ik advies op de minuut. Maar het is weer per wedstrijd verschillend.'

De optimale speeltijd wordt niet alleen bepaald door de positie op het veld. Cost baseert zich op de gegevens van jaren. Bij het berekenen van zijn dagvoorspelling, wat hij momenteel vanuit Nederland doet, houdt de inspanningsfysioloog rekening met diverse vragen. Onder meer: hoe hoog is de hartslag na het ontwaken? Hoe voelt een speler zich? En Cost kijkt naar iemands herstel. De nationale teams worden met een hartslagmeter doorlopend onderworpen aan looptests, ook tijdens de toernooien.

Een factor weegt in Argentinië zeer zwaar: de warmte. 'Elke extreme temperatuursinvloed geeft verlies van vermogen. Spelen in hitte is intensiever en kost dus meer kracht', zegt Cost. Caldas noemde spelen bij 40 graden zelfs onmenselijk. Hij kan niet veel meer dan zijn spelers koelen met ijs, de speelblokken inkorten en de hersteltijd vergroten. Cost: 'Het verschil in speeltijd tussen normale omstandigheden en extreme hitte is al snel 20 procent.'

Caldas moet nog met een andere factor rekening houden: bij hockey is vaak sprake van een cumulatieve vermoeidheid. In een week worden er vaak meerdere wedstrijden gespeeld. 'Wil je bij de finale beter zijn dan tijdens je eerste wedstrijd, dan moet je de speeltijd van een hockeyster vanaf het begin aanpassen', zegt Cost.

Uiteindelijk bepaalt Caldas hoe lang een speler erin staat. 'Soms slaat de coach het advies in de wind, maar over het algemeen blijft de uitvoering binnen een marge van 1,5 à 2 minuten', zegt Cost. Hij noemt zijn cijfers een schappelijke ruggengraat. 'Alles wat je kunt reguleren is fijn. Een coach moet al aan zoveel dingen denken.'

Als Paumen uit het veld stapt, drukt de assistent-trainer weer op zijn scherm. De rode balk wordt grijs en schiet terug naar oorspronkelijke lengte. Bij wit mag ze er weer in.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden