'Patiënten zijn hier een stuk mondiger dan in Aleppo'

De apotheker uit Aleppo: het werd haast een cliché, zoveel Syrische vluchtelingen leken dat beroep te hebben. Toch bestaan ze. En ze gaan aan de slag. 'Het werk is hier wel heel anders.'

De Syrische vluchteling Osama Khudro (links) met eigenaresse Nada al-Rubaiee in de apotheek waar hij stage loopt. Beeld null
De Syrische vluchteling Osama Khudro (links) met eigenaresse Nada al-Rubaiee in de apotheek waar hij stage loopt.

Vanuit de wachtrij van de Mediq Apotheek Charlois in Rotterdam klinkt babygehuil. Een vrouw vraagt aan de balie of ze twee losse injectienaalden kan kopen in plaats van een heel doosje. Ze is vermoedelijk drugsverslaafd. Na haar trekken chronisch zieken, ouders met kinderen en ouden van dagen uit alle windstreken achter elkaar een nummertje en nemen plaats in de rij.

De Syrische vluchteling Osama Khudro (32) controleert achter in de zaak de ingeleverde recepten. De apotheker uit Aleppo staat nu tussen de witte medicijnladen in Rotterdam-Zuid. Sinds een half jaar loopt hij stage in Charlois. 'De patiënten zijn hier een stuk mondiger dan in Aleppo', valt hem op. 'In Syrië vertrouwen mensen honderd procent op hun zorgverlener. Wat jij adviseert, doen ze. Hier willen patiënten vaak eerst in overleg.'

Khudro was de eerste Syrische vluchteling die bij Mediq Apotheken werd aangenomen voor een stage. Zijn bazin, eigenaresse Nada al-Rubaiee, is zelf twintig jaar geleden gevlucht uit Irak. De laatste maanden heeft zij naast Osama nog drie vluchteling-stagiairs 'gematcht' met een collega-apotheek. De bedoeling is dat er meer volgen.

'De apotheker uit Aleppo' werd vorig jaar bijna een cliché, zo veel apothekers bleken zich te bevinden onder de nieuw binnengekomen Syrische vluchtelingen. Toch is het voor de apothekers niet makkelijk om in een vreemd land aan het werk te gaan.

null Beeld null

Deze zomer bleek uit een proefproject van Randstad Uitzendbureau, in samenwerking met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), dat het voor hogeropgeleide vluchtelingen een stuk moeilijker is betaald werk te vinden op hun niveau dan voor lageropgeleiden. Bij functies voor hogeropgeleiden wordt over complexere onderwerpen gesproken en dan is Nederlands eerder een struikelblok.

Dat geldt bij uitstek in de medische wereld. 'Een apotheek is geen supermarktje in het centrum waar het niet zoveel uitmaakt', zegt Khudro in bijna vlekkeloos Nederlands. 'Het gaat over de gezondheid van mensen, dus je moet de patiënt goed begrijpen.'

Vrijstellingen

In Aleppo vond hij na zijn afstuderen een goede baan als supervisor bij een farmaceutisch bedrijf. In Nederland moet hij als stagiair bijna van voor af aan beginnen. 'Komende week begin ik aan de masteropleiding farmacie bij de Universiteit Utrecht', vertelt hij. 'Ze hebben naar mijn diploma's gekeken en ik heb vrijstellingen gekregen. Toch is het wel jammer dat ik hier nog twee jaar moet studeren om te kunnen werken. Als ik in Syrië terug zou gaan naar de universiteit, zou dat alleen zijn om promotie-onderzoek te doen.'

Khudro kwam eind 2014 aan in Nederland. Er zijn dus al bijna twee jaar verstreken voor hij zijn opleiding kan beginnen. Dat is nog snel, weten ze bij het UAF, de stichting die vluchtelingstudenten begeleidt. 'Veel vluchtelingen benaderen ons, maar we zijn streng: je komt pas voor een traject in aanmerking als je Nederlands spreekt op gevorderd niveau', zegt directeur Mardjan Seighali.

null Beeld null

Bureaucratische drempels

Dan zijn er nog allerlei bureaucratische drempels. In het buitenland behaalde certificaten en diploma's moeten worden vertaald en geaccrediteerd. Voor medische beroepen als apotheker, die alleen mogen worden uitgeoefend na registratie in het zogenoemde BIG-register, moeten kandidaten van buiten de Europese Unie bovendien hun geschiktheid laten beoordelen.

Khudro moest daarvoor een artikel presenteren in het Nederlands en in een rollenspel een chronisch zieke patiënt te woord staan. 'Een mondige patiënt met veel moeilijke vragen', zegt hij lachend. 'Gelukkig had ik hier in de apotheek kunnen meekijken met collega's, dus was ik daarop voorbereid.' Hij slaagde glansrijk voor de toets, zodat hij officieel stage mocht lopen en nu aan de opleiding kan beginnen.

Zijn baas Al-Rubaiee kreeg tientallen telefoontjes van Syrische apothekers die net als Osama graag stage willen lopen om werkervaring op te doen. 'Vorig jaar organiseerde ik wekelijks een spreekuur waarin we nieuwkomers het Nederlandse zorgsysteem uitlegden. Dat je bijvoorbeeld eerst naar de huisarts moet voor een doorverwijzing als je een specialist wil zien. In veel landen kennen ze dat systeem niet. Door die spreekuren wisten mensen mij te vinden. Ze vragen mij advies over het accrediteren van diploma's of stages.'

Kwaaltjes

Wervelwind Al-Rubaiee praat zich de blaren op de tong om collega-apothekers ervan te overtuigen dat het niet alleen maar 'gedoe' is, een vluchteling-stagiair. 'Sommige collega's denken: dat kost me alleen maar tijd. Dan leg ik uit dat je juist veel kunt hebben aan deze stagiairs. Ze moeten wegwijs worden in het Nederlandse systeem, maar hun vakkennis is over het algemeen groot. Zo zoekt Osama veel dingen voor mij uit. Tientallen keren per dag moeten we checken of een patiënt een medicijn wel kan gebruiken, vanwege een andere aandoening of andere medicatie. Het bespaart tijd als hij dat doet.'

Omgekeerd kan de Syrische apotheker tijdens de stage ontdekken of het Nederlandse apothekersvak bij hem past. In Syrië zit bij wijze van spreken op elke straathoek een apotheek, waar iedereen met een kwaaltje meteen aanklopt. Al-Rubaiee: 'Apothekers werken daar heel zelfstandig. Ze schrijven zelf medicijnen voor en klanten betalen contant. In Nederland stuur je als apotheker een heel team aan en onderhandel je met elke zorgverzekeraar over de prijzen. Het is een ander soort vak, en niet iedereen vindt dat leuk of is ervoor geschikt. Daar kun je beter achter komen via een stage, voordat je drie jaar aanvullende opleidingen gaat doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden