Patiënt onthoudt weinig van consult

Hoe komt het toch dat patiënten niet doen wat ik zeg?, vroeg een Amsterdamse tandarts zich af. Het antwoord dat de neuropsycholoog Roy Kessels van de Universiteit Utrecht na literatuuronderzoek gaf, is even eenvoudig als ontluisterend: ze zijn de adviezen glad vergeten of hebben de tips verkeerd onthouden....

Van de informatie die tijdens een consult wordt gegeven, wordt 40 tot 80 procent direct vergeten en van wat er wel blijft hangen, blijkt de helft verkeerd te zijn onthouden.

Kessels vond drie factoren die van invloed zijn op het onthouden, namelijk het vermogen van de arts om de informatie begrijpelijk over te brengen, de vorm waarin de informatie wordt gegeven (alleen mondeling of met schriftelijke dan wel visuele ondersteuning) en de leeftijd en emotionele staat van de patiënt. In zijn onderzoek, beschreven in het Britse Journal of the Royal Society of Medicine van mei, richtte hij zich op de laatste twee.

De leeftijd van de patiënt maakt veel uit, want vooral ouderen hebben moeite informatie te onthouden die niet helder is gestructureerd. Kessels raadt de artsen aan van tevoren duidelijk te zeggen in welke stappen de boodschap is onderverdeeld.

Belangrijker is de emotionele impact van het verhaal. Zeker bij de slecht-nieuwsgesprekken treedt een vorm van aandachtsvernauwing op, waarbij de patiënt zich alleen concentreert op één deel van de boodschap.

Wanneer de arts aan de patiënt vertelt dat hij kanker heeft en vermoedelijk nog zoveel maanden kan leven, dan is de kans groot dat die patiënt het verhaal over therapieën en behandelwijzen niet meer in zich opneemt. Veel mensen haken af nadat ze de diagnose hebben gehoord, omdat ze het in eerste instantie blijkbaar belangrijker vinden te weten wat ze hebben, dan wat ze eraan kunnen doen.

De meest gebruikelijke vorm van informatie-overdracht is mondeling, maar deze methode is niet erg succesvol, noteerde Kessels. Schriftelijke ondersteuning van het gesprek, zodat de patiënt in alle rust alles kan nalezen is zinvol, maar bij lager opgeleiden blijken visuele hulpmiddelen te helpen. Een bandje waarop het gesprek is opgenomen, is zeker in slecht-nieuwsgevallen een goed hulpmiddel. Ook videotapes bieden uitkomst, zolang ze maar niet het persoonlijk consult vervangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden