Patiënt kan straks zelf aan kwaliteitsvergelijking doen

Welke chirurg laat geregeld gaasjes achter in een wond? In welke ziekenhuizen komen weinig infecties voor? De behoefte aan ranglijsten van medische prestaties, en dus aan een voor het publiek toegankelijke registratie van complicaties, groeit....

Vandaag krijgt minister Borst van Volksgezondheid waarschijnlijk vragen over de openbaarheid van medische prestaties. Artsen houden die gegevens liever geheim, terwijl patiënten graag willen weten wat bijvoorbeeld hun kans op een infectie is. De kernvraag is hoe de kwaliteit van de gezondheidszorg het beste wordt gediend.

Wie in een ziekenhuis ligt, loopt altijd kans er nog zieker uit te komen. Een bacil grijpt zijn kans in een verzwakt lichaam, een bloedverdunner leidt tot ernstige nabloedingen of door een nachtelijke val uit bed breekt het heupbeen. Dit soort complicaties wordt binnenkort landelijk bijgehouden. Inclusief het gaasje dat achterblijft in de wond.

De zogeheten complicatieregistratie is onderdeel van een groeiende behoefte aan meer kwaliteitsvergelijking in de zorg. Tot nu toe publiceert alleen Elsevier een ziekenhuisvergelijking, gebaseerd op een enquête onder artsen. De Consumentenbond lanceert komend voorjaar een ranglijst over de service in ziekenhuizen.

Die plannen worden overvleugeld door specialisten en ziekenhuizen zelf, die werken aan een systeem waarbij tientallen indicatoren per ziekenhuisafdeling worden vergeleken. Dan kunnen patiënten bijvoorbeeld het infectierisico opzoeken, of de sterftekans of patiënt-tevredenheid.

Dat gaat nog jaren duren. Naast de registratiekosten is openbaarheid een extra complicatie.

Veel artsen gaan het liefste 'spiegelen': zij vergelijken dan hun eigen prestaties met een anoniem, landelijk gemiddelde. Dat voorkomt, stellen zij, ranglijsten in de media. De Nederlandse Patiënten- en Consumentenfederatie en de Consumentenbond vinden dat prestaties gewoon met elkaar moeten kunnen worden vergeleken. Desnoods vergezeld van begeleidende teksten.

Die zijn nodig, omdat medische prestaties zich lastig laten vergelijken. Zo is een ziekenhuis waar relatief veel doden vallen meestal geen slecht ziekenhuis. Integendeel: de moeilijkste gevallen gaan naar de knapste geneesheren. Een andere factor is de buurt waarin een ziekenhuis staat; hoe ouder de patiënten, hoe groter de kans op complicaties.

De hoofdreden voor geheimzinnigheid is platvloerser: een arts die bang is publiekelijk te worden afgerekend, heeft de neiging sommige complicaties of zelfs fouten niet te melden. Of erger: moeilijke patiënten te weigeren om zijn statistisch gemiddelde te beschermen. Dat schijnt al te gebeuren in de Verenigde Staten, waar men na tien jaar terugkomt van meer openheid.

Met andere woorden: geheimhouding is nodig, omdat anders de dokter informatie achterhoudt of misschien wel gaat liegen. Dit argument zou ook aangevoerd kunnen worden door andere publieke dienstverleners als politieagenten of onderwijzers. Als zij een vormfout maken of een Cito-gemiddelde verknoeien, moeten zij wel met de billen bloot.

Waarschijnlijk zullen ook artsen op termijn eraan moeten geloven. Een deel van hen vindt nu al dat de medische prestaties best op internet kunnen, mits gecorrigeerd door een deskundige organisatie. Ook de Orde voor Medisch Specialisten is voorstander van een dergelijke balanced scorecard.

Tegenstanders kunnen zich troosten met de gedachte dat patiënten opmerkelijk immobiel zijn. Nu al bestaan websites met wachttijden per ziekenhuis, of de bevruchtingskansen per IVF-kliniek. Maar als puntje bij paaltje komt, rijdt de overgrote meerderheid gewoon naar het ziekenhuis in de buurt. Niets bespoedigt het herstel méér als familie en vrienden rond het bed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden