Pat Cox kan Europese Parlement gezicht geven

Het Europese Parlement heeft een nieuwe voorzitter: Pat Cox. Ier, oud-journaalpresentator. De welbespraakte liberaal wordt in staat geacht het fletse imago van het parlement een beetje op te fleuren....

DE ASSEPOESTER onder de Europese instellingen heeft een nieuw gezicht. Het is het ronde, televisiegenieke hoofd van Pat Cox (49).

Met zijn verkiezing is voor het eerst de hegemonie van sociaal-democraten en christen-democraten in het Europese Parlement doorbroken. Tot nog toe was de voorzitter altijd uit een van deze twee partijen afkomstig. Al tweeenhalf jaar geleden maakten de christen-democraten en liberalen een afspraak. De liberale partij gaf haar steun aan de Franse christen-democrate Nicole Fontaine, van wie Cox de scepter overneemt. In ruil daarvoor steunt Fontaines partij nu Cox.

Het Parlement is nog steeds het ondergeschoven kindje in Europa. Veel diplomaten en politici laten zich zelfs in het openbaar denigrerend uit over de instelling. Staatssecretaris Benschop moet er bij zijn persconferenties op Europese toppen regelmatig aan herinnerd worden dat ook de voorzitter van het parlement aanwezig was. 'O ja, die was er ook', zegt hij dan met een zucht.

Dat zal voor een deel gelegen hebben aan de persoon van Nicole Fontaine, die met haar optredens veelal weinig indruk maakte. Cox erkent dat de regeringsleiders zich meestal weinig gelegen laten liggen aan de inbreng van de parlementsvoorzitter. Die wordt hooguit getolereerd, heeft hij wel eens opgemerkt. Het ritueel herinnert hem aan een reclamespot van Guinness, verklaarde hij in de Irish Times: 'Dit half uur van duisternis is u gebracht door het Europese Parlement.'

Met die uitspraak geeft hij aan in ieder geval te kunnen relativeren en de zwakheden van de instelling te onderkennen. Hoewel het het enige rechtstreeks gekozen Europese orgaan is, kent het publiek het Parlement nauwelijks. Weinig mensen zullen hebben wakker gelegen van de strijd om het voorzitterschap, die zich de afgelopen maand heeft voltrokken. Wie kon onderscheid maken tussen twee blanke, middelbare mannen - naast Cox de Schotse socialist Martin - wier ideeën over het functioneren van het Parlement nauwelijks van elkaar verschilden?

Toch is de uitkomst van belang. Cox moet beter in staat worden geacht het fletse imago van het Parlement op te fleuren dan Martin. Cox is welbespraakt en niet bang om af en toe nieuwe, zelfs baanbrekende politieke ideeën te lanceren. Volgens sommigen zal de Ier zelfs Romano Prodi, de Italiaanse voorzitter van de Europese Commissie, naar de kroon kunnen steken als hét gezicht van de Europese Unie.

Op de Ier rust ook de zware taak kapitaal te slaan uit de toenemende macht van het Parlement. Drie jaar geleden liet de instelling voor het eerst echt haar tanden zien, toen door haar toedoen de toenmalige Europese Commissie van Jacques Santer naar huis werd gestuurd.

Sindsdien echter lijkt de volksvertegenwoordiging weer teruggevallen te zijn in de anonimiteit. De zittingen in Straatsburg zijn zwaar procedureel van karakter en weinig interessant voor het publiek. Politiek vuurwerk valt er nauwelijks te bewonderen.

Nog steeds kampt de instelling met het imago van een ineffectieve praatclub, waarvan de leden uit pure frustratie over hun machteloosheid veel te dure lunches en reizen declareren. Dat beeld strookt allang niet meer met de werkelijkheid: het Parlement oefent grote invloed uit op de besluitvorming in de EU. Het is niet voor niets het zwaarst belobbyd Europees instituut.

Toch slaagde Fontaine er niet in dat imago weg te nemen. De Française wekte nooit de indruk gevoelig te zijn voor suggesties om de werkwijze van het parlement daadwerkelijk te hervormen. Cox heeft die belofte wel gedaan, en heeft een deel van zijn stemmen ook te danken aan die belofte. De Ier heeft nu tot half 2004 om zijn toezeggingen waar te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden