Passiespeler

Spelen in het Concertgebouw of op Lowlands? Jazz of soul? Ach, denk toch niet zo in hokjes, zegt pianist én zanger Ruben Hein. Over een week staat hij op North Sea. 

Zanger of pianist?

'Dan kies ik toch voor pianist. Ik ben al van kleins af aan bezig met pianospelen, maar nog steeds moet ik er continu hard voor oefenen. Als ik te weinig speel, zakt het weg. Met zang is dat minder omdat ik bijvoorbeeld op de fiets ook altijd een beetje zit te hummen; mijn stem heb ik altijd bij me, mijn piano natuurlijk niet. Kiezen tussen de twee is voor mij een duivels dilemma, want ik weet niet of ik het red met alleen piano. Mijn zang heb ik ook nodig, helaas ben ik niet de nieuwe Herbie Hancock. De combinatie van piano en zang is op dit moment juist mijn kracht.'


Je tweede album, Hopscotch: jazz of pop?

'Pop, maar liever vermijd ik die hokjes. Ik studeerde vijf jaar geleden af aan het conservatorium van Amsterdam in de richting jazz, daardoor is mijn eerste album Loose Fit waarschijnlijk ook als jazz bestempeld, maar daar ben ik het niet mee eens. Mijn generatie muzikanten groeide op met de muziek van hun ouders - klassiek, jazz, The Beatles -, maar werd ook beïnvloed door pop, rock en hiphopartiesten van de jaren negentig. Die heb ik allemaal meegenomen in mijn muzikale ontwikkeling. Zo heb ik een voorliefde voor hiphop, zoals A Tribe Called Quest en De La Soul. Dat begon op de middelbare school en kwam later ook weer terug toen ik bij Pete Philly & Perquisite speelde.


'Ik kreeg laatst een recensie waarin stond: 'Als Ruben Hein zo doorgaat, recenseren we hem volgende keer niet meer onder het kopje Jazz'. Zo'n opmerking slaat nergens op. Vind je het een goede plaat of niet, dáár gaat het om. Maar blijkbaar hebben mensen een label nodig om mijn muziek te plaatsen. Ik heb het stempel jazz op mijn voorhoofd en als dat ineens niet meer zo is, zijn mensen blijkbaar in de war. Maar ik heb altijd met één voet in de jazz gestaan en met de andere in de soul.'


Amsterdam of Nijmegen?

'Amsterdam. Ik woon er nu bijna twaalf jaar en hoewel ik erg van Nijmegen houd, weet ik niet of ik er weer zou gaan wonen. Ik vond het wel een fijne omgeving om in op te groeien en ik had er ook muzikaal een leuke tijd. Met één vriend, een drummer die later ook met me meeging naar het conservatorium, had ik een speciale band. We hielden van dezelfde muziek en luisterden samen naar jazz en fusion, muziekstijlen waar onze leeftijdsgenoten niet van hielden. Die periode is mijn muzikale basis.


'Ik voel me thuis in Amsterdam, maar ik houd ook van groen en dat mis ik hier soms. Als kind was ik de helft van de tijd buiten. We woonden in een dorp en ik speelde op het stuk land om ons huis. Als ik nu de stad uit ben, merk ik dat ik nog steeds een buitenmens ben. In Amsterdam ben ik onrustig en lukt het me bijvoorbeeld niet een boek te lezen. Alleen buiten de stad kan ik mijn hoofd leegmaken.'


Gratis of betaalde muziek? Spotify of iTunes?

'Op dit moment het liefst betaald, maar het feit blijft dat de tijd verandert. Ik vermoed dat alle muziek op termijn gratis is, of, à la Spotify, dat we er knap weinig voor betalen. Hoewel het een frustrerende ontwikkeling is, juich ik het ook toe. Het betekent dat we een ander inkomstenmodel moeten verzinnen en dat houdt de markt fris. Het biedt kansen, vroeger moest je tekenen bij een platenmaatschappij om je muziek de wereld in te slingeren, nu komt talent ook via andere kanalen bovendrijven. Je hoeft niet honderdduizend platen te verkopen om je naam te vestigen, maar kunt ook een YouTube-hit hebben. Joss Stone zei in een interview: 'Ik hou van piraterij, muziek is van ons allemaal.' Zij vindt het prima als mensen haar muziek gratis beluisteren, zolang ze maar naar haar concerten komen. Eigenlijk zegt ze: je houdt deze ontwikkeling toch niet tegen. En dat klopt.'


Noren of ijshockeyschaatsen?

'Noren. Ik ben een fanatiek schaatser. Mijn vader was geen voetbalvader; schaatsen en skiën waren de sporten die hij ons leerde. Hij was daarin bevlogen en dat heb ik van hem overgenomen. Op mijn derde stond ik voor het eerst op ski's en niet lang daarna begon ik met schaatsen. Eerst met van die ijzeren krabbertjes onder mijn schoenen gebonden, later oefenen op Friese doorlopers - een aanrader voor iedere beginnende schaatser. Afgelopen twee jaar maakte ik regelmatig tochten. Als muzikant kan ik mijn eigen tijd indelen, ik hoef me niet om negen uur te melden op een kantoor. Dus als het vriest op een maandagochtend, ga ik het ijs op.'


Radio of festival?

'Festival. Radio vind ik een wonderlijk medium. Ik ben blij met elke keer dat mijn plaat wordt gedraaid of dat ik mag langskomen, maar het is ook altijd een beetje gek. In een radiostudio speel ik in een hok twee liedjes en daarna ga ik weer naar huis en voelt het alsof er weinig is gebeurd, maar ondertussen hebben één miljoen mensen meegeluisterd. Voor het bereik is het dus interessant, maar een optreden met publiek vind ik cooler om te doen. Een echte gig is het leukste dat er is.'


Linda's Zomerweek of North Sea Jazz?

'North Sea Jazz. Niks ten nadele van Linda, ik ben haar dankbaar voor de kans die ze me heeft gegeven, maar echt spelen, zoals op North Sea Jazz, daar ligt mijn hart.'


Insomnia of slaappil?

'Insomnia overkomt me behoorlijk regelmatig. Ik pieker over carrièredilemma's: maak ik de juiste beslissing? Is het interview met de Volkskrant een goede keuze? Zal ik aan dat tv-programma meewerken? Bij elke stap die ik zet, weeg ik de risico's af; kan het kwaad of doet het sowieso goed? Al die keuzen vind ik een strontvervelend onderdeel van wat ik doe. Ik wil gewoon lekker muziek maken en een beetje klooien, al die andere afwegingen vind ik doodvermoeiend.


'Slaappillen gebruik ik alleen als ik moet vliegen. Bij een verre vlucht eerst wat eten en daarna een lang stuk slapen, heerlijk. Op de terugweg van een vakantie naar Trinidad en Tobago had een vriend van mij waanzinnige slaappillen uit Engeland: we zijn de hele vlucht knock-out geweest. Toen we aan het eind van de reis weer bij de mensen waren, bleek dat iedereen aan boord in rep en roer was geweest, omdat er onderweg mega turbulentie was. Wij waren helemaal van de wereld, dat was waanzinnig.'


Concertgebouw of Lowlands?

'Lowlands. Daar heb ik nog nooit onder mijn eigen naam gestaan, dus op dit moment kies ik dat. Maar in het Concertgebouw die trap af lopen was wel het hoogtepunt in mijn carrière tot nu toe. Ik heb daar twee keer mogen optreden, één keer samen met Oleta Adams en het jazzorkest van het Concertgebouw, en één keer met Wouter Hamel en Kris Berry tijdens Amsterdam Sinfonietta. Super kicken als die deur voor jou opengaat.'


Vlinderdas of das?

'Bedoel je: artistiek of kak? Ik draag tegenwoordig weleens een vlinderdas, maar toch heb ik in mijn leven vaker een das om gehad, dus ik kies daarvoor. Een vlinderdas is iets uitgesprokener, dat vind ik er leuk aan.'


Muziek: beroep of passie?

'Passie. Ik heb geen beroep. Dit is niet zomaar een baan. Dit houdt nooit op, het zit altijd in mijn hoofd en in mijn lijf. Zelfs als ik niet 'aan het werk ben', zit er muziek in me. Ik zit neuriënd op de fiets of sta zingend onder de douche. Het is een onderdeel van mijn leven. Als iemand vraagt: wat heb je gedaan gisteren?, dan zeg ik niet: ik heb gewerkt, maar: ik heb gespeeld. En dat geldt dan voor alle betekenissen van het woord.'


Studio of tour?

'Allebei. Het wisselt elkaar af. Als je een periode veel hebt gespeeld, is het heerlijk om weer een studio in te duiken. Iets creëren is fantastisch. Maar andersom geldt het ook. Vorig jaar was ik met Hopscotch bezig in de studio. En hoewel dat een feest is, wil ik op een gegeven moment er toch ook weer graag uit om mensen de plaat te laten horen.'








EXTRA: WAAR KENNEN WE RUBEN HEIN VAN?

Pianist en zanger Ruben Hein (31) bracht in 2010 zijn eerste album Loose Fit uit bij het prestigieuze Blue Note-label. Daarna werd hij door 3FM direct gebombardeerd tot Serious Talent en genomineerd voor de Edison Publieksprijs. Dit jaar verscheen zijn tweede album Hopscotch en trad hij op in DWDD en Linda's Zomerweek. Volgende week vrijdag 12 juli staat hij op het North Sea Jazz Festival in Rotterdam. Hein groeide op in Nijmegen, op zijn 4de zat hij voor het eerst achter het klavier. In 2008 studeerde hij af aan het conservatorium van Amsterdam, richting jazzpiano. Tijdens zijn studie speelde hij in de band van Hans Teeuwen en bij het Nederlandse hiphopduo Pete Philly & Perquisite. In 2012 won hij de Radio 6 Award. Dit jaar is hij opnieuw genomineerd voor de Edison Publieksprijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden