Pas verzadigd na twee wereldtitels

Drie atleten bij wereldkampioenschappen in Helsinki op sprint, middenlange- en lange afstand goed voor historische dubbelslag..

Mark van Driel

Justin Gatlin

Justin Gatlin is zijn derde gouden medaille misgelopen. Buiten zijn schuld. Hij zat op de tribune toen de estaffeteploeg van Amerika in de voorronde van de 4x100 verkeerd wisselde.

Het was hem niet overkomen.

Gatlin maakt geen fouten, die indruk wekte hij althans in Helsinki. Hij kwam voor de 100 en 200 meter, liep acht races en vertrok met tweemaal goud. Op zijn 23ste is de atleet uit Raleigh, North Carolina olympisch kampioen, wereldkampioen en voormalig wereldkampioen indoor (60 meter).

Hij is ook een beleefde, welopgevoede jongeman die als middelbare scholier de juiste keuze maakte toen hij zich op een kruispunt in zijn leven bevond. Hij kon kiezen tussen de kunst en de sport. Voor beide kreeg hij een studiebeurs aangeboden.

'Het licht in de kunst sprak me minder aan dan dat in de atletiek', was de verklaring voor zijn keuze. Zijn laatste schilderij maakte hij in 2001: een portret van een kind dat vanachter kippengaas de wereld in staart, getiteld 'Ogen van onschuld'.

Zijn ouders zagen niets in zijn sportloopbaan: ze kenden hem als een tiener die niet vooruit was te branden. Maar hij heeft ze overtuigd met zijn talent. Zijn moeder, die een deel van zijn zaken behartigt, noemt zich zijn mamager.

Gatlin wordt geroemd om zijn techniek. Zelfs Maurice Greene, zijn voorganger als 's wereld beste sprinter, looft zijn lange passen. Michael Johnson, wereldrecordhouder 200 meter, denkt dat zijn snelheid schuilt in de unieke voetbeweging. Het is alsof hij zijn voeten tegen het tartan laat afketsen met een slaande beweging, zo kort is het contact.

Gatlin is in korte tijd zo goed geworden dat het lijkt alsof hij tegenstand ontbeert. In Helsinki werd Asafa Powell node gemist. De wereldrecordhouder (9,77) is geblesseerd. Maar ook in hun onderlinge duels valt de score in Gatlins voordeel uit.

Toch lijkt ook de kampioen te hopen op een spoedige terugkeer van Powell. Tegenstand inspireert hem. Hij beseft dat hij door anderen voortgedreven moet worden als hij de boeken in wil gaan als de rechtmatige erfgenaam van Carl Lewis.

Gatlin beschouwt zijn erelijst als verre van compleet, ook al is er slechts een officieuze titel die ontbreekt: snelste man van de wereld. Van zijn beste tijd 0,08 afhalen ziet hij niet als een probleem. '9,76? Is haalbaar, is te doen.'

Rachid Ramzi

Rachid Ramzi (25) heeft naam gemaakt voor zichzelf. Na de 1500 meter won hij zondag de 800 meter, waarmee hij een zeldzame dubbelslag behaalde. Slechts bij de Olympische Spelen van 1964 lukte het een atleet, de Nieuw-Zeelander Peter Snell, beide afstanden te winnen.

Ramzi heeft ook naam gemaakt voor Bahrein, zijn tweede vaderland. Hij heeft het welvarende oliestaatje in een toernooi zijn eerste en tweede gouden atletiekmedaille geschonken. Daarmee is het achtste geworden in het medailleklassement.

Maar de naam van de 25-jarige middellangeafstandloper zal voorlopig ook verbonden blijven aan die van Hicham El Guerrouj, de viervoudig wereldkampioen en wereldrecordhouder op de 1500 meter.

Met een overwinning vorig jaar op El Guerrouj vestigde Ramzi de aandacht op zichzelf. Hij maakte, vlak voor de Olympische Spelen, een einde aan een bijna vier jaar durende zegereeks van zijn voormalige landgenoot.

El Guerrouj kwam de nederlaag te boven; hij won tweemaal goud bij de Olympische Spelen. Maar over Ramzi, zijn opvolger als wereldkampioen 1500 meter, is hij niet te spreken.

'Ik was nog liever tweede geworden voor Marokko dan dat ik had gewonnen voor een ander land', zei El Guerrouj na Ramzi's zege. De wereldkampioen verruilde zijn Marokkaanse paspoort drie jaar geleden voor dat van Bahrein. Hij trad in dienst bij het leger en zwoer zijn familienaam, Rachid Khoula, af .

'Ramzi heeft gewonnen omdat hij een opportunist is', zei El Guerrouj ook. Hij voorspelde, nog voordat hij zijn voormalige landgenoot de medaille tijdens de huldigingsceremonie had omgehangen: 'Ramzi is niet de man die de komende jaren de grote baas zal zijn.'

Is El Guerrouj haatdragend vanwege die ene nederlaag? Of weet hij meer?

Het staat vast dat de korporaal uit Bahrein sinds vorig jaar razendsnel progressie heeft geboekt. Hij haalde op de 1500 meter negen seconden af van zijn persoonlijke record. Ramzi wordt getraind in Marokko door oud-atleet Khalid Boulami, de broer van steepleloper Brahim Boulami die onlangs terugkeerde na een schorsing van twee jaar wegens gebruik van Epo.

Ramzi is niet op doping betrapt. En of hij opportunist is? 'Ik heb gewoon fantastisch hard getraind.'

Tirunesh Dibaba

Tirunesh Dibaba wacht binnenkort een rondrit in een open bus door de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba, vermoedelijk aan de zijde van Keninisa Bekele. Het gejuich zal voor beiden zijn, maar zij heeft wat hij begeert: wereldtitels op de 5 en 10 kilometer.

Bekele, in Helsinki winnaar van de 10 kilometer, heeft al tweemaal tevergeefs gejaagd op de dubbel. De eerste poging van Dibaba is gelukt. De 19-jarige atlete was op beide afstanden onverslaanbaar dankzij haar onnavolgbare eindsprint en tactisch inzicht.

De schriele atlete (1.55 meter, 44 kilo) heeft in rap tempo geschiedenis geschreven - na haar landgenoot Miruts Yifter is ze pas de tweede atleet uit Ethiopië die beide afstanden heeft gewonnen. Behalve Bekele is ook Haile Gebreselassie daarin nooit geslaagd.

Dibiba dankt haar loopbaan aan haar nicht Derartu Tulu, die in 1992 olympisch kampioen werd op de 10 kilometer. Toen bleek dat ze aanleg had voor lopen, brachten haar ouders, die op het platteland van Ethiopië een eenvoudig agrarisch bestaan leiden, haar onder bij de kampioene in de hoofdstad, waar alle topatleten trainen. Ook haar oudere zus ging mee.

Beiden ontwikkelden zich snel (zus Ejagayehu won op de 5 km brons), maar de jongste is de winnaar van het stel. Twee jaar geleden brak ze bij de WK in Parijs door met een zege op de 5 kilometer. Ze werd daarmee de jongste wereldkampioene uit de geschiedenis.

Ook in veldlopen is ze uiterst bedreven. Eerder dit jaar won ze bij de WK de korte en lange afstand, zoals Bekele inmiddels viermaal bij de mannen deed.

De Ethiopische atleten trainen vaak gezamenlijk. Vaak lopen ze heuvel op, wat de bilspieren en de hamstrings krachtig maakt. Ze maken volgens ingewijden veel kilometers, vaak in ruige natuur, waar geen Europese atleet zich zou wagen uit vrees voor een zware enkelblessure .

Haar overwinningen hebben Dibiba in eigen land beroemd en geliefd gemaakt. Zelfs haar ouders, die aanvankelijk vreesden dat hardlopen een kwalijke invloed zou hebben op het karakter van hun dochter, zijn trots. Van haar prijzengeld heeft ze voor de familie een huis laten bouwen.

Met de bekendheid is ook druk gekomen, weet Dibaba, maar op haar spieren lijkt die geen vat te krijgen. 'In Ethiopië is alles minder dan goud een nederlaag. Als ik denk aan verliezen, weet ik dat ik moet winnen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden