'Pas toen ik op Schiphol van boord stapte, was ik vrij'

Jan de Graaf is vrij. De 36-jarige Haarlemmer heeft drie jaar vastgezeten in Amerika voor het witwassen van geld, en schreef onder dit pseudoniem vorig jaar voor Dag in Dag uit een column over het gevangenisleven....

Welkom terug.

'Dank je wel. Ik zat net mijn columns terug te lezen.'

En?

'Onwerkelijk. Ik ben net een week terug, maar het lijkt nu alweer zo'n ver van mijn bed-show. Momenteel lig ik in een bad van liefde en energie. Als ik de teksten nu lees met koffie en een stroopwafel, denk ik: o ja, zs het.'

In je laatste column schrijf je: 'Mijn leven voelt aan als een cocon van een rups die op het punt staat open te barsten.' Hoe is het als vlinder?

'Ik weet niet of een vlinder zo'n goede vergelijking is voor iemand van 1 meter 95. Toen ik die column schreef zat ik in een dip. Maar gelukkig was ik steeds sterk genoeg om daar weer uit te komen, dat was mijn kracht.'

Waren de laatste loodjes zwaar?

'De laatste weken was ik vooral blij. Voor mijn vertrek ben ik door mijn medegevangenen nat gegooid met flessen water, dat is traditie in de Amerikaanse gevangenis. Op de dag zelf dacht ik dat ik met een tasje in mijn hand weg zou kunnen wandelen. Maar ik werd geboeid naar het vliegtuig gebracht. Op het vliegveld keken mensen raar op, dus heb ik maar wat met mijn boeien gerinkeld. Mijn familie had kleding opgestuurd,en alleen dat was al een sensatie: andere kleuren en stoffen, nieuwe schoenen. Pas toen ik op Schiphol van boord stapte, voelde ik me vrij. Er stond zo'n twintig man op me te wachten, met een spandoekje. Ik had gezegd dat ze maar veel zakdoeken moesten meenemen, maar er is tot nu toe geen traantje aan te pas gekomen. Ik liep alleen maar te schaterlachen.' Hoe waren de eerste dagen?

'Ik heb honderduizend oh jamomenten op een dag. Zoenen en knuffelen met familie en vrienden. Slapen in het donker, zonder oordoppen, en alleen. Wat ik eet? Een gekookt aardappeltje, sperziebonen, een bruine boterham met kaas, het bekende dropje. En geuren bloemen ruiken! En weer fietsen!'

Wat is je bitterste herinnering?

'Het onrecht in de gevangenissen en van het Amerikaanse justitiesysteem. De absurd lange straffen.'Heb je spijt?

'Ja, ik dacht: lul, je was een brave jongen en nu zit je drie jaar in de gevangenis. Bovendien heb ik mijn familie een hoop ellende aangedaan. Maar ik had er weinig aan om daarover te treuren.'

Heb je de brieven ontvangen die lezers je opstuurden?

'Ja, dat had ik niet verwacht. Iemand schreef: ik heb het stukje acht keer gelezen en heb acht keer gehuild. Ik heb iedereen geantwoord en heb zelfs al een van hen ontmoet.'

Hoe nu verder?

'Ik ben mijn teksten in de computer aan het zetten, waarschijnlijk komt er een boek over mijn belevenissen. Maar voorlopig zit ik in een roes en wil ik genieten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden