‘Pas als Saddam dood is kan het boek dicht’

De emoties onder gevluchte Iraakse shi’ieten in Nederland lopen hoog op als ze Saddam op tv zien. Hij krijgt zelf een eerlijk proces, dat is meer dan zijn slachtoffers kunnen zeggen....

Zodra de krant omhoog wordt gehouden en Jamila (39) de foto van Saddam Hussein ziet, trekt ze een vies gezicht en wuift het ding weg. ‘Moordenaar’, sist ze. ‘Vuile moordenaar.’

De Iraakse vrouw heeft het proces tegen de dictator, dat woensdag van start ging, niet op televisie gezien. Ze hoeft niet zo nodig, zegt ze. Want wat er ook met de dictator gebeurt, de doden komen toch niet meer terug.

Zelf heeft Jamila een broer in de oorlog tegen Iran verloren. En toen de Republikeinse Garde bij haar aan de deur in Bagdad dreigde haar dochtertje mee te nemen omdat haar man met de Koerden in het noorden had gevochten, zijn ze met het gezin gevlucht. ‘En nu zegt hij dat hij onschuldig is?’ Jamila lacht, bitter. ‘Dat bewijst toch alleen maar dat die man echt gek is.’

Fikrey Monadel (46) en zijn dochter Lubna (18) hebben wél de hele dag voor de televisie gehangen.’ We zaten vanmorgen om acht uur al klaar, omdat we niet wisten hoe laat het zou beginnen’, vertelt Fikrey met glanzende ogen. ‘Dit wilden we niet missen, hier hebben we zo lang op gewacht.’

De familie Monadel is afkomstig uit Basra, het zuiden van Irak, en is begin jaren negentig gevlucht nadat de shi’itische opstand door Saddam was neergeslagen. Fikrey is er kort over. ‘We hadden geen leven meer. Je kon niemand vertrouwen.’

‘En dan zegt hij nu dat hij onschuldig is!’ Lubna schuift eerst naar het puntje van de bank en laat zich daarna weer achterover vallen. ‘Daar word ik zo kwaad om! Hoe kán hij dit ontkennen? Denkt hij dat er nog iets te redden valt? Dat hij de dans nog kan ontspringen?’

Wat Lubna betreft, wordt hij ook niet tot dood door ophanging veroordeeld. ‘Dan voelt hij het niet’, zegt ze. Het liefste ziet ze dat Saddam op een open wagen door Bagdad wordt gereden zodat iedere Irakees een steen naar hem kan gooien.

Maar Fikrey, haar vader, schudt zijn hoofd en zegt wel op de doodstraf te hopen. ‘Dit verhaal moet maar eens afgelopen zijn. Al die moeders die al jaren wachten tot er een einde komt aan de man die hun zonen heeft vermoord.

‘Er worden nog steeds overal massagraven gevonden, drieduizend lijken hier, drieduizend lijken daar. Allemaal onschuldige mensen die toevallig als Koerd of shi’iet zijn geboren. Pas als Saddam dood is, kan het boek dicht. En kunnen wij verder.’

Saddam krijgt zelf tenminste nog een eerlijk proces’, zegt hij. ‘Dat is meer dan zijn slachtoffers kunnen zeggen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.