'Pas als de laatste insect dood is, zal de mens merken dat geld niet eetbaar is'

De ingezonden brieven van maandag 23 oktober.

Een honingbij (Apis mellifera). Beeld anp
Een honingbij (Apis mellifera).Beeld anp

Brief van de dag: Waar zijn de insecten toch gebleven?

Je hoeft er geen onderzoeker voor te zijn, elke leek met een beetje opmerkingsgave kon zelf al lang zien dat het aantal insecten is afgenomen. De horren die we jaren geleden kochten voor de open ramen, zijn haast niet meer nodig. De vleermuisjes die altijd in de schemering kwamen jagen in onze achtertuin: weg. Met lede ogen zie ik het aantal gierzwaluwen hier in het dorp elk jaar afnemen.

Ook de aantallen (zang)vogels in het voorjaar, vroeger één kakofonie van bijna niet te onderscheiden vogelgeluiden. Nu hoor je de afzonderlijke vogels. Zo heb ik nog wel meer voorbeelden. Het duidelijkste voorbeeld zijn de insecten op de autoruit. Zo'n kleine vijftig jaar geleden zijn we naar Friesland verhuisd. Als we in de beginjaren door de Flevopolder naar de Randstad en terug reden, zat de autoruit helemaal vol met zich te pletter gevlogen insecten. Nu amper eenderde van de ruit. En gut, gut, hoe zou dit nu toch komen? Twee deskundigen aan de tafel bij DWDD vroegen het zich af. Wat zouden de onderzoekers denken van de 'grondontsmetting', de ingebouwde 'gewasbescherming', het volop gebruik van allerlei bestrijdingsmiddelen et cetera? Roundup is voor iedereen gewoon te koop. Wel moord en brand schreeuwen, maar geen maatregelen treffen. Ik maak me allang geen enkele illusie meer, maar moet denken aan het bekende Indiaanse gezegde: 'Pas als de laatste boom geveld en de laatste vis gevangen is, zal de mens beseffen dat geld niet eetbaar is.'

Gerda Jongsten, Drachten

Ook de kerkdienaar

In de vroege jaren 1950 werd mijn tante met haar twee kinderen door haar man verlaten.

Zij kreeg wat financiële ondersteuning van haar broers, maar was ook afhankelijk van de diaconie van de kerk waarbij ze was aangesloten.

De kerkelijke bijdrage werd bij haar thuis gebracht door een ouderling of een diaken, niet al deze 'heren' konden hun handen thuis houden, waardoor mijn tante zich erg vernederd voelde, en dat meer dan 30 jaar lang, vele keren.

Ze was dan ook zeer blij dat zij, toen ze 65 jaar oud werd, het recht op AOW kreeg en haar geld zonder fysiek contact met wie dan ook, en zonder dankjewel, kon ontvangen.

Rob Schenk, Voorhout

Grab 'm

Is het toeval dat juist onder de meest seksistische, xenofobe en intolerante president die de VS in tijden hebben meegemaakt de ene na de andere misstand op seksueel of racistisch gebied internationaal in de publiciteit komt?

Of heeft Trump zich stiekem het marxistische principe van de 'Verelendung' (de slachtoffers moeten het nog slechter krijgen, pas dan komt er opstand) bediend? Bewust of niet, het werkt. Dat is helaas wel zijn enige constructieve bijdrage tot op heden.

Lars Hendrikman, Maastricht

#NotMe

Graag breek ik even een lans voor de hordes mannen die zich wel correct gedragen.

Tijdens mijn school/studietijd heb ik 8 jaar in de horeca gewerkt. Nooit lastig gevallen of betast.

15 jaar werkzaam geweest in financiële functies bij zowel overheid als (multi)nationals met een m/v verhouding van circa 80/20 procent.

Nooit, maar dan ook nooit, verbaal of fysiek lastig gevallen. En nee dat ligt niet aan m'n uiterlijk, ik zie er aantrekkelijk uit, ben niet zwaar obese of lesbisch. Leuke, aardige mannen waar het prettig mee samenwerken is, ze zijn er gewoon!

Thessa van Pelt, Haarlem

Minder mineralen

In zijn brief 'Natuur helpt bij CO2' stelt Joop Schaminée dat de klimaatverandering ook zorgt voor een toename van de productie van biomassa in het plantendek door gemiddeld hogere temperaturen, een langer groeiseizoen en meer neerslag. En dat leidt tot flink wat extra CO2 vastlegging.

Planten groeien dankzij meer CO2 in de lucht inderdaad als kool. Maar uit een uitgebreide studie kwam onlangs naar voren dat de CO2 toename nu al verantwoordelijk is voor een afname van gemiddeld 8 procent van de mineralen in planten. Hogere CO2 niveaus zullen die afname alleen maar doen toenemen, en daarmee hun voedingswaarde voor de mens beduidend minder maken.

Klimaatverandering zorgt ervoor dat de kwantiteit van ons voedsel toeneemt terwijl de kwaliteit ervan tegelijkertijd zienderogen afneemt.

Er bestaat een mogelijkheid om het verbeteren van onze bodem, en daarmee de kwaliteit van ons voedsel, te combineren met het vastleggen van extra CO2: agrobosbouw, een duurzame vorm van landbouw.

René van Druenen, Ulestraten

DSM-bijbel

In Opinie, 21 oktober, laat Marjon Bolwijn Jim van Os, psychiater, aan het woord. Hij houdt een pleidooi om de invloed van de diagnostiek bijbel, de DSM-bijbel, te minimaliseren. Hij pleit voor een standpunt waarbij het erom gaat de patiënt te helpen zijn persoonlijk verhaal te ontwikkelen.

Ik juich dit toe. Ik hoop dat hiermede de macht van het DSM-denken bij zijn collega's zal worden aangetast. Nieuw is zijn pleidooi echter niet, reeds in 1994 werd er in het Tijdschrift voor Psychiatrie een pleidooi gehouden voor meer aandacht voor het subjectieve verhaal van de patiënt.

Psychiaters waren echter toen zo blij met hun bijbel dat daar toen verder geen aandacht aan werd besteed. Moge de pogingen van Jim van Os nu meer succes hebben.

S. de Jong, psycholoog, Zuidlaren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden