Partijtop China duldt geen actie tegen corruptie

Een proces tegen drie Chinese activisten, dat gisteren begon, heeft nog eens duidelijk gemaakt dat de Communistische Partij geen georganiseerd politiek protest duldt. De verdachten behoren tot een groep die corruptie aan de kaak wil stellen. Ze werden opgepakt nadat ze foto's hadden gemaakt van spandoeken waarmee rijke partijfunctionarissen werden opgeroepen openheid te verschaffen over hun bezittingen.

AMSTERDAM - De activisten verschenen voor de rechter in de stad Xinju in de oostelijke provincie Jiangxi. Het proces was omgeven met strenge veiligheidsmaatregelen. Journalisten, diplomaten en andere belangstellenden werden door de politie op afstand gehouden. Dat bracht de Amerikaanse diplomaat Daniel Delk ertoe bij de Chinese autoriteiten aan te dringen op het respecteren van 'de internationale mensenrechten en fundamentele vrijheden'.


Het proces werd kort na de opening geschorst. Dat gebeurde toen de advocaten van de verdachten tevergeefs hadden geprobeerd de rechters te wraken. Het wrakingsverzoek werd afgewezen, waarna de rechters de raadslieden geen kans meer gaven om het woord te voeren en de activisten nieuwe advocaten vroegen. Wanneer de zaak wordt hervat is niet duidelijk.


De drie verdachten maken deel uit van de Nieuwe Burgerbeweging, een los verband van actievoerders die onder meer ijveren voor het openbaar maken van het bezit van partijbonzen. Op die manier denken zij iets te doen tegen de wijdverbreide corruptie. Tot nu toe bleven hun acties beperkt tot kleinschalige, vreedzame demonstraties en 'protestdiners'.


In de loop van dit jaar zijn ongeveer twintig leden van deze groep opgepakt. Het is de eerste keer dat activisten van de Nieuwe Burgerbeweging voor de rechter worden gebracht. Volgens medestanders gebruiken de autoriteiten het proces om te checken hoeveel aanhang de groep heeft. 'Zij willen weten hoeveel mensen bereid zijn voor deze zaak naar een kleine stad als Xinju te reizen', zei een mensenrechtenactivist. 'Ze willen kijken of diplomaten en de media belangstelling hebben.'


De drie activisten worden beschuldigd van 'illegale samenscholing'. Die aanklacht zou voortkomen uit een foto waarop het drietal met een spandoek staat. Twee van hen worden er bovendien van beschuldigd een 'boosaardige cultus' te gebruiken om de rechtshandhaving te ondermijnen. Die aanklacht verwijst naar een internetbericht over een proces tegen aanhangers van de verboden sekte Falun Gong.


De advocaten van de verdediging noemden de aanklachten absurd. Ze zeiden dat de rechters ongeschikt waren om de zaak te behandelen omdat ze hadden toegestaan dat de verdachten langer waren vastgehouden dan wettelijk is toegestaan. Omdat de advocaten het spreken onmogelijk werd gemaakt, vroegen de verdachten nieuwe raadslieden om hun verdediging te voeren. Vervolgens werd de zaak tot een onbekende datum verdaagd.


Een van de advocaten zei tegen de BBC 'niet optimistisch' te zijn over het proces. Een andere advocaat liet weten dat hij afgelopen weekeinde korte tijd was vastgehouden door de politie.


Nadat Xi Jinping een jaar geleden het leiderschap van de Communistische Partij had overgenomen bond de regering de strijd aan met corruptie onder partijfunctionarissen en zakenlieden. Maar tegelijkertijd treden de autoriteiten hard op tegen activisten die opkomen voor democratische vrijheden en de overheid ter verantwoording roepen bij misstanden. De regering van Xi wil corruptie aanpakken, maar wel op eigen voorwaarden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden