Partijen zijn eigenlijk nog niet toe aan vrede

'Er zijn twee landen die het slachtoffer worden van de huidige campagne tegen het terrorisme: Afghanistan en Israël', verklaarde een Israëlische commentator deze week op de televisie....

Hoe overdreven de bewering van de commentator ook klinkt, er zit een kern van waarheid in. In het belang van het opbouwen van de coalitie met de Arabische wereld, zien de VS graag dat Israël zich wat flexibeler opstelt. De Europeanen, in de personen van de Franse en Britse ministers van Buitenlandse Zaken die in de regio op bezoek waren, dragen ook hun steentje bij aan de beeldvorming. 'Jeruzalem is van niemand', verklaarde Hubert Vedrine, ongeacht de bijna-akkoorden over een verdeling van de stad. Jack Straw sprak zelfs over 'Palestina', en impliceerde dat de gebeurtenissen daar aanleiding waren voor het terrorisme.

Premier Ariël Sharon heeft opnieuw de propaganda-tegenslag grotendeels aan zichzelf te wijten. Hij stelde zich na de aanslagen in de VS overdreven zelfverzekerd op en had het over een gezamenlijke oorlog tegen het terrorisme. Terwijl de Amerikanen zich nog bezonnen, begon hij alvast met nieuwe aanvallen op Palestijns gebied, in de waan dat niemand dit op dat moment zou merken.

Zijn grootste blunder echter was het geharrewar rond de ontmoeting tussen Shimon Peres en Yasser Arafat. Sharon zou het liefst Arafat afschilderen als een soort Bin Laden, maar heeft daar buiten zijn eigen rechtse kring nauwelijks succes mee. Door afgelopen weekeinde opnieuw de ontmoeting te torpederen, schiep de Israëlische premier bijna een regeringscrisis en joeg hij de internationale gemeenschap nog verder tegen zich in het harnas. De ontmoeting heeft nu weliswaar plaatsgehad, maar er bestaat internationaal gerede twijfel over de bereidheid van Sharon om de voorzieningen van het bestand ten uitvoer te brengen.

Hetzelfde kan worden gezegd over de Palestijnse kant. Yasser Arafat wil evenmin worden gezien als degene die op dit cruciale moment een vredesinitiatief blokkeert. In de praktijk doet de Palestijnse leider echter net zo weinig om de rust te herstellen als tijdens eerdere zogenaamde staakt-het-vurens. Beide kanten hadden elkaar de afgelopen dagen totale kalmte beloofd, maar daar is weinig van terechtgekomen. Er zijn zeker drie Israëli's en twee Palestijnen om het leven gekomen.

Groepen die onder controle staan van Arafat, hebben meteen al gezegd het zoveelste bestand net zo nauw te zullen interpreteren als de voorgaande. Dat betekent dat het buiten het door de Palestijnen gecontroleerde gebied vrij schieten blijft op Israëli's.

Uit opiniepeilingen blijkt dat de Palestijnse bevolking helemaal geen behoefte heeft aan een staakt-het-vuren. Bijna de helft wil doorvechten, niet alleen totdat de Westoever en Gaza zijn bevrijd, maar totdat heel historisch Palestina, wat nu Israël is, in Palestijnse handen is. Arafat moet laveren tussen die volkswoede en de behoefte aan politieke dekking van de VS.

Voorlopig blijft de Palestijnse leider hopen op meer steun van de VS om zijn doelen te verwezenlijken. De ontmoeting met Peres was belangrijk om zijn goede wil te tonen. Zo belangrijk, wordt er in het Midden- Oosten gespeculeerd, dat hij bereid was daarvoor zijn belangrijke en langverwachte verzoeningsbezoek aan Syrië te laten vallen. De Syrische president Bashar Assad zou Arafat min of meer voor de keuze hebben gesteld: een ontmoeting met hem of met Peres, meldt de Israëlische krant Haaretz. Arafat koos Peres en Bashar trok zijn uitnodiging in.

De druk op Arafat is echter zo groot dat hij van zijn kant weinig invulling zal kunnen geven aan het nieuwe bestand en aan de uitvoering van het Mitchell-rapport waar het toe moet leiden. De radicale islamitische groepen Jihad en Hamas hebben het bestand meteen al verworpen. Jihad-leider Abdullah Shami zei na afloop van de ontmoeting tussen Peres en Arafat zelfverzekerd dat het verzet door zal gaan en dat hij zich niet kan voorstellen dat de Palestijnse Autoriteit zal optreden tegen de strijders.

Gezien het optreden van Arafat tot nu toe tijdens deze intifada heeft Shami zeer waarschijnlijk gelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden