Partij wijlen Milosevic klaar voor de macht

Twaalf jaar na de val van Slobodan Milosevic staat de Socialistische Partij van Servië klaar om opnieuw de macht te veroveren. Na de parlementsverkiezingen van zondag heeft partijleider Ivica Dacic onmiddellijk het premierschap opgeëist. Hoewel zijn socialisten als derde uit de bus kwamen, wordt verwacht dat ze een sleutelrol zullen spelen bij de formatiebesprekingen.

WARSCHAU - Ook de rest van de uitslag was een tegenvaller voor het pro-Europese kamp. Met bijna een kwart van de stemmen liet de Progressieve Partij van oppositieleider Tomislav Nikolic nipt de Democratische Partij van president Boris Tadic achter zich. Nikolic staat bekend als een populist die evenals Dacic graag de nationalistische toer op gaat.


Maar de grootste verrassing kwam van de socialisten. De partij van voormalig president Milosevic haalde 16 procent van de stemmen, meer dan tweemaal zo veel als bij de vorige parlementsverkiezingen. Met dat resultaat kan partijleider Dacic bij de onderhandelingen moeilijk over het hoofd worden gezien. Onmiddellijk na de bekendmaking van de eerste uitslagen liet Dacic weten dat hij niet van plan is opnieuw met de post van vice-premier genoegen te nemen. Sinds 2008 neemt hij deel aan een coalitie met de Democratische Partij, een centrum-linkse partij met een pro-Europees imago.


Of daar de komende jaren een vervolg aan gegeven wordt, zal voor een groot deel afhangen van de definitieve uitslag van de presidentsverkiezingen waarvan - eveneens afgelopen zondag - alleen nog de eerste ronde is gehouden. Ook die draaide uit op een nek-aan-nek-race tussen Tadic en Nikolic.


Met ongeveer 26 procent van de stemmen bleef de zittende president Tadic zijn nationalistische rivaal nipt voor. Over iets minder dan twee weken nemen beide kandidaten het in de beslissende tweede ronde tegen elkaar op. Dacic, die als derde eindigde, doet niet meer mee.


Het is al de derde opeenvolgende keer dat Tadic en Nikolic het in de beslissende ronde uitvechten. Twee keer trok de zittende president aan het langste eind, maar vooral in 2008 was het kantje boord.


Naar de uitslag zal in het buitenland, en vooral in Brussel, met meer dan gemiddelde belangstelling worden uitgekeken. Sinds de partij van Tadic in Belgrado aan de macht is, doet Servië er alles aan om zo snel mogelijk lid te worden van de Europese Unie. Vooral inzake Kosovo werd een stap terug gedaan. Hoewel het gebied officieel deel blijft uitmaken van Servië, knoopte Belgrado enkele maanden geleden voor het eerst contacten aan met de Albanese regering in Pristina.


Eerder was de gezochte oorlogsmisdadiger Ratko Mladic al uitgeleverd aan het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag. Voor zijn goodwill werd Servië onlangs beloond met de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie. Belgrado hoopt zo snel mogelijk aan de toetredingsonderhandelingen te kunnen beginnen.


Nationalisme

Een overwinning van Nikolic zou die plannen grondig kunnen verstoren, ook al heeft de oppositieleider de afgelopen jaren zijn taalgebruik aangepast. Nikolic staat veel sceptischer tegenover de Europese Unie dan Tadic. Voor hij zijn Progressieve Partij oprichtte, behoorde Nikolic tot de Radicale Partij van Vojislav Seselj. Die wordt in Den Haag beschuldigd van oorlogsmisdaden.


Ook kandidaat-premier Dacic is niet vies van een beetje nationalisme. Eind vorig jaar trok hij als vice-premier openlijk partij voor de Serviërs die in het noorden van Kosovo barricaden optrokken tegen de autoriteiten in Pristina. Dat Belgrado zich nog niet helemaal heeft neergelegd bij de onafhankelijkheid van zijn afvallige provincie bleek ook tijdens de verkiezingen: in de Servische enclave in het noorden kon zondag gewoon gestemd worden.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden