Partij voor zelfbewuste moslims

De kersverse moslimpartij Nida doet mee aan de raadsverkiezingen in Rotterdam. Want de gevestigde partijen, die komen alleen in verkiezingstijd 'bij de moskeeën vrijen'.

ROTTERDAM - Lijsttrekker Nourdin El Ouali (32) sluit de eerste verkiezingbijeenkomst van de kersverse Rotterdamse partij Nida af met een gloedvol betoog vol islamitische inspiratie. Hij raakt zichtbaar een gevoelige snaar bij zijn toehoorders.


Meer dan honderd hoogopgeleide moslimjongeren zijn donderdagavond naar de Mevlana-moskee gekomen om te luisteren naar de politieke ideeën van het ex-raadslid van GroenLinks, dat pas een maand geleden uit die partij is gestapt.


Mohammed Qasim Hussein, van de jongerencommissie van een Pakistaanse moskee, roept enthousiast dat hij Obama niet wil plagiëren, maar hij kan niet anders. 'Ik zie hoop. Yes we can.'


Ook de voormalig voorzitter van een islamitische studentenvereniging (NIF Studenten) Halil Ibrahim Karaaslan hoopt vurig. Vooral dat Nida het opportunisme van de gevestigde partijen kan doorbreken. Kandidaten met een Turkse of Marokkaanse achtergrond komen in de verkiezingstijd 'bij de moskeeën vrijen', zegt Karaaslan, van Turkse komaf. 'Dan mogen de flyers ineens wel in het Turks zijn. Maar zodra ze zijn gekozen, willen ze zo min mogelijk met hun etnische achtergrond worden geassocieerd.'


Nida daarentegen presenteert zich met trots als een partij met religieuze wortels. Een beetje zoals het CDA. El Ouali: 'Je hoeft geen christen te zijn om op het CDA te stemmen. Wij zijn er voor alle Rotterdammers.' Hij typeert Nida als 'een emancipatiebeweging, die een partij heeft voortgebracht'. De tweede generatie is zelfbewust, wil zich niet langer 'eindeloos bewijzen', maar meedoen op gelijke voet.


Etalagepoppen

Rond moslims hangt altijd 'een zweem van wantrouwen', zegt El Ouali. Rotterdam, maar eigenlijk het hele land, heeft een 'revolutie van vertrouwen' nodig. 'Het is toch ongelooflijk dat de gevestigde partijen, met onze stemmen op zak, ons nog altijd wegzetten als allochtonen, niet van deze grond. Terwijl we hier zijn geboren en getogen.'


Nederland is een immigratieland en dat moeten de autochtonen eindelijk eens accepteren. Dat gegeven kun je niet wegpoetsen, ook niet met pittige (PVV)-retoriek, is Nida's boodschap.


Die resoneert al buiten de Rotterdamse stadsgrenzen. Amin Mousaoui (23), student bedrijfseconomie, woont in Den Haag en stemt D66. Hij zou voor Nida kiezen als die partij daar mee zou doen. 'Onze generatie hongert naar verandering', zegt hij. 'Daar lijkt Nida voor te staan, dat is zo aanstekelijk.'


Ismail Selvi, een ex-militair die op de Koninklijke Militaire Academie discriminatie aan de kaak stelde, komt uit Zwolle. Hij heeft Nida zijn diensten aangeboden. 'Veel etnische kandidaten worden gedoogd. Het zijn etalagepoppen, of ze zijn uit eigenbelang in de politiek gegaan.' Zijn analyse is dat de gevestigde politiek de tweede generatie nooit echt een kans zal geven. 'Ze willen de macht niet met ons delen.'


Toch zullen de moslimjongeren die nu zo enthousiast reageren Nida niet automatisch hun stem geven. Want ze zijn kritisch. En Nida heeft nog geen programma. Er zijn wat puntjes aangestipt over het ontwikkelen van een collectief geheugen, over geschiedenislessen waarin ook ruimte moet zijn voor de slavernij en het Ottomaanse verleden. Maar verder staat er nog weinig op papier. Hun vertrouwen schuilt vooralsnog in de initiatiefnemers El Ouali en Mohamed Talbi, die voor de PvdA in de Rotterdamse raad heeft gezeten. Ze worden omschreven als dynamische figuren met een breed netwerk, dat zich uitstrekt ver buiten Rotterdam.


Alia Azzouzi, onderneemster en vicevoorzitter van de nationale vrouwenorganisatie Al Nisa: 'Ik heb er alle vertrouwen in dat Nida zich niet zal beperken tot moslimdingetjes, maar ook aandacht heeft voor duurzaamheid of het ondernemersklimaat.' Ook anderen gaan ervan uit dat het met het programma wel goed komt.


Bij oudere generaties allochtonen neemt de onvrede over de traditionele partijen ook toe, merkt Habib el Kaddouri, coördinator bij het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN). Er wordt veel geklaagd over het paternalisme van de PvdA en in mindere mate GroenLinks.


'Die partijen hebben de minderheden van oudsher omarmd en willen emanciperen', zegt hij. Maar door de aanval van rechts, vooral na de aanslagen van 11 september 2001, zijn linkse partijen in een kramp geschoten. 'De Partij van de Arabieren, in het jargon van Wilders, voelt zich gemangeld en wringt zich in allerlei bochten om van dat etiket af te komen.'


PvdA

De linkse partijen hebben een negatieve visie ontwikkeld op integratie, zegt hij. De debatten over de rituele slacht, de strafbaarstelling van illegaliteit en de komst van Roemenen en Bulgaren zijn daar een illustratie van.


Hij denkt dat de PvdA klappen zal krijgen in de grote steden, ondanks de voorspelling van politicoloog André Krouwel van de VU dat moslims de PvdA trouw zullen blijven. Krouwel, die al jaren onderzoek doet naar het stemgedrag van islamitische kiezers, geeft moslimpartijen weinig kans.


'Via de PvdA krijgen moslims politieke invloed en de partij ondersteunt hun organisatie. Waarom zouden ze dat weggooien voor een nieuwe partij, waarvan je nog maar moet afwachten of deze überhaupt in de gemeenteraad verschijnt?', zei hij tegen de NOS.


Hoogleraar politicologie Jean Tillie van de UvA denkt dat Krouwel de allochtone kiezers onderschat. 'Ze stemmen wel degelijk inhoudelijk en niet zomaar blind op de PvdA.' Volgens Tillie hebben allochtone kiezers die in de hoek worden gedrukt door de PVV het gevoel dat de traditionele partijen daar te weinig tegenover stellen.


Het grote probleem voor die kiezers is volgens hem een gebrek aan een alternatief. Vier keer al voorspelde Tillie dat ontevreden allochtonen op moslimpartijen zouden gaan stemmen. 'Ik zat steeds fout. Ik kan niet in een glazen bol kijken, maar ik denk dat Nida in Rotterdam nu wel dat aantrekkelijke alternatief kan zijn.' Voor de andere steden vreest hij een historisch lage opkomst van allochtonen. 'Dat is slecht voor de democratie.' El Kaddouri van SMN houdt rekening met 'een triest scenario', waarin een groot deel van zijn achterban op 19 maart thuisblijft. Van Nida heeft hij hoge verwachtingen. 'Die jongeren zijn stevig geworteld in islamitische gemeenschappen. Zij zouden er heel goed in kunnen slagen ook ouderen te mobiliseren.'


Islamitische SGP

Als Nida de moslimvariant is van het CDA, kan de Partij van de Eenheid (PvdE) worden omschreven als de islamitische SGP. De partij heeft Den Haag als uitvalsbasis. Lijsttrekker is Abdou Khoulani, die eerder voor de Islam Democraten in de raad zat. Op nummer twee staat de tot de islam bekeerde ex-PVV'er Arnoud van Doorn.


De PvdE wil gescheiden zwemmen herinvoeren in Den Haag en erkenning van de islamitische wijze van opvoeden binnen pedagogische opleidingen en de jeugdzorg.


Op 19 maart doet de PvdE verder mee in Amsterdam, Roermond en Zwijndrecht. Zij heeft ook landelijke aspiraties. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 zal Van Doorn de lijst aanvoeren.