Partij van Rajoy verder in het nauw

Partido Popular-kopstuk afgetreden vanwege corruptieonderzoek

De Spaanse conservatieve Partido Popular (PP) van Mariano Rajoy, die in december als grootste uit de verkiezingen kwam, is lamgeslagen door het aftreden van het kopstuk Esperanza Aguirre. De voorzitter van de machtige partijafdeling in Madrid is de eerste topfiguur die de politieke verantwoordelijkheid neemt voor de vloedgolf aan corruptiezaken die de PP treft.

Het afgetreden PP-kopstuk Esperanza Aguirre. Beeld EPA

De politie viel eind vorige week het Madrileense hoofdkwartier van de PP binnen met een huiszoekingsbevel. 'Ik neem mijn politieke verantwoordelijkheid', zei Aguirre zondag. Ze ontkende zelf rechtstreeks van de corruptiezaak af te weten.

Het betreft een van de onderzoeken naar illegale partijfinanciering door grote bedrijven, die ervan worden verdacht in ruil voor hun steun grote overheidsopdrachten te hebben gekregen. Het onderzoek - samen met de andere onderzoeken naar corruptie en zwart geld binnen de conservatieve partij - loopt al maanden, maar de lokale partijleidster vond dat zij na de politie-inval niet langer kon blijven zitten.

Het vertrek treft de conservatieve partij hard. De adellijke Esperanza Aguirre is al meer dan dertig jaar een boegbeeld van de PP als minister, ex-burgemeester en ex-president van de Madrileense regio. Ondanks alle schandalen waarbij zij betrokken was, geldt ze nog altijd als een zwaargewicht. Ooit geprofileerd als de 'Thatcher' van de PP stak ze de afgelopen jaren haar minachting voor het weinig daadkrachtige bestuur van Rajoy niet onder stoelen of banken. Als er iemand klaarstond om als nieuwe leider de partij van de ondergang te redden, dan was zij het wel, vond Aguirre.

Met haar vertrek heeft Aguirre een giftig afscheidscadeautje aan partijleider Rajoy achter gelaten. Hij herhaalt publiekelijk keer op keer dat hij niet vertrekt zolang de rechter hem niet strafrechtelijk vervolgt. 'Het is tijd voor offers en aftreden', verduidelijkte Aguirre bij haar vertrek. Daarmee is ze de eerste die hardop suggereert wat veel van haar partijgenoten denken: Rajoy moet weg, wil de partij op korte termijn kans maken weer in de regering te komen.

Beeld afp

Opnieuw stemmen

Rajoy hield zich de afgelopen dagen schuil, maar niets wijst erop dat zijn vertrek aanstaande is. De kans lijkt vrijwel uitgesloten dat er straks nog partijen zijn die met hem in een kabinet willen zitten, mocht de formatie onder leiding van de socialist Pedro Sanchez mislukken.

Spanje begint zo gewend te raken aan het idee dat het deze zomer opnieuw naar de stembus moet. Met nog een dikke twee weken te gaan voordat het parlement bijeenkomt om te stemmen over een regering zijn ook de kansen op een coalitiekabinet onder leiding van de socialistische partij gisteren verder gekrompen.

Met de kabinetsformatie wil het evenmin erg vlotten. Maandag legde de linkse protestpartij Podemos een pakket nieuwe eisen op tafel voor een mogelijke coalitie. Eén daarvan is dat al de nieuwe regering direct een referendum moet houden over de afscheiding van Catalonië. Dat geldt als onbespreekbaar voor de socialisten. 'Pablo Iglesias kent zijn rol nog niet helemaal', aldus de socialistische woordvoerder.

Geen aantoonbare voortgang dus, terwijl de tijd dringt. Op 2 maart debatteert en stemt het parlement over een nieuwe regering. Als er twee maanden daarna nog steeds geen regering is, wordt het parlement ontbonden en worden nieuwe verkiezingen voor eind juni uitgeschreven. Op zijn vroegst dit najaar zou er dan een nieuwe regering kunnen aantreden.



Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.