Partij Suu Kyi verwacht 80 procent van stemmen in Birma

De partij van de Birmese oppositieleidster Aung San Suu Kyi heeft naar eigen zeggen ongeveer 80 procent van de tot dusver getelde stemmen gekregen die in de verkiezingen van zondag zijn uitgebracht. Die voorlopige cijfers bieden de Nationale Liga voor Democratie (NLD) uitzicht op tweederde van de zetels in het parlement, die nodig zijn om te kunnen regeren. Volgens de NLD is die tweederde meerderheid behaald.

Een aanhanger van Aung San Suu Kyi heeft haar portret op zijn arm getatoeëerd.Beeld epa

Een officiële uitslag is er nog niet, maar de partij claimt zelf met ruime cijfers gewonnen te hebben in 4 van de 14 provincies waar de resultaten bekend zijn.

Na de vreedzame parlementsverkiezingen in Birma riep Suu Kyi haar aanhangers op terughoudend te zijn. De politica zei dat haar partij waarschijnlijk goede resultaten heeft geboekt, maar dat nog niet op de zaken vooruit moet worden gelopen. 'Blijf vredig en kalm. De winnaar moet nederig zijn en de tegenstander niet provoceren', zei Aung San Suu Kyi maandag in een eerste reactie. 'Het is nog te vroeg om onze kandidaten te feliciteren, maar we hebben zeker al een idee welke kant het op gaat.'

De regerende Partij voor Unie, Solidariteit en Ontwikkeling (USDP) in Birma van zittend president en 'oud'-generaal Thein Sein heeft maandag toegegeven de parlementsverkiezingen te hebben verloren. De partij zal naar eigen zeggen de uitslag van de stembusgang accepteren.

'We hebben verloren', aldus de voorzitter van de USDP, Htay Oo. 'We moeten uitzoeken wat de reden is dat we hebben verloren. Maar we accepteren de uitslagen zonder voorbehoud. We kennen de einduitslag nog niet met zekerheid.'

De verkiezingen van zondag waren historisch. Het was voor het eerst in 25 jaar dat in Birma vrije verkiezingen waren. De voorlopige uitslag wordt pas in de loop van maandag verwacht en de definitieve resultaten komen mogelijk pas dinsdag.

Aanhangers Suu Kyi willen nog niet denken aan een kater

Voor het eerst in 25 jaar mocht Birma naar de stembus. Oppositieleidster Aung San Suu Kyi stevent af op een overwinning, maar is die groot genoeg om te regeren? Kiezers zijn opgewonden. 'Er is geen dwang, geen controle.'

Suu Kyi riep haar aanhangers in een eerste reactie op om niet iets te doen wat haar rivalen kan provoceren.Beeld epa

Militaire macht

Meer dan negentig partijen nemen aan de verkiezingen deel, maar de echte strijd gaat tussen de NLD van Suu Kyi en regerende USDP, aangevoerd door voornamelijk voormalige leden van de junta. Onder de deelnemers is een breed scala aan partijen van etnische minderheden, die zo'n veertig procent uitmaken van de bevolking van 52 miljoen mensen. Onder de kiezers en kandidaten zijn echter geen Rohingya-moslims, een minderheid van 1,3 miljoen mensen. Hoewel vele van hen al generaties in Birma verblijven, beschouwt de regering hen als buitenlanders, die geen stemrecht hebben.

Sinds vijf jaar heeft Birma een quasi-civiele regering. Een kwart van de parlementszetels is volgens de grondwet voorbehouden aan militairen. De grondwet is speciaal zo herschreven dat Suu Kyi, die met een Brit getrouwd was en wier twee zonen Britse paspoorten hebben, geen president of vicepresident kan worden.

Toch is er hoop dat Birma door de verkiezingen een of meer stappen dichter bij een democratie zal komen. De junta, die in 1962 aan de macht kwam, stond in 1990 voor het eerst verkiezingen toe. De partij van Suu Kyi behaalde toen een overweldigende zege, maar de junta stond niet toe dat de gekozen parlementsleden hun zetels innamen, met het excuus dat eerst een nieuwe grondwet moest worden ingevoerd. Het duurde achttien jaar voordat dit zo ver was.

De NLD van Suu Kyi heeft altijd een nadeel, vanwege de voor het leger gereserveerde zetels in het 664 leden tellende parlement. Met de steun van het leger heeft de USDP niet eens meerderheid nodig om de dienst te kunnen uitmaken. Bovendien vallen belangrijke departementen als Defensie, Binnenlandse Zaken en Grensbewaking buiten het gezag van de regering. Het meeste zorgen maken critici zich echter over het grondwettelijke recht van het leger om directe controle over de regering uit te oefenen, alsook over zijn directe of indirecte controle over de economie.

Aungs tijd is gekomen, of toch niet?

Dat Aung San Suu Kyi naar verwachting de verkiezingen in Birma gaat winnen, betekent niet dat zij president wordt. De grondwet verhindert dat. En gesjoemel met de uitslag kwam eerder voor.

Aanhangers van de partij van Aung San Suu Kyi.Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden