Partij stichten in Rusland simpeler

Het wordt in Rusland een stuk makkelijker een nieuwe politieke partij te registreren. De versoepeling van de regels is onderdeel van de politieke hervormingen die president Dmitri Medvedev in december aankondigde als reactie op grote protestdemonstraties in Moskou.

MOSKOU - De nieuwe partijwet is opgesteld met inbreng van voorlieden van de buitenparlementaire oppositie, op wier aandringen de nieuwe regels direct na aanname van kracht worden - en niet volgend jaar, zoals aanvankelijk was voorgesteld.

Het aantal benodigde handtekeningen om een partij te stichten wordt 500, tegen 40 duizend nu. Verwacht wordt dat ook de Federatieraad, de Russische Senaat, deze week met de wet instemt. De partijwet kan dan nog voor de inauguratie van Vladimir Poetin op 7 mei door president Medvedev worden ondertekend.

Na jaren van 'gestuurde democratie', waarin het Kremlin ongewenste partijen afschafte en besloot wie er in de Doema getolereerd werd, lijkt het dus alsof de Russische politiek een nieuwe dageraad gaat beleven.

Maar de voornaamste eis van de protestbeweging na de 'frauduleuze' verkiezingen van 4 december - nog dit jaar nieuwe Doemaverkiezingen - is van tafel geveegd. Daardoor behoudt terugkerend president Poetin tot 2017 een parlement waarin zijn Verenigd Rusland een absolute meerderheid heeft - en zal het nieuwe politieke landschap zich eerst vooral in regionale en lokale verkiezingen moeten ontwikkelen.

68 partijen hebben al belangstelling getoond voor registratie volgens de nieuwe regels en hun aantal lijkt dagelijks te groeien. Nationalisten, moslims, socialisten, bierliefhebbers - iedereen staat in de rij. Nu de buitenparlementaire oppositie krijgt wat ze wil, komen de interne tegenstellingen scherper in beeld.

Neem de oppositiepartij Parnas, waarvan de afgewezen aanvraag vorige week door een rechtbank alsnog wettig werd bevonden. Een van haar leiders, Vladimir Rizjkov, kreeg deze maand na jaren zijn Republikeinse Partij terug. Een ander, Vladimir Milov, had Parnas al vaarwel gezegd en richt zijn eigen nationalistische getinte partij Democratische Keuze op.

En dan zijn er nog Michail Prochorov, die bij de presidentsverkiezingen bijna 8 procent kreeg en zijn eigen partij gaat oprichten; het nog immer bestaande Jabloko; oud-president Michail Gorbatsjov die een sociaal-democratische partij wil oprichten; en de Unie van Rechtse Krachten die uit zijn graf wil opstaan.

Valstrik

Sommige oppositieleiders zien het probleem ook en vrezen van de regen in de drup te belanden. 'Natuurlijk rekenen ze erop dat we tientallen kleine partijtjes gaan opzetten', zei een van de protestleiders Aleksej Navalny onlangs in de Russische media. 'En het is iedereen duidelijk dat zulke partijen geen enkel gevaar zullen opleveren.' Hij wil voorlopig via het internet een nationale beweging van activisten gaan leiden - die later omgezet kan worden in een partij.

Ook de Links Front-leider en activist Sergej Oedaltsov zegt dat hij 'niet in de val wil trappen die is opgezet door de autoriteiten'. Als links alternatief voor Verenigd Rusland zitten in de Doema nu de Communisten en Rechtvaardig Rusland - een partij waarvan de leider vooral bekend staat om zijn loyaliteit aan Poetin. Maar sommige partijleden zijn kritischer en willen met Oedaltsov werken aan een brede linkse beweging tegen armoede en corruptie.

Voor veel commentatoren blijft de vraag of uit de hervorming op middellange termijn een pluriform politiek systeem kan groeien. Nikolaj Petrov van Carnegie Moskou is er niet gerust op. 'De basisproblemen blijven', schreef hij onlangs. 'Het alternatief voor een zorgvuldig van bovenaf geregisseerde ontmanteling van het systeem - dat gebouwd is op corruptie - is een massale aanval op dat systeem en op de staat zelf.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden