Partij Gods heeft zich in Libanon aangepast aan seculiere staat

De door Iran gesteunde Hezbollah wordt wellicht het volgende doelwit in de oorlog tegen het terrorisme, verklaren Amerikaanse bronnen in de gezaghebbende Arabische krant Al Hayat....

Van onze correspondente Kim Ghattas

Maar in Libanon en de Arabische wereld heeft de Hezbollah aanzien verworven omdat hij de Israëli's in mei 2000 uit Zuid-Libanon heeft verdreven. Zelfs zijn vijanden bezien de Hezbollah met een mengsel van respect voor zijn militaire capaciteiten en frustratie over zijn ondoordringbaarheid. In haar recente boek Hizb'ullah: Politics and Religion, schrijft Amal Saad-Ghorayeb over enkele minder bekende aspecten van de Partij van God: zijn aanpassing aan het Libanese seculiere democratische systeem, het belang van het martelaarschap, zijn opvattingen over het Westen en Israël.

Saad-Ghorayeb, een jonge seculiere shi'itische Libanese met een christelijke moeder en een sunnitische echtgenoot, voelt zich meer op haar gemak in jeans dan in een hijab. Haar jeugd bracht ze door in Londen.

- Waarom hebt u dit boek geschreven?

'Ik vind de Hezbollah de meest fascinerende van alle islamitische bewegingen, omdat hij moet werken binnen een systeem met een grote culturele en politieke verscheidenheid. Ik vind het een interessant islamitisch experiment: hoe kan de islam functioneren in een seculier land?'

- Was er een bepaalde gelegenheid waarbij uw belangstelling voor de Hezbollah werd gewekt?

'Op een keer gingen we met mijn vader op bezoek bij een vriend van hem die bezig was ons huis te schilderen en die lid was van de Hezbollah. Ik was zestien en net als de meeste andere mensen dacht ik dat islamisten altijd tot de laagste klassen behoorden en weinig onderwijs hadden genoten, dat ze weinig of niets wisten van de westerse manier van leven en de westerse opvattingen.

'Wat me het meest intrigeerde, was dat deze huisschilder wanden vol boeken bezat. Het waren boeken in het Arabisch, maar ze gingen allemaal over westerse filosofen als Descartes en Nietzsche. En door het lezen van deze niet-islamitische literatuur was hij steeds meer overtuigd geraakt van de wijsheid van de islam.'

- Waarom denkt u dat de Hezbollah op de Amerikaanse lijst van doelwitten in de strijd tegen het terrorisme staat?

'Omdat de Amerikanen de Hezbollah de schuld geven van verscheidene incidenten uit de jaren tachtig. Ze zeggen dat ze daar bewijzen voor hebben, maar die hebben ze nooit onthuld. De VS willen graag laten zien dat ze echt iets doen tegen het terrorisme. Verder willen de VS graag vrede tot stand brengen in het Midden-Oosten, en ze zien de Hezbollah in dat verband als een obstakel. Ze zijn niet blij met de massale steun die de Hezbollah ondervindt van de Palestijnen.'

- Wat was volgens u de rol van de Hezbollah bij die incidenten?

'Ik geloof niet dat er iemand is die de Hezbollah met enig gezag schuldig dan wel onschuldig kan verklaren aan deze incidenten, want er is feitelijk geen enkel bewijs. Ik kan niet helemaal uitsluiten dat verscheidene figuren die tegenwoordig actief zijn in de Hezbollah er een rol bij hebben gespeeld nog voordat de Hezbollah zelfs maar bestond. Er was destijds alleen een los verband van uiteenlopende verzetscellen.'

- Maar zijn connectie met die figuren zou de partij vandaag de dag nog wel de kop kunnen kosten?

'Nee, de partij zou er niet door in verlegenheid worden gebracht. Want hij beschouwt dergelijke daden - met uitzondering van het vasthouden van de westerse gijzelaars - niet als terreurdaden.'

- Waarom niet?

'De bomaanslag op het hoofdkwartier van de Amerikaanse mariniers in Libanon van 1983 wordt beschouwd als een vorm van conventionele oorlogsvoering. De Amerikaanse mariniers werden gezien als een bezettingsmacht. In de Libanese burgeroorlog vochten ze mee aan de kant van de (christelijke) Falange. De Hezbollah is juist trots op de mensen die verantwoordelijk zijn voor de dood van de 241 Amerikanen - ze worden gezien als verzetsstrijders. Maar de Hezbollah distantieert zich van zoiets als de kaping van het TWA-vliegtuig in 1985, omdat de partij naar eigen zeggen niet gelooft in het gijzelen van onschuldige mensen.'

- Met welke ogen kijkt de Hezbollah naar het Westen?

'Met zeer gemengde gevoelens - zowel met haat als met liefde. Het Westen wordt gerespecteerd om zijn culturele bijdrage aan de mensheid, en de Hezbollah ziet veel goeds in het westerse onderwijs en de westerse technologie en wetenschap. Maar tegelijkertijd verwerpt hij die elementen in de westerse cultuur die er volgens de Hezbollah op uit zijn andere culturen te overheersen en de islam te onderdrukken.'

- Wat gebeurt er als Libanon morgen vrede zou sluiten met Israël? Wat doet de Hezbollah dan?

'Er kan nooit vrede heersen tussen Israël en de Hezbollah. De Hezbollah zou onmiddellijk in verzet komen tegen de normalisering van de betrekkingen met Israël, en wel in de hele Arabische wereld. Maar hij zou niet naar geweld grijpen. Ik denk dat de Hezbollah uiteindelijk zou kunnen leven met een kleinere Palestijnse staat, maar ik denk wel dat ze zouden blijven roepen om de uiteindelijke uitroeiing van Israël.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden