Participatieclubs steeds vaker alternatief voor beurs

Participatiemaatschappijen brengen grote bedragen binnen, die voor een langere periode worden geesteerd. De beurs wordt in toenemende mate gepasseerd...

Van onze verslaggever Douwe Douwes

De trend is al een paar jaar zichtbaar: steeds meer kleine en middelgrote bedrijven verdwijnen van de beurs en bijna altijd is daar een investeringsmaatschappij bij betrokken. Het Amerikaanse Kohlberg Kravis Roberts & Co en het Nederlandse Alpinvest halen volgende week winkelbedrijf Vendex KBB van de beurs, oliemaatschappij Petroplus werd gekocht door de Carlyle Group uit de Verenigde Staten en Alpinvest kocht ook reeds Delft Instruments.

'Het is een fenomeen dat niet tot Nederland beperkt blijft', vertelt Tjarda Molenaar, directeur van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP). 'Participatiemaatschappijen worden een steeds belangrijker alternatief voor de beurs. Bedrijven kijken steeds kritischer naar hun beursnotering, omdat die veel geld kost. Bovendien moeten beursgenoteerde bedrijven veel uitleg geven aan een anonieme groep aandeelhouders. Dan kan het makkelijker zijn als je een beperkte, professionele groep aandeelhouders hebt.'

Bij de NVP zijn ruim vijftig investeringsmaatschappijen aangesloten,die samen acht miljard euro hebben geesteerd in 1200 voornamelijke Nederlandse nietbeursgenoteerde ondernemingen. Molenaar schat dat 90 procent van de Nederlandse maatschappijen lid is van haar vereniging. Buiten Nederland hebben zij een veelvoud van dat bedrag uitstaan.

Participatiemaatschappijen verschaffen een bedrijf eigen vermogen. Ze worden daarmee aandeelhouder, net zoals beleggers op een beurs aandeelhouder worden van een beursgenoteerde onderneming. 'Een bedrijf zal zeker voor kleine bedragen liever eerst naar de bank stappen voor een lening', legt Molenaar uit. 'Maar als je meer kapitaal nodig hebt, moet je eigen vermogen aantrekken. Dat geld wordt over het algemeen voor riskantere projecten gebruikt, zodat ook het rendement hoger moet zijn. Eigen vermogen is voor een bedrijf dus duurder.'

De grote Nederlandse participatiemaatschappijen halen hun geld in de regel op bij grote beleggers, zoals pensioenfondsen, banken en verzekeraars. Zo is Alpinvest dat tot voor kort bekendstond als NIB Capital Private Equity een volle dochter van de pensioenfondsen ABP en PGGM, is Gilde voor 100 procent van de Rabobank, en is Fortis eigenaar van Nesbic. 'Institutionele belegproberen hun portefeuille te spreiden naar soort belegging', zegt Molenaar. 'Private equity is een aanvulling op vastgoed, obligaties en gewone aandelen'.

Het gaat in de wereld van de partipatiepmaatschappijen om grote bedragen: vaak vele tientallen miljoenen euro's, die bovendienvoor langere tijd worden geinvesteerd. Deze wereld is dan ook niet de natuurlijke omgeving voor een particuliere belegger. 'Er is een aantal partijen dat zijn geld ook bij particulieren ophaalt. Maar zelfs bij een fonds als Renpart gaat het al om investeringen vanaf honderdduizend euro.'

Dat maakt een investering in private equity voor de kleine belegger dus zo goed als onmogelijk. Er zijn nauwelijks fondsbeheerders die hier een gat in de markt zien. 'Het is voor veel beleggingsfondsen een stap te ver', vertelt Freddy van Mulligen van Morningstar, een onafhankelijke vergelijkingssitevoor beleggingsfondsen. 'Participatiemaatschappijen blinken niet uit in een hoge graad van liquiditeit en daarom is de vorm van een beleggingsfonds niet uitgelezen voor een investering in een participatiemaatschappij.'

'Er zijn wel beleggingsfondsen die zich een beetje gedragen als een investeringsmaatschappij, omdat ze zich sterk met de bedrijfsvoering bemoeien', vervolgt Van Mulligen. 'Het Orange Fund van Kempen is een voorbeeld, maar ook dat fonds belegt toch vooral in beursgenoteerde ondernemingen.'

Het is niet waarschijnlijk dat de trend van bedrijven die de beurs de rug toekeren en zich bij participatiemaatschappijen vervoegen, snel zal omkeren. 'Particuliere beleggers hebben hun kans gehad', zegt Van Mulligen, 'toen die bedrijven nog aan de beurs waren genoteerd. Maar die gelegenheid hebben ze aan zich voorbij laten gaan.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden