Parlementsvoorzitter: Turkije moet religieuze grondwet invoeren

Turkije moet een nieuwe, expliciet religieuze grondwet krijgen waarin het idee van een seculiere staat wordt afgewezen. Dat heeft de Turkse parlementsvoorzitter Ismail Kahraman maandagavond gezegd.

Parlementsvoorzitter Kahraman tijdens een bezoek aan het mausoleum van Atatürk, de grondlegger van de Turkse staat. Beeld AFP

Kahraman is lid van de AK-partij van president Recep Tayyip Erdogan. Die partij pleit er al langer voor om de huidige grondwet, die werd opgesteld nadat het leger in 1980 de macht had gegrepen, te vervangen. Erdogan wil meer macht en bevoegdheden overhevelen naar zijn eigen ambt. Maar Kahraman voegde daar maandag aan toe dat 'de nieuwe grondwet geen secularisme zou moeten bevatten'.

De AK-partij heeft 317 van de 550 zetels in het parlement en heeft 330 stemmen nodig om een referendum te organiseren over een wijziging van de grondwet. Dat betekent dat het daarvoor ook stemmen nodig heeft van andere partijen.

De commissie die momenteel werkt aan een nieuwe grondwet werd verrast door Kahramans uitlatingen. Voorzitter Mustafa Sentop liet weten dat het principe van secularisme gewoon in de conceptversie staat en dat de AK-partij op geen moment heeft geopperd dat deel te schrappen.

Kemal Kilicdaroglu, de leider van de grootste oppositiepartij CHP, twitterde: 'Secularisme is het belangrijkste principe van sociale vrede. Secularisme is er om ons ervan te verzekeren dat iedereen religieuze vrijheid heeft.'

Beeld President Erdogan.

Geen officiële staatsreligie

De huidige Turkse grondwet spreekt zich niet uit over een officiële staatsreligie. Dat is te danken aan Mustafa Kemal Atatürk, de eerste president van Turkije, die in 1923 van Turkije een republiek maakte en de sharia uit de grondwet schrapte. Vanaf dat moment heerst er een stikte scheiding tussen moskee en staat. Maar sinds de AK-partij van Erdogan aan de macht is, wordt Turkije langzaamaan weer religieuzer. Het hoofddoekverbod is bijvoorbeeld gedeeltelijk opgegeven en het is lastiger geworden om drank te kopen.

In Turkije wonen overwegend soennitische moslims, maar een vijfde van de 78 miljoen inwoners behoort tot de alevitische stroming. Daaronder vallen onder meer sjiitische moslims, soefi's en Anatolische volkeren. Ook wonen er ongeveer 100 duizend christenen en 17 duizend joden in Turkije.

In 2013 bleek uit een onderzoek dat 12 procent van de Turken wil dat de sharia, de islamitische wetgeving, de huidige wetgeving vervangt.

Onder druk

De uitspraken van de Turkse parlementsvoorzitter over het invoeren van een islamitische grondwet komen op een moment dat de regering-Erdogan onder druk staat vanwege het snoeren van de mond van buitenlandse journalisten en opiniemakers.

In Turkije is de Nederlandse columniste Ebru Umar aangehouden. Ze is inmiddels weer op vrije voeten, maar mag het land niet verlaten. Eerder deze maand werd de Duitse bondskanselier Merkel voor het blok gezet nadat Erdogan een arrestatiebevel uitvaardigde voor de komiek Böhmermann, die een hekeldicht had geschreven over de Turkse president.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.