Parlement Cyprus schaart zich niet achter noodplan

Een meerderheid van het Cypriotische parlement is tegenstander van het noodplan om de bankensector te redden door spaarders mee te laten betalen.  'Er is een plan B', zei Anastasiades vandaag tegen een Zweedse tv-zender.

Cyprioten demonstreren tegen het reddingsplan. Beeld afp

Medewerkers van parlementsvoorzitter Giannakis Omirou hebben dinsdag gezegd dat het parlement om 19.30 uur stemt over plannen van de regering en van internationale geldschieters voor de redding van de bankensector.

Van de 56 Cypriotische volksvertegenwoordigers zijn er waarschijnlijk niet meer dan 20 voor Anastasiades' plannen. Het is daarom noodzakelijk om nieuwe plannen te smeden. President Nicos Anastasiades heeft al aangekondigd woensdag met partijleiders te gaan praten over alternatieven.

Eerder vandaag maakte persbureau Reuters bekend dat de Cypriotische overheid spaartegoeden van minder dan 20.000 euro wil vrijstellen van de heffing die deel uitmaakt van het noodpakket voor het land.

Het ontwerp ontziet spaarders met tegoeden tot 20.000 euro, heft 6,75 procent rente over bedragen tussen de 20.000 en 100.000 euro en 9,9 procent op alle bedragen daarboven. Aanvankelijk zouden alle tegoeden tot 100.000 euro voor 6,75 procent worden aangeslagen.

De leider van de Centrale Bank van Cyprus, Panicos Demetriades, waarschuwde de parlementaire commissie dat het eiland niet aan de vereiste 5,8 miljard komt als het spaartegoeden tot 20.000 euro gaat ontzien.

Christine Lagarde, hoofd van het Internationaal Monetair Fonds (medeadviseur en geldschieter), sprak desondanks op een conferentie in Frankfurt haar steun uit voor het wetsontwerp. Ze riep ook op om de bankensector op het eiland te herstructureren en in te krimpen.

Spoeddebat
Alexis Tsipras, de leider van de Griekse oppositiepartij Syriza, riep het Griekse parlement dinsdag op bijeen te komen voor een spoeddebat over de crisis in Cyprus.

Hij leverde ook kritiek op de Griekse premier Antonis Samaras omdat hij parlementsleden gisteren (een vakantiedag in Griekenland en Cyprus) niet heeft teruggefloten. De premier is, volgens Tsipras, 'bang voor het parlement, bang voor de mensen en bang voor het licht'. Op Twitter circuleren berichten dat Syriza vanavond een solidariteitsmars voor Cyprus organiseert in Athene.

Advies vanuit de eurozone
De Eurogroep, bestaande uit de ministers van Financiën in de eurozone, drong er gisteravond bij Cyprus op aan om spaartegoeden onder de 100.000 euro te ontzien en de heffing voor spaartegoeden boven dat bedrag te verhogen, om aan de benodigde 5,8 miljard te komen. Alleen als Cyprus dat bedrag bij elkaar sprokkelt, weet het zich verzekerd van de noodzakelijke 10 miljard aan financiële steun die het land moeten behoeden van een financiële ondergang.

Pierre Moscovici, de Franse minister van Financiën, zei vanmorgen tegen journalisten dat hij voorstander is van het schrappen van de heffing op tegoeden onder de 100.000 euro, maar dat de eurozone niet in staat is zijn lening van tien miljard te verhogen. Ofwel: het eiland moet wel de heffingen op grotere spaartegoeden verhogen om aan 5,8 miljard euro te komen.

Nicosia zou dat niet zien zitten omdat daarmee buitenlandse spaarders, met name Russen, worden weggejaagd. Dat zou de toch al geplaagde banksector, die veel te groot is ten opzichte van het bruto binnenlands product, dieper in de problemen brengen.

Variant reddingsplan
Op Cyprus werd vandaag achter de schermen gewerkt aan een variant op het reddingsplan voor de banken. Bekeken werd of er een andere verdeelsleutel kan worden gevonden, waardoor kleine spaarders gedeeltelijk of helemaal worden ontzien en grotere spaarders meer moeten betalen.

'De eenmalige 'solidariteitsheffing' van 6,75 procent over de eerste 100 duizend euro wordt vermoedelijk meer dan gehalveerd. In ruil daarvoor moeten vermogende spaarders meer bijdragen om Cyprus voor een faillissement te behoeden', schrijft EU-correspondent Marc Peeperkorn vandaag in de Volkskrant. 'Met deze versoepeling probeert de Cypriotische president Anastasiades vandaag zijn parlement achter het reddingsplan te krijgen. Blijft die steun uit, dan koerst Cyprus op financiële chaos af, waarschuwde de president maandag. De twee grootste banken van het eiland zouden nog deze week over de kop gaan. Dat stuurt een schokgolf door de hele eurozone.'

De leider van de Centrale Bank van Cyprus, Panicos Demetriades (rechts), verlaat het presidentiële paleis na een meeting met president Nicos Anastasiades. Beeld ap
Christine Lagarde tijdens een ontmoeting met de Eurogroep. Beeld reuters

Kritiek
Alistair Darling, de Britse minister van Financiën, liet zich vandaag op het radioprogramma Four's Today (BBC) kritisch uit over het noodplan. 'Ze hebben nu eigenlijk tegen mensen gezegd: we komen aan jullie deposito's, hoe klein jullie spaartegoeden ook zijn en het lijkt me dat als je bijvoorbeeld een spaarder in Spanje en Italië bent, en je hebt het idee dat de EU en de IMF jouw kant op komen, dat je dan naar de bank rent en al je geld opneemt. Dus wat ze nu doen, is eigenlijk alles wat je niet moet doen om een probleem als deze aan te pakken.'

Ook de Russische gezant voor de EU, Vladimir Chizhov, heeft kritiek geleverd op het beoogde reddingsplan. Hij noemde het 'krachtige onteigening' en waarschuwde voor het instorten van het bankensysteem op Cyprus. Eerder noemde de Russische president Vladimir Poetin het plan al 'gevaarlijk en oneerlijk'. Er gaan geruchten dat Poetin vandaag een ontmoeting heeft met de Cypriotische president.

Stemming vandaag
Het 56-koppige parlement komt om 17.00 uur bijeen. Althans, dat is de bedoeling. Er doen inmiddels steeds meer geruchten de ronde dat de stemming voor een derde keer wordt uitgesteld. De Griekse nieuwswebsite ekathimerini vermeldt dat president Anastasiades morgenochtend een aantal partijleiders zal ontmoeten om nieuwe plannen te smeden.

De verwachting is dat het Cypriotische parlement niet instemt met het omstreden plan (zie ook de video hieronder, waarin president Anastasiades toegeeft weinig vertrouwen te hebben in de stemming).

Duitsland heeft grote druk uitgeoefend op Cyprus om akkoord te gaan met het financiële reddingsplan. Dat heeft Wolfgang Schäuble, de Duitse minister van Financiën, vandaag gezegd in een interview met Deutschland Radio.

Volgens Schäuble heeft de Cypriotische regering een plan afgewezen om aandeelhouders en schuldeisers van banken te laten bloeden. Omdat de eurolanden niet meer dan 10 miljard euro in de redding van de eilandstaat wilden steken, moest het geld wel ergens anders vandaan worden gehaald, zei de Duitse bewindsman.

'Natuurlijk heeft de Cypriotische president geprobeerd een uitweg te vinden, maar die was er niet', zei Schäuble. 'En dus hebben wij gezegd dat deze financiële bijdrage noodzakelijk is om het hulpprogramma door te laten gaan.'

Alistair Darling, de Britse minister van Financiën. Beeld reuters

Banken dicht
Ook vandaag zijn de banken op Cyprus nog dicht. Mensen kunnen wel geld opnemen, maar de opnames zijn gebonden aan een limiet. Het ziet ernaar uit dat banken nog altijd hun automaten vullen, ondanks dat de meeste bankfilialen gesloten zijn (zie de tweets van C4 News-journalist Faisal Islam, die momenteel op Cyprus is).


Wat gebeurt er als Cyprus niet instemt met het noodplan? De denktank Open Europe heeft een analyse op haar website geplaatst. Daarin valt te lezen dat de eurozone het eilandstaatje waarschijnlijk eerst een aantal dagen de tijd geeft om met alternatieve plannen te komen om het bedrag van 5,8 miljard euro bij elkaar te harken.

Komen ze niet met alternatieve plannen, dan zijn de gevolgen desastreus, volgens Open Europe. Naar alle waarschijnlijkheid vallen de twee grootste banken van Cyprus om - wat weer gevaar oplevert voor de gehele financiële sector op het eiland.

Als het echt uit de hand loopt, dan kan Cyprus gedwongen worden om de eurozone te verlaten en de eigen munteenheid weer op te pakken. Die muntheenheid zal op weinig vertrouwen kunnen rekenen vanuit de internationale gemeenschap en dat kan leiden tot hyperinflatie.

Mogelijk gaskraan dicht
Sommige analisten hebben gewaarschuwd voor de mogelijkheid dat Rusland zijn gastoevoer naar Duitsland terugdraait als het reddingsplan niet drastisch wordt hervormd. In 2009 heeft Gazprom ook al de gaskraan (gedeeltelijk) dichtgedraaid na een geschil met een energiebedrijf in Oekraïne. Europa is voor 36 procent afhankelijk van de gastoevoer uit Rusland.

In Cyprus richtte de woede van demonstranten zich afgelopen dagen voornamelijk op Angela Merkel, de Duitse bondskanselier. Zij zou het brein zijn achter het plan om spaarders mee te laten betalen aan de redding van het eiland. Ook zijn sommige Cyprioten van mening dat er een complot gaande is: Merkel wil de Russen met het noodplan wegjagen en zelf toegang krijgen tot de gasvelden op Cyprus.


De woede van de demonstranten richt zich onder meer op de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden