Park blijft bovenal de dochter van

De dictatorsdochter verontschuldigde zich weliswaar voor de repressie, maar presenteerde zich nadrukkelijk als degene die haar vader bijstond.

COR SPEKSNIJDER

Park Geun-hye, deze week gekozen tot eerste vrouwelijke president van Zuid-Korea, draagt een beladen familiegeschiedenis met zich mee. Ze is de belichaming van een erfenis die het land nog steeds diep verdeelt.

De 60-jarige Park is een dochter van de man die Zuid-Korea in de jaren zestig en zeventig op autoritaire wijze bestuurde. Voor een deel van de bevolking is Park Chung-hee een held, die het land na de Koreaanse oorlog tot een economische macht van betekenis maakte. Critici herinneren zich vooral een dictatoriale communistenvreter die dissidenten liet martelen en executeren omdat ze sympathisanten van Noord-Korea zouden zijn. Park heeft bij gelegenheid onomwonden excuses aangeboden voor de repressie tijdens het bewind van haar vader, maar de staatsgreep waarbij hij in 1961 aan de macht kwam was volgens haar noodzakelijk. Ze maakt ook geen geheim van haar bewondering voor zijn economische prestaties.

Dat Park verbonden blijft met de periode dat haar vader de scepter zwaaide, heeft ze mede aan zichzelf te wijten. Ze presenteert zich nadrukkelijk als degene die haar vader bijstond nadat haar moeder in 1974 was doodgeschoten. Dat gebeurde bij een aanslag die was bedoeld om haar vader te vermoorden.

Als 22-jarige keerde ze vanuit Parijs, waar ze studeerde, meteen terug naar huis. Vijf jaar diende ze als first lady aan de zijde van haar vader. Totdat ook die gewelddadig aan zijn einde kwam. Hij werd in 1979 na een diner in het presidentiële Blauwe Huis vermoord door de chef van de geheime dienst.

Toen ze van de moord hoorde, dacht Park vooral aan het lot van haar land. 'Gaat het goed aan de grens met Noord-Korea?', was haar eerste reactie. Zo meldt althans haar website. Park hecht aan haar imago van onbaatzuchtige politica, die - ongetrouwd - zichzelf geheel in dienst stelt van het vaderland en in tijden van crisis kalm en standvastig blijft. Een vrouw om op te bouwen.

De Zuid-Koreanen gaven de voorkeur aan de conservatieve Park, die stabiliteit beloofde, boven haar progressieve en hervormingsgezinde rivaal Moon Jae-in. Het verschil in stemmen kon nauwelijks kleiner, het verschil tussen de kandidaten nauwelijks groter. Moon is een voormalig mensenrechtenactivist die in de cel heeft gezeten vanwege zijn verzet tegen Parks vader. De standpunten van Park en Moon draaien om de aloude spanning in de Zuid-Koreaanse geschiedenis: economische groei versus democratisering.

De zege van Park kan niet verhullen dat de Zuid-Koreanen het oneens zijn over de belangrijkste vragen waar het land mee worstelt: hoe kan de welvaart eerlijker worden verdeeld zonder schade toe te brengen aan de economie en hoe moet Noord-Korea tegemoet worden getreden? Moon wil de machtige Zuid-Koreaanse conglomeraten harder aanpakken dan Park, die een voorzichtige aanpak bepleit. Anders dan Park denkt Moon dat de agressie van Noord-Korea het best kan worden ingedamd door dat land te paaien met hulp en investeringen.

De tegenstellingen zijn groot en Park zal haar best moeten doen om de relaties met haar politieke tegenstanders te verbeteren. Daarmee maakte ze gisteren een begin door in haar eerste toespraak na de verkiezingen te beloven dat ze gaat werken aan nationale verzoening. Ze toonde zich bereid met de noorderburen te gaan praten over hervatting van de hulp. Dit echter op voorwaarde dat Pyongyang stopt met het ontwikkelen van kernwapens.

Dat een vrouw het Blauwe Huis gaat bezetten, is in het patriarchale Zuid-Korea allerminst vanzelfsprekend. Traditionele verhoudingen zijn hardnekkig in de Zuid-Koreaanse samenleving. De carrièrekansen en inkomsten van vrouwen zijn er aanzienlijk beperkter dan die van mannen. Optimisten zien in Parks presidentschap een kans om eindelijk korte metten te maken met het vooroordeel dat vrouwen minder geschikt zijn voor zakenleven en politiek dan mannen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden