Parijs wilde Betancourt bevrijden

Het is waar: Parijs zat achter de mislukte reddingsactie van de Colombiaanse senator Ingrid Betancourt. Maar heeft Frankrijk ook met de FARC-rebellen onderhandeld?...

De Franse regering heeft toegegeven dat zij deze maand heeft meegewerkt aan een missie in het Amazonegebied om Ingrid Betancourt, de Colombiaanse ex-senator, te bevrijden. Betancourt, die reeds anderhalf jaar wordt vastgehouden door de FARC-rebellen, heeft ook een Frans paspoort.

Het verhaal over de mislukte bevrijdingsactie werd ruim twee weken geleden onthuld door een Braziliaans weekblad. De Fransen ontkenden. Sindsdien komt de toedracht druppelsgewijs naar buiten. Dominique de Villepin, de Franse minister van Buitenlandse Zaken en een goede vriend van Betancourt , blijkt op eigen gezag een militair vliegtuig gezonden te hebben naar de Braziliaanse Amazonestad Manaus.

De Franse premier wist van niets, net als de Franse minister van Binnenlandse Zaken, die twee weken later Colombia vanwege een andere kwestie zou bezoeken. Ondanks het feit dat er ook agenten van de geheime dienst aan de missie meededen. En vermoedelijk is ook Chirac pas later ingeseind. De president was 'in principe' akkoord heet het nu.

De Fransen hadden met een beroep op diplomatieke onschendbaarheid inspectie van de Hercules door de Braziliaanse politie geweigerd. Niet omdat er wapens voor de rebellen aan boord waren geweest, zoals het Braziliaanse weekblad had verondersteld. Maar het was een 'hospitaalvliegtuig' geweest dat de politica onmiddellijk naar Colombia had moeten vliegen, aldus de minister.

Ook de familie, die volgens Parijs met een priester de actie had gecoördineerd, is met details naar buiten getreden. De echtgenoot van Betancourt vertelde het Amerikaanse persbureau AP dat de guerrillero's haar vrijlating hadden aangeboden omdat 'zij niet met dit lijk willen rondzeulen'. De politica zou er slecht aan toe zijn.

Het aanbod zou tot de familie zijn gekomen via een boodschapper, een boer die de politica en haar campagneleidster Clara Rojas in een kano met de FARC op een rivier in Zuid-Colombia voorbij had zien komen. Hij was vervolgens door de FARC met de boodschap naar Bogotá gezonden.

In Colombia is de versie van de familie als niet geloofwaardig van de hand gewezen. 'Het is onwaarschijnlijk, zo niet onmogelijk dat de FARC Ingrid zal vrijlaten in ruil voor niets', aldus Semana, Colombia's belangrijkste weekblad.

De FARC wil ontvoerde politici als wisselgeld gebruiken om de vrijlating van gevangen guerrillero's te bewerkstelligen. De rebellen houden een kleine negenhonderd mensen gevangen, sommigen al vijf jaar. Onder de gegijzelden zijn 21 politici.

De strijdvaardige Betancourt, die presidentskandidate van de Groenen was, is hun belangrijkste kapitaal. Mede omdat de Colombiaanse Jeanne d'Arc tot de verbeelding spreekt. Ook in het buitenland: in Frankrijk zijn van haar autobiografie 200 duizend exemplaren verkocht.

Er is nog een versie van de bevrijdingsoperatie. Het hospitaalvliegtuig zou nodig zijn om Raul Reyes, de nummer twee van de FARC, te behandelen: hij zou prostaatkanker hebben. Deze lezing komt van de Braziliaanse politie, geciteerd door twee Braziliaanse kranten en het Franse persbureau AFP.

De FARC zou met de Fransen over de vrijlating van óf nieuws over Betancourt hebben onderhandeld. Frankrijk zou als tegenbod onder meer een medische behandeling voor Reyes in het vooruitzicht hebben gesteld. Volgens het Braziliaanse dagblad Extra zouden de Fransen zelfs bereid zijn geweest Reyes mee te nemen naar Frankrijk. De Fransen hebben iets vergelijkbaars gedaan tijdens de oorlog in El Salvador : in ruil voor de vrijlating van de dochter van de president brachten de Fransen zieke Salvadoraanse guerrillero's naar Frankrijk.

Het weekblad Semana ziet er veel in. Een akkoord met de Fransen zou ook de FARC goed uitkomen om een gesprekspartner in Europa te krijgen. In de EU staan de Colombiaanse rebellen als terroristen te boek.

De familie ontkent in alle toonaarden. De Fransen zijn woest. Minister De Villepin: 'Het idee van onderhandelingen is absurd. We praten over de Colombiaanse rebellen, een van de rijkste en best bewapende groepen ter wereld. Het zou schandalig zijn als Frankrijk een bevriend land en volk problemen bezorgt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden