Parijs stopt met verspreiding Franse cultuur vanuit Amsterdam

Per 1 juli zal er geen Institut Français meer zijn in Amsterdam. Het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken wil het monumentale onderkomen van het instituut aan de Vijzelgracht verkopen. Het gros van de ongeveer 25 medewerkers komt op straat te staan.

De villa bij met Museumplein waar het Institut Français, toen Maison Descartes, was gevestigd. Later verhuisde het naar de Vijzelgracht. Beeld anp

Het instituut, dat lange tijd de naam Maison Descartes voerde, was sinds 1933 in Amsterdam gevestigd - eerst aan het Museumplein, sinds 1971 aan de Vijzelgracht, waar ook het Frans consulaat is ondergebracht. Het instituut geeft uitdrukking aan het streven van de Franse staat om de nationale taal en cultuur over de wereld te verspreiden. Momenteel zijn er op alle continenten nog zo'n honderdvijftig Franse instituten, waarvan een in Groningen - dat overigens in belangrijke mate door de plaatselijke universiteit wordt bekostigd.

Er is al geruime tijd sprake van dat het aantal instituten zal moeten sluiten. Dat lot dreigde onder meer het Institut Français in Berlijn te treffen. Onder invloed van een petitie in Berlijn en protesten in Frankrijk kwam het ministerie van Buitenlandse Zaken in Parijs terug op dit voornemen. De medewerkers van het instituut in Amsterdam proberen sluiting met een soortgelijke actie te verijdelen. Tot dusverre hebben zo'n tweeduizend mensen de petitie ondertekend, zegt docent Samuel Bauer.

Dat het Institut Français zijn huidige onderkomen, het voormalige Walenweeshuis, zal moeten verlaten, was al sinds 2013 bekend. Het pand is duur in het onderhoud en kan de eigenaar bij een geslaagde verkoop miljoenen euro's opleveren. Tot dusverre gingen de medewerkers er echter van uit dat het instituut binnen Amsterdam zou verhuizen. Daarvan lijkt nu geen sprake meer te zijn. 'Volgens de ambassade in Den Haag is het nog steeds mogelijk dat we op enig moment elders in Amsterdam een nieuw pand betrekken, maar daarvan geloof ik niets', zegt Bauer. 'Ik ken de Fransen, ik ben een van hen: ze praten veel, maar uiteindelijk gebeurt er niets.'

Geen geld

Sluiting van het instituut in Amsterdam is volgens Bauer louter ingegeven door 'de economische werkelijkheid'. Het voorzag in een aanhoudende belangstelling van drieduizend à vierduizend mensen - deelnemers aan een cursus Frans of bezoekers aan een culturele activiteit. 'Het instituut doet dus nog steeds wat het bij zijn oprichting werd geacht te doen. Maar kennelijk heeft Frankrijk daar geen geld meer voor over.'

Dat de sluiting definitief is, kan volgens Bauer ook worden opgemaakt uit de afspraken die zijn gemaakt over de onderbrenging van de ongeveer 35 duizend boeken, documenten en dvd's van het instituut. Een deel daarvan zou worden overgenomen door de Universiteit van Amsterdam, de kostbaarste stukken zouden naar Parijs worden overgebracht.

Bauer weet niet of het instituut in Amsterdam het enige is dat op korte termijn zal sluiten. 'Ik heb gehoord dat zoiets ook in Lissabon kan gebeuren.' De Franse ambassade in Den Haag zal enkele taken van het instituut overnemen. Mogelijk zullen op termijn de cursussen Frans door de Alliance Française worden verzorgd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden