Paranoia-pastiche

I n 2008 waren de uitersten binnen het uitgebreide filmoeuvre van de gebroeders Coen op het witte doek te zien. Hetzelfde jaar bracht de Nederlandse première van No Country for Old Men en Burn After Reading; de eerste een bikkelhard en grotendeels bloedserieus gangsterdrama, de tweede een jolige pastiche op een paranoiathriller, alsof een luchtig toetje het gewicht van het hoofdmenu moest compenseren. In het geval van de Coens betekent lichtvoetig overigens bepaald niet vanzelfsprekend minder goed. Burn After Reading zet vanaf het ontslag van een CIA-medewerker met een drankprobleem een reeks gebeurtenissen in gang die even krankzinnig zijn als vertrouwd. Dat wil zeggen: vertrouwd in een film van de Coen-broers, die met moderne klassiekers als Fargo (1996) en The Big Lebowski (1998) al ruimschoots blijk hadden gegeven van hun toverkunst met logica en oorzaak en gevolg. In deze letterlijk onnavolgbare kruisbestuiving tussen komedie en thriller (let op: het is juist de bedoeling dat de plot nauwelijks te volgen is), op locatie in en rond New York gedraaid, excelleert een cast vol beroemdheden (George Clooney, Tilda Swinton, John Malkovich), maar het meest daarvan Brad Pitt, die als mallotige sportinstructeur mag schmieren zoals hij nooit eerder deed: 'This is some heavy shit.' Briljant.


Burn After Reading (Ethan en Joel Coen, 2008)


ARD, 20.15-21.45 uur.


'Weet ik niet. Hebben we nog niet eerder gemaakt. Eh, we hadden net zo goed een ruimtefilm kunnen maken'

reageerden tijdens de première van Burn After Reading, vier jaar geleden in Venetië, op de hen kenmerkende wijze toen de broers werd gevraagd waarom ze een spionnenfilm wilden maken.

Nosferatu: Phantom der Nacht

(Werner Herzog, 1979) Even spectaculaire als bizarre vampierthriller van de maniakale Duitse regisseur Werner Herzog met zijn grootste vijand/dierbaarste vriend Klaus Kinski in de rol van de vampier. Bruno Ganz (die voornamelijk dwaas voor zich uit zit te staren) en Isabelle Adjani (idem, maar dan lopend) vormen het pasgetrouwde paartje dat de strijd met de bloedzuiger moet aangaan. Op een gegeven moment komt ook Rijk de Gooyer voorbij, zij het in een piepklein rolletje. Bizar is overigens ook de ontstaansgeschiedenis van de film. Twee zomers geleden was Nosferatu: Phantom der Nacht de filmkeuze van Zomergast Maarten 't Hart, die vertelde hoe de pleinen en grachten van Delft de ietwat problematische plaats van handeling vormden voor deze film. Herzog stuitte op weerstand van het stadsbestuur, toen hij voor de film 11 duizend ratten wilde loslaten. Die scènes zijn uiteindelijk opgenomen in Schiedam. De beestjes zouden onvoorstelbaar slecht zijn behandeld. Witte exemplaren werden zwart geverfd en daartoe ondergedompeld in gloeiend heet water. Een aantal ziet er grijs uit in de film. Dat waren de ratten die hadden geprobeerd zich schoon te likken.


Arte, 21.00-22.45 uur.


Green Zone

(Paul Greengrass, 2010) 'Bourne in Bagdad' werd Green Zone destijds gedoopt. Een voor de hand liggende vergelijking. Naast dezelfde regisseur, kent de film dezelfde handheld-filmstijl, dezelfde de-tijd-tikt-terug-structuur en dezelfde hoofdrolspeler als in de Jason Bourne-spionnenreeks: Matt Damon. Die speelt hier officier Roy Miller, leider van een groepje soldaten dat zich kort na de inval in Irak in 2003 naar de plekken spoedt waar de massavernietigingswapens zouden moeten liggen. Miller stuit keer op keer op niks en vermoedt dat er iets volkomen mis is met de informatie die wordt verschaft door een geheime bron binnen het Iraakse leger. Zijn meerderen bieden geen antwoord op zulke vragen, dus gaat Miller zelf op onderzoek. Green Zone is verpakt als entertainment, maar vormt tegelijk een scherpe aanklacht tegen de Amerikaanse oorlogspolitiek.


ZDF, 22.15-23.55 uur.


Ethan en Joel Coen


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden