Reportage

Paramaribo houdt de adem in aan vooravond van uitspraak over Decembermoorden

Suriname laat zijn krijgsmacht ‘extra alert’ zijn op mogelijke ongeregeldheden maandag, na de uitspraak in het zogeheten Decembermoordenproces tegen Desi Bouterse. De minister van Defensie ziet geen aanwijzingen voor onrust, ‘maar het leger zal altijd voorbereid zijn en staat klaar om te beschermen en ondersteunen’.

Desi Bouterse komt 30 juli aan bij de Surinaamse Krijgsraad voor het vervolg van de inhoudelijke behandeling van het Decembermoordenproces tegen de oud-president en ex-legerleider.  Beeld ANP
Desi Bouterse komt 30 juli aan bij de Surinaamse Krijgsraad voor het vervolg van de inhoudelijke behandeling van het Decembermoordenproces tegen de oud-president en ex-legerleider.Beeld ANP

In de praktijk was afgelopen weekeinde in de hoofdstad Paramaribo niets te merken van eventuele militaire activiteit, bedoeld ter ondersteuning van de Surinaamse politie. Maar de berichten over de ‘operatie Alertheid’ hebben hier en daar wel tot enige ongerustheid geleid.

Maandagochtend plaatselijke tijd doet de rechter van de Krijgsraad naar verwachting uitspraak in het ‘verzet’ dat voormalig legerleider en oud-president Desi Bouterse heeft aangetekend tegen zijn veroordeling uit 2019. Hij kreeg toen bij verstek twintig jaar cel voor zijn directe betrokkenheid bij de moord, op 8 december 1982, op vijftien Surinaamse burgers die golden als tegenstanders van zijn militaire bewind.

In het vele jaren slepende proces is maandag opnieuw het nodige onduidelijk. De verwachting is dat de rechter uitspraak doet, maar er is een kans dat het tot uitstel komt. Onzeker is ook of Bouterse persoonlijk bij de zitting aanwezig zal zijn. En dat is weer van belang voor de vraag of de rechter bij veroordeling dit keer onmiddellijke gevangenneming zal gelasten, hoewel Bouterse hierna nog in hoger beroep kan.

Veel mensen in Suriname zijn gespitst op een veroordeling. Ricardo Panka, woordvoerder van de NDP, de politieke partij van Desi Bouterse, noemt de alertheid van de krijgsmacht ‘een gecreëerde hype van zowel interne als buitenlandse krachten om mensen bang te maken’. Zijn partij zou ook geen mensen hebben opgeroepen om maandag te demonstreren.

Op de sociale media circuleren berichten van Bouterse-aanhangers die willen dat mensen ‘met het hart op de juiste plek voor Suriname’ al vroeg in de ochtend naar het gebouw van de Krijgsraad gaan om de oud-president ‘te ondersteunen’. Daarbij wordt ook ingespeeld op etnische sentimenten tussen de creoolse bevolkingsgroep die Bouterse zou steunen en de hindostaanse gemeenschap rondom de huidige president, Chan Santokhi.

Onschuldig

Irwin Kanhai, de advocaat van Desi Bouterse, heeft steeds gesteld dat zijn cliënt onschuldig is en onvoorwaardelijke vrijspraak verdient. Anderen hebben gewezen op de maatschappelijke onrust die kan ontstaan als Bouterse de cel in moet. Niettemin acht Hugo Essed, de advocaat van de nabestaanden in het proces over de Decembermoorden, het wel degelijk ‘mogelijk’ dat de rechter van de Krijgsraad hiertoe kan besluiten. Volgens Essed zal dit besluit eerder tot ‘grote maatschappelijke vreugde’ dan tot onrust leiden.

‘Uiteraard is niet uit te sluiten dat enkele heethoofdige volgelingen tot vernielingen overgaan’, zegt Essed, ‘maar dat zal niet omvangrijk zijn en snel uitdoven.’ De waarnemend bevelhebber van het nationaal leger, kolonel Van Axeldongen, onderstreept dat de militaire waakzaamheid is bedoeld voor ‘de bestendiging van de democratische rechtsorde’.

De soms nerveuze stemming rondom het proces tegen Bouterse wordt ook gevoed door aanhoudende berichten over een eerdere diefstal van geavanceerde wapens uit het huis van Bouterse, de man die tussen 2010 en 2020 de democratisch gekozen president van Suriname was. Het is nog steeds onduidelijk wie voor de diefstal verantwoordelijk is. Maar geruchten over grote hoeveelheden wapens in het beheer van de vroegere Surinaamse leider hebben volgens zijn critici een intimiderende werking.

Chan Santokhi, die vorig jaar het presidentschap van Bouterse overnam, heeft ondertussen laten weten alles te willen doen om de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in het Latijns-Amerikaanse land te behouden. Santokhi zegt de versterking van de democratische rechtsorde, en daarbij de scheiding der machten, politieke prioriteit te willen geven. Over een mogelijke schuld van Bouterse laat hij zich niet uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden