Parade moet Ruslands militaire macht bewijzen

Voor het eerst in achttien jaar rollen vandaag de tanks en de raketten weer over het Rode Plein, op de grond geflankeerd door duizenden strak marcherende soldaten en in de lucht door bommenwerpers en jachtvliegtuigen....

Van onze correspondent Arnout Brouwers

Het is Vladimir Poetins jongste truc om de wereld en de Russen te doen geloven dat Rusland als grootmacht weer is opgekrabbeld. De tanks zijn uitgerust met ‘rubber pantoffels’ maar architecten vrezen voor het lot van de monumenten rond het Rode Plein. De stad Moskou heeft vast 60 miljoen dollar vrijgemaakt voor het herstel van de wegen. Maar het Russische publiek, zegt een opiniepeiling, begroet in grote meerderheid deze herleving van een oude sovjetpraktijk: de jaarlijkse militaire parade op 9 mei, de dag waarop Rusland de overwinning op het fascisme viert.

Voor politieke waarnemers komt het goed van pas: net als in de sovjettijd, wordt hen zo weer een kijkje gegund op de verhoudingen tussen de leiders van het land. Al zal het nu geen aftakelende Brezjnev zijn die de parade afneemt maar de zwarte band judoka Poetin en de hardrockfan Medvedev.

Poetin ontkent dat hij bezig is de Koude Oorlog te doen herleven. ‘Dit is geen wapengekletter’, zei hij deze week. ‘We bedreigen niemand en zijn dat ook niet van plan.’ Ruslands kleine zuiderbuur Georgië denkt daar deze dagen echter anders over. Maar de parade richt zich op een groter publiek. ‘Het is een demonstratie van onze groeiende defensiecapaciteiten’, aldus Poetin. Het is niet voor het eerst dat Poetin deze boodschap afgeeft. Eerder hervatten bommenwerpers hun patrouilles over de oceanen en werd de terugkeer van de Russische vloot in de Middellandse Zee aangekondigd.

Het defensiebudget is de afgelopen jaren flink gestegen, met meer dan 20 procent per jaar, en onlangs kondigde Poetin investeringen in nieuw materieel aan van 189 miljard dollar in acht jaar.

Militaire experts plaatsen echter vraagtekens bij de herleving van Ruslands militaire macht. Veel van de investeringen gaan op aan ‘achterstallig onderhoud’ die de dramatische onttakeling van het leger in de jaren negentig moeten repareren. Nog altijd kampt Rusland met een groot leger van slecht opgeleide, gehuisveste en betaalde militairen dat vooral het nieuws haalt door de ernstige mishandeling van dienstplichtigen.

Veel van het materieel dat vandaag over straat rolt is dan ook ontworpen in de sovjettijd. Er zijn wel nieuwe wapensystemen geïntroduceerd maar experts wijzen op de lange productietijden, de technologische achterstand en het gebrek aan reserveonderdelen.

De wapenexport is onder Poetin verdubbeld tot zo’n acht miljard dollar per jaar. Maar Algerije stuurde onlangs een aantal MiG’s terug wegens slechte kwaliteit. En India wacht nog altijd op het beloofde vliegdekschip. Zoals wel vaker loopt het beeld dat Rusland’s machthebbers schetsen vooruit op de werkelijke situatie. Maar dat betekent niet dat deze signalen niets zeggen over hun intenties.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden