Papier manger

Sterren, varkens, koksmutsen: elke gids heeft zijn eigen symbool om de kwaliteit van een restaurant aan te geven. Maar welke gids is nu zelf eigenlijk de beste?

De restaurantgidsen hebben het er dit jaar ook maar moeilijk mee. 'Helaas zijn de economische omstandigheden nog steeds onstuimig', schrijft Jan van Lissum, hoofdredacteur van de GaultMillau nog een tikje omfloerst. 'Aan alles konden de rapporteurs merken dat er werd geworsteld', noteert de hoofdredactie van Lekker al wat bezorgder. 'Het is een rampentijd', schrijft Special Bite, het brutaaltje onder de gidsen, plompverloren.


Het is crisis. En als het regent in de economie, hagelt het in de horeca. Er gaan meer restaurants dicht dan open, chique zaken schakelen over op een goedkopere formule (soms zonder de prijzen aan te passen, aldus GaultMillau geërgerd). Aanbiedingen, speciale dagen en restaurantweken volgen elkaar op, koks werken vaker met goedkope vissoorten.


Crisis was het dit jaar ook bij de Rode Gids, de eerbiedwaardigste onder de restaurantgidsen. Maar dan een van eigen makelij. Oud-hoofdinspecteur Paul Van Craenenbroeck haalde in zijn memoires genadeloos uit naar zijn voormalige werkgever. De kleine Belg beschuldigde zijn oude bazen in Parijs van vriendjespolitiek en conservatisme. Volgens Van Craenenbroeck zit de marketingafdeling inspecteurs achter de broek om sterren uit te delen. Want meer sterren geeft meer reuring, dus meer verkoop. En passant onthulde hij dat Michelin in de Benelux drie hele inspecteurs in dienst heeft, op ruim 1.700 restaurants, hotels niet meegerekend.


Koks, nog altijd behept met een heilig ontzag voor sterren, reageerden bedremmeld. De concurrentie wreef het er graag in. 'Ik weet al langer dat er bij Michelin dingen gebeuren die niet fris zijn', zei Van Lissum van GaultMillau. Michelin kon niet meer doen dan benadrukken dat Van Craenenbroeck al zes jaar weg is. Of er inmiddels meer inspecteurs zijn aangenomen, wilde een woordvoerster niet zeggen.


Kommer en kwel alom dus dit jaar. Alle reden om naast zorgelijke woorden ook een positieve toon aan te slaan. Want somberheid verkoopt niet. Dus wordt Lekker 'helemaal gelukkig' van al die chefs die ook dit jaar weer 'knalden in hun keukens'. Het eetblad begroet de opkomst van biologische producten, vis van het seizoen en groente uit eigen tuin. GaultMillau ziet veel jonge starters met 'een groot gastronomisch hart'. Special Bite doet een oproep aan ons, de eters: 'Niet thuis zitten mauwen, maar juist hup, op pad, en het geld laten rollen.'


Dat is prima, maar waar gaan we heen en door wie laten wij ons leiden? Dat hangt helemaal af van wat voor eter u bent. Onze top-5 van eetgidsen. Zeg mij wat u eet en ik zeg welke gids u moet kopen.


Top-10 van Lekker:

1Oud Sluis, Sluis


2De Zwethheul, Schipluiden


3De Librije, Zwolle


4Inter Scaldes, Kruiningen


5De Leest, Vaassen


6Beluga, Maastricht


7Ivy, Rotterdam


8La Rive, Amsterdam


9Da Vinci, Maasbracht


10De Bokkedoorns, Overveen


De 10 proevers van Iens:

1Boreas, Heeze


2Oud Sluis, Sluis


3Sonoy, Emmeloord


4De Librije, Zwolle


5Restaurant, Kromhout


6Iets Anders, Kortgene


7Sushi Bento, Leiden


8Fong Chen,Oosterbeek


9Trattoria Italiana, Leeuwarden.


10Beluga, Maastricht


De top-10 van Special Bite:

1Ivy, Rotterdam


2 Oud Sluis, Sluis


3Le Restaurant, Amsterdam


4Beluga, Maastricht


5De Librije, Zwolle


6Bolenius, Amsterdam


7Marius, Amsterdam


8Ron Blaauw, Amsterdam


9 Solo, Gorinchem


10Da Vinci, Maasbracht


Internet

Voor wie lak heeft aan een papieren gids zijn er restaurantgidsen op internet zoals knoopjelos.nl en smulweb. Veruit de grootste en bekendste is Iens, waar gasten zelf hun mening mogen geven. Niet altijd even betrouwbaar, wel nuttig en amusant.


Grootspraak

Wie behalve in eten ook in drinken is geïnteresseerd, koopt Grootspraak, 'de énige restaurantgids voor wijnliefhebbers'. Grootspraak kiest het Wijn- en champagnerestaurant van het jaar en waardeert restaurants met druiventrosjes. Een trosje: wijnkaart kan beter, vijf trosjes is top. Wie in het restaurant niet aan zijn gerief kan komen, gaat naar de dichtstbijzijnde wijnwinkel. Die staan er ook in.


Grootspraak, € 12,50


GaultMillau

Ooit, en dan praten we over veertig jaar geleden, markeerden de journalisten Henri Gault en Christian Millau de opstand van de Nouvelle Cuisine tegen het establishment van Michelin. Inmiddels behoort hun gids daar zelf ook toe.


De makers van GaultMillau Nederland afficheren zich graag als concurrent van Michelin, maar dat is vooral in hun dromen: Nederlandse koks liggen echt niet wakker van een of meer koksmutsjes (de 'sterren' van GaultMillau) extra. En het grote publiek nog minder.


GaultMillau deelt jaarlijks een karrevracht aan prijzen en titels uit: chef van het jaar, belofte van het jaar, talentvol gastvrouw van het jaar, etc. Leuk voor in het familieplakboek.


Wat wel leuk is: GaultMillau deelt varkentjes uit, onderscheidingen voor duurzame restaurants. De controle lijkt niet erg stevig: restaurants mogen op een vragenformulier zelf invullen hoe duurzaam ze zijn. De Award voor het Duurzame restaurant gaat dit jaar naar De Kas in Amsterdam.


Dat zou een reden kunnen zijn om de GaultMillau te kopen. Een andere kunnen we zo snel niet verzinnen.


GaultMillau, € 12,95


Special Bite

Alle restaurantgidsen vissen in dezelfde vijver, en zo groot is die in Nederland niet: altijd komen dezelfde namen bovendrijven. Special Bite is de enige die een eigenzinnige keuze maakt.


Special Bite hanteert het vage begrip 'special' om restaurants te waarderen. Dat kan van alles zijn: het eten, maar ook een opvallende inrichting, een hoog gehalte aan BN'ers, een aparte locatie of een maffe kok. Special Bite heeft lak aan gevestigde (sterren) reputaties en wil altijd alles als eerste hebben: nieuw, hip, special! Daarbij zijn uiterlijkheden soms (vaak) belangrijker dan wat er op het bord komt.


Vijfhonderd restaurants zijn ingedeeld per provincie en de steden: Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Maastricht.


De beschrijvingen klinken als: 'Brak je op het Brancoplein tot voor kort je nek over de opgebroken straten, tegenwoordig schieten leuke eettentjes er als paddenstoelen uit de grond.' Daar moet je tegen kunnen. Prima gids voor wie hip eten zeker zo belangrijk vindt als lekker eten. Soms gaat dat ook best samen.


€ 9,95, ook als app verkrijgbaar.


www.specialbite.nl


Lekker

Bent u secretaresse en moet u voor uw baas vaak een fatsoenlijk restaurant reserveren? Dan is het handig om de Lekker in uw bureaula te hebben. Zo werd Lekker van oudsher getypeerd. Inmiddels is Lekker uitgegroeid tot de best verkochte restaurantgids van Nederland die in aanzien Michelin naar de kroon steekt.


Lekker komt uit de bladenfabriek van Sanoma. Dat is te zien: een gelikte glossy, met fotootjes van chefs en gerechten. Lekker bevat 469 restaurants die overzichtelijk zijn ingedeeld per provincie. Alle restaurants krijgen een korte beschrijving, wat handig is, omdat je dan enigszins weet waar je terecht komt. Lekker is vrij volledig, maar in keuze enigszins behoudend: de hipste tenten vind je er niet.


Lekker heeft een top-100 met de beste restaurants van Nederland. Natuurlijk ontstaat daarover elk jaar rumoer, daarom wordt hij ook gemaakt. Typische Lekker aandachtspunten zijn het brood- en waterbeleid en of de ober je servet opvouwt als je naar de wc bent geweest. Wie dat ook belangrijk vindt, heeft in Lekker een fijne gids.


€ 12,95, ook verkrijgbaar als app


www.lekker.nl


De Rode Gids

Zoals gezegd kwam de Rode Gids dit jaar in zwaar weer door de ontboezemingen van een oud-hoofdinspecteur, maar in het vak geniet Michelin nog altijd het meeste aanzien. Een plekje in de top-10 van Lekker is heerlijk, maar een ster geldt in het leven van de meeste koks als een hoogtepunt: vergelijkbaar met het krijgen van een kind.


Belangrijk voor koks is dat de sterren ook internationaal aanzien geven, helemaal als je in de twee en drie sterrenregionen komt: Michelin is immers wereldwijd bekend.


De Rode Gids leest als een spoorboekje. 1.200 restaurants en hotels worden geduid met symbooltjes voor kwaliteit, luxe en prijs. Sinds een paar jaar staat er bij elk etablissement een piepkleine beschrijving zoals: 'In dit drukbezochte lounge-restaurant met cocktailbar heerst een prettige ambiance om te genieten van verschillende gerechten in kleine porties.' Dat kan van alles zijn.


De Michelingids is minder een gids voor de binnenlandse markt. Hij is vooral nuttig voor de buitenlandse toerist die zich gastronomisch staande wil houden in een vreemd land. Die functie vervult de gids met verve: betrouwbaarheid staat hoog in het vaandel.


Als aanvulling op de Rode Gids is er sinds vier jaar ook een boekje met budgetvriendelijke restaurants die een 'Bib Gourmand' hebben. Dat staat voor een goede maaltijd voor een redelijke prijs (maximaal 35 euro). Dat is pas handig in crisistijd.


Bib Gourmand Benelux 2012, € 15,95


Rode Gids, € 19,95


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden