Panorama Mesdag schudt op grondvesten

Naast het museum met het oudste panoramaschilderij ter wereld wordt een parkeergarage aangelegd. Het gebouw verzakt.

De directeur van het Haagse museum Panorama Mesdag heeft een gele bouwhelm in haar kantoor liggen. Daarmee kan ze de aanpalende bouwplaats bezoeken. Maar in het slechtste geval kan die helm ook nog wel eens in eigen huis van pas komen, want de werkzaamheden bij de buren doen het unieke museum op zijn grondvesten schudden.

’s Nachts in bed wordt Marijnke de Jong al geplaagd door rotaties van 1/200 en zettingen van 10 mm of meer. Haar zorgen om de bouw van een parkeergarage naast de deur van Panorama Mesdag groeien met de dag. Ze sluit zelfs niet uit dat het museum tijdelijk dicht moet wegens de risico’s op instorting. Panorama Mesdag herbergt het oudste panoramaschilderij ter wereld, waarop Hendrik Willem Mesdag een beeld schetst van Scheveningen in de 19de eeuw.

Twee kort gedingen heeft het museum in gang gezet om de bouw voorlopig stil te leggen en de effecten nog eens goed te bestuderen. Het eerste, tegen de bouwer, ging verloren omdat de rechter de gemeente verantwoordelijk acht, als verstrekker van de bouwvergunning. De tweede gang naar de rechtszaal, mogelijk deze week al, is tegen de gemeente gericht.

Den Haag laat niet na het toeristisch-culturele belang van rijksmonument Panorama Mesdag met de mond te belijden, maar de vestiging van het Hilton Hotel om de hoek is het gemeentebestuur ook veel waard. Omdat de komst van het hotel afhankelijk werd van een parkeergarage, is ook daarvoor een bouwvergunning verleend. De garage gaat direct naast Panorama Mesdag de grond in.

Het museum ging daarmee akkoord op voorwaarde dat de aanleg geen effect op de fundamenten van zijn ronde behuizing zou hebben. Maar onder druk van gemeente en buurt, die al jaren zoeken naar een goede bestemming voor het oude PTT-gebouw, werd ingestemd met een zekere marge in trillingen en zettingen.

Die marges zijn volgens De Jong niet goed vastgelegd in de vergunning, en bovendien nu al overschreden. In de eerste fase van de bouw zou de zetting binnen 3 millimeter blijven. Maar er zijn nu al punten waar het museum 7 tot 8 millimeter is verzakt of naar buiten geweken. Volgens gemeente en bouwer is er nog niets aan de hand. De Jong: ‘Maar wie garandeert me dat er in de volgende fase ook niet zulke overschrijdingen zullen zijn.’ Vandaar dat het museum opnieuw bezwaar maakt.

Sinds de bouw begon, is de directeur verzeild geraakt in een doolhof van verantwoordelijkheden. De gemeente verwijst haar naar projectontwikkelaar Lirema omdat hij degene is die de schade veroorzaakt en Lirema verwijst naar de gemeente die hem een bouwvergunning heeft verleend. Extra maatregelen aan de kap zijn volgens iedereen noodzakelijk, maar gemeente noch projectontwikkelaar wil de kosten op zich nemen.

Pikant is dat Panorama Mesdag is gestuit op een gemeentelijke afspraak, ruim tien jaar geleden gesloten, waarin ‘de strengste eisen’ worden gesteld aan bouwwerkzaamheden naast een monument. Bij dergelijke projecten zou helemaal geen sprake mogen zijn van zetting en volgens het museum schendt Den Haag dus zijn eigen regels.

De Jong wil niet beweren dat de gemeente ongevoelig is voor de onrust in het museum, ‘maar als het op maatregelen aankomt, heeft ze slappe knieën.’ Een voor het museum negatieve uitspraak van de rechter zou volgens De Jong wel eens kunnen leiden tot sluiting. ‘De grenzen zijn zo onduidelijk en dit gebouw heeft zo’n speciale constructie dat ik in deze situatie geen verantwoordelijkheid meer kan dragen voor de veiligheid van de bezoekers.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.