‘Panopticon’ choreografeert de macht van de meerderheid

DANS Een zeshoekige cirkel zorgt voor een optisch onderscheid tussen ‘intern’ en ‘extern’. Dit eiland in een zee van ruimte bestaat uit liggende panelen die kunnen opklappen tot muurtjes....

De bedenkers van Panopticon – musicus Jorge Isaac en scenograaf Nikolaas Vande Keere – lieten zich inspireren door Foucaults ideeën over macht en door het panopticon, een ringvormige gevangenis waarbij alle cellen vanuit een centrale observatietoren worden bekeken. In de voorstelling die zij met choreograaf Jack Gallagher maakten, laat de macht zich van alle kanten zien.

De vraag wie wie bespeelt, gaat tussen Isaac in de cirkel en drie dansers daarbuiten (naast Gallagher Kelly Hirina en Peter Cseri). Zo schril als de hoge klanken zijn uit een keur aan versterkte blokfluiten, zo scherp zijn de scharende lijnen die de groep met armen en benen tekent. Een meerderheid lijkt per definitie machtiger dan een minderheid. Maar toch: de klanken uit dat houten instrument zijn ook een lokroep – unheimlich en urgent, mooi gemixt met elektronica in een compositie van Roderik de Man.

Het krachtenspel wordt veel te lang uitgesmeerd, de projecties van rook zijn totaal overbodig. Maar in essentie zit het goed met Panopticon. Gaandeweg betreedt men elkaars domein. Als een ontembaar genie staat de blokfluitspeler te dirigeren. Maar uiteindelijk delft hij het onderspit en sluiten de panelen zich nauw rond hem, als de bladeren van een artisjok.

Mirjam van der Linden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden