Pannenkoekplant zorgt weer voor stekromantiek

Kamerplanthype

Zijn stekjes gingen van hand tot hand. Nu is hij al in de tuincentra gesignaleerd. De pannenkoekplant verovert Nederland. De Volkskrant ging op zoek naar zijn wortels.

De pilea peperomioides alias de pannenkoekplant. Beeld Studio V

De laatste pannenkoekplant is nét de deur uit, zegt de verkoper van de Utrechtse bloemist Le Jardin. Sinds ongeveer een maand is er niet alleen veel vraag naar de kamerplant met de dikke, ronde bladeren, er is eindelijk ook aanbod. 'Elke week was er wel iemand die speciaal voor de pannenkoekplant kwam.' Soms was er plotseling een piek. 'Dan had-ie waarschijnlijk weer in een tijdschrift gestaan en stonden mensen ervoor in de rij: pannenkoekplant, pannenkoekplant, pannenkoekplant.'

Al een paar jaar maakt de pilea peperomioides goede sier met zichzelf in woonbladen, op interieursites en op Instagram en Pinterest. Wanneer en waarmee de opmars precies begon is moeilijk te zeggen, maar feit is dat de pannenkoek uitgroeide tot een bescheiden kamerplanthype. Koers zetten naar een plantenzaak of tuincentrum had alleen geen zin; de geliefde plant was lange tijd bijna nergens te krijgen, behalve op fora voor stekfanatici en via vrienden van vrienden.

Weinig verzorging

Op Marktplaats ontstond een levendige handel in stekjes. De 'vintage retro jaren zeventig'-miniplantjes zijn tegenwoordig voor 2,50 tot 8 euro per stuk op te halen in, ja, waar niet? Hilversum, Oudenbosch, Krommenie, Assen, Geldrop, Bolsward, Waddinxveen; allemaal hebben ze een inwoner die de pannenkoekplant propageert.

Terecht: ze verkopen een speciaal exemplaar dat snel groeit en binnen een jaar bladeren als planeten heeft. De pannenkoekplant heeft weinig verzorging nodig. Ook bijzonder: een gezonde plant produceert binnen een jaar een hoop stekjes. Ze duiken vanzelf op, naast de grote stengel in de pot. 'Mijn pannenkoekplantje heeft mooie pannenkoekplantbaby's gemaakt', schrijft Marktplaatsverkoper Irisje uit Enschede. 'Ze zijn nu groot genoeg om het huis te verlaten.'

Lotte Baltussen uit Amsterdam kreeg zo'n stekje twee jaar geleden op Koningsdag, van een vriendin. Die vriendin had haar eigen stekje destijds toegestuurd gekregen van een Vlaamse mevrouw, gevonden via Google. 'Deze mevrouw heeft een soort oermoederplant', vertelt Lotte. 'Ze vraagt iedereen die een stekje van haar plant krijgt een Vlaams-Franse naam te kiezen en een foto op te sturen. Die foto's zet ze op een website.'

Pilea-stekjes. Beeld Lotte Grimbergen

Vrolijke plant

De inmiddels volgroeide pannenkoekplant van Lotte heet Trui. Ze heeft allerlei verschillende planten in huis, maar de pannenkoekplant vindt ze het mooist. 'Vrolijk, op de een of andere manier.' Trui noemt ze 'een soort hermafrodietje'. De afgelopen maand was de plant goed voor een stek of twintig.

Maar een Lotte kennen of Marktplaatscontacten leggen, is tegenwoordig niet meer nodig. De pannenkoek is de underground ontstegen en sinds kort verkrijgbaar bij plantenwinkels en het tuincentrum. In maart was daar opeens een foto op de Instagrampagina van Intratuin: 'Fan van de pannenkoekplant, maar kun je hem niet bemachtigen? Dan hebben wij op de Nationale Pannenkoekdag goed nieuws voor je: binnen een paar weken is dit plantje volop verkrijgbaar bij ons in de winkel! #pilea #pannenkoekplant #intratuin'.

De entree van de hypeplantheeft nog lang op zich laten wachten, vindt ook Tonnie Stokkel van Intratuin. Dat had een simpele reden: de plant werd in Nederland nog niet gekweekt. 'Het is een plant waar kwekers niet risicoloos aan beginnen. Je kunt met de pannenkoekplant niet gemakkelijk een evenwichtige afzet genereren. Het heeft dus even geduurd voordat wij een kweker warm kregen.'

Beeld Studio V

Chinese Moneyplant

De kweker in kwestie werd Obed Smit uit Sappemeer. Zijn bedrijf Smit Kwekerijen is vooralsnog de enige pannenkoekplantkweker van Nederland, zegt hij. Zelf was hij aanvankelijk niet echt onder de indruk. 'Op plaatjes op internet vond ik de plant wat ongezond ogen, de bladeren zagen vaak wat gelig, vlekkerig.' Maar de vraag van zijn klanten werd vorig jaar groter en groter. 'Ik heb niet eerder meegemaakt dat klanten ons zó plat belden over een plant.'

Over de geschiedenis van de pannenkoekplant weet Smit niet veel. Het verhaal gaat dat een Noorse of Zweedse missionaris de plant in de jaren veertig in China vond en meenam naar Scandinavië. Het zou verklaren dat de pannenkoekplant in het buitenland ook wel Chinese Moneyplant wordt genoemd. 'Ik was ze in mijn tuinbouwcarrière nog nooit tegengekomen. Volgens mij werd het plantje vooral in de hobbysfeer gekweekt.'

Waarom werd juist dit plantje zo populair? Smit gelooft dat de pannenkoek past bij de interieur- en plantentrends van het moment: retro, met mooi gevormde bladeren, maar ook 'luchtig' en Scandinavisch minimalistisch. 'Je kijkt er zó doorheen.'

Zig-zagcactus

Wat wordt de nieuwe pannenkoekplant? Obed Smit van Smit Kwekerijen: 'Voor de komende jaren hebben wij een nieuwe lijn met sterke peperomia's, in kleuren van grijs naar diep rood. Kleuren die niet eerder in planten gevonden zijn.' Tonnie Stokkel van Intratuin ziet een stijgende vraag de fish bonecactus, rick rackcactus of zig-zagcactus wordt genoemd, 'een hangplant met een elegante golvende rand'. Ook schaars, zegt Stokkel, en dus ontstaat er gretigheid.

Twee jaar geleden begon Smit met een paar stekjes. 'Van nieuwe planten moeten wij eerst de specifieke eigenschappen onderzoeken en het groeiproces in kaart brengen. Dan pas kunnen we ze in grote aantallen kweken. Dat was met de pannenkoekplant een heel gepuzzel.' In april dit jaar waren de eerste plantjes leverbaar. Inmiddels zijn er zo'n 3 duizend per week beschikbaar.

Er zijn fans die ervan balen dat 'hun' pannenkoekplant nu tussen de sanseveria's en gatenplanten in de schappen staat, merkt Stokkel van Intratuin. 'Jammer', schreef biebje1970 bijvoorbeeld onder de Instagram-aankondiging van het tuincentrum. 'Was net zo speciaal, wat waren we blij toen we er twee gevonden hadden in Zweden. Straks 'gewoon' verkrijgbaar om de hoek.'

Stekromantiek. Stokkel kan zich er best wat bij voorstellen. 'Ook wat planten betreft leven we in een wegwerpmaatschappij', zegt zij. 'Ons groenproduct is soms veel te goedkoop. Daardoor verliest het voor sommige mensen zijn waarde. Als je stekjes doorgeeft, ga je anders met planten om.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.