Paniek bij de Britten, leedvermaak in Rusland en vrees in de Verenigde Staten

Rondje correspondenten over Brexit

Hoe wordt in de wereld gereageerd op de Brexit? We bellen met onze correspondenten.

Beeld reuters

Patrick van IJzendoorn, Engeland

'Ik sta nu in de City, het financiële hart van Londen. Het is hectisch in de stad. De mensen zijn verbaasd en geschokt. Bij de handelaren is er paniek. Ik zie ze hier heen en weer rennen. Het lijkt alsof ze willen redden wat er te redden valt. Binnen een paar uur is er 100 miljard weggevaagd door de val van de aandelenkoersen en het pond.

'Vooral bij de jongeren is er veel onzekerheid. Wat is onze toekomst? Zijn er nog wel banen? En kunnen we nog wel reizen? Bovendien speelt het einde van het Verenigd Koninkrijk op de achtergrond. De Schotten beginnen te morren en Londen zal ook meer bevoegdheden krijgen en misschien wel een soort stadsstaat worden.

'Ik zat net een koffiebar en daar werkte een serveerster, een mevrouw uit Estland. Ze wist nog niks van de uitslag toen ik haar vroeg wat ze van de Brexit vond. 'Maar wie gaat dan alle koffie in Londen serveren?', vroeg ze. Bijna alle horecamensen in Londen zijn immigranten.

'Er is een verschil tussen de bewoners van Londen en de rest van de Britten. De Londenaren stemden voor het grootste gedeelte voor Bremain. De Brexit heeft ook duidelijk gemaakt dat de mensen van buiten Londen tegen de hoofdstad en de elite stemden. Iemand van buiten de stad heeft ook minder te verliezen dan een bankier. Veel Engelsen zijn de dreigementen vanuit Londen ook beu.

'Bij een Brexit, komt er een nieuwe begroting en moet er volop worden bezuinigd', had George Osborne, de Britse minister van Financiën gezegd. Engelsen zijn trots en laten zich niet zomaar bedreigen. De Brexit is ook een stem tegen de elite.'

De krant wordt gelezen in Londen. Beeld afp

Peter Giesen, Frankrijk

'Hollande noemt noemt de Brexit 'een zware beproeving voor Europa'. Het voortbestaan van Europa staat op het spel, zei hij. De minister van Buitenlandse Zaken Jean-Marc Ayrault heeft gezegd geschokt te zijn. Hij vindt het triest voor Europa, maar vooral ook voor Groot-Brittannië. Hij vindt dat Europa moet doorgaan en het vertrouwen van de volkeren moeten herwinnen.

'Toch zien de Fransen ook kansen. Engeland en Frankrijk hebben elkaar nooit echt gelegen. De Engelsen zijn veel liberaler dan de staatsgerichte Fransen. Frankrijk wil altijd meer Europese integratie en daarbij voelde Engeland als een rem. Door de Brexit hoopt Frankrijk zijn positie binnen de Europese Unie te versterken.

'Een Frexit lijk nog ver weg. Bij een peiling, een momentopname, gaf slechts 26 procent aan voor een vertrek uit de Europese Unie te zijn. Marine Le Pen heeft wel aan aangegeven een referendum te willen.'

Marine le Pen. Beeld epa

Sarah Venema, Italië

'We moeten Europa veranderen om het menselijker en rechtvaardiger te maken. Maar Europa is ons huis en onze toekomst.' Dat heeft premier Renzi op Twitter gezegd over de Brexit. De Italiaanse premier is niet blij met het Britse vertrek, maar er zijn ook veel eurosceptici in Italië.

'Matteo Salvini van de partij Lega Nord heeft de Britten bedankt en gezegd dat het nu de beurt is aan de Italianen. De Vijfsterrenbeweging - partij van Virginia Raggi, de nieuwe burgemeester van Rome - riep vandaag ook dat het woord aan de Italiaanse burger is. Eerder hadden ze nog gezegd dat Europa vanuit de binnenkant veranderd moest worden. Een referendum uitschrijven zal overigens niet gaan.

'Daarvoor zal eerst de Italiaanse grondwet moeten worden veranderd. Er kan geen referendum over een internationaal verdrag worden uitgesproken. Daarover gaat het nu in de Italiaanse media: moeten de Italianen hun grondwet veranderen om een vertrek uit de EU af te kunnen dwingen. De eurosceptici vinden van wel.'

Virginia Raggi. Beeld photo_news

Tom Vennink, Rusland

'Het is hier wel groot nieuws. Iedereen praat erover en het journaal opent ermee, maar het is natuurlijk niet zo groot als bijvoorbeeld in Nederland. Er klinken twee geluiden. Aan de ene kant is er leedvermaak. De Russen zien dat Europa het zwaar heeft en de Europese Unie wordt gezien als vijand. Als die vijand uit elkaar valt, is dat fijn voor de Russen.

'De burgemeester van Moskou Sergej Sobjanin twitterde dat er zonder Groot-Brittannië in de EU er niemand meer is die 'zo achter de sancties tegen ons staat'. President Poetin zei wel te begrijpen waarom dit is gebeurd is. Allereerst wil niemand armere economieën voeden, zei hij. Ten tweede zijn de Britten volgens hem niet tevreden met de manier waarop veiligheidsproblemen opgelost worden.

'Naast het leedvermaak zijn er hier de economische zorgen. Vanochtend is meteen de olieprijs weer gedaald en Rusland heeft al onzettend veel economische problemen. De Brexit brengt nog meer onzekerheid.'

De Russische president Poetin. Beeld ap

Michael Persson, Verenigde Staten

'Ze zijn hier wel geschrokken. Groot-Brittannië was de belangrijkste bondgenoot van de Amerikanen binnen de EU. De landen lijken op elkaar op meerdere gebieden, en de Britten waren de tussenpersoon als de Amerikanen botsten met de Fransen en Duitsers. Die tussenpersoon is nu weg, dus ze vrezen een verharding in de relatie met Europa. Nederland zou misschien de rol van de Britten kunnen overnemen. Het land is weliswaar kleiner en minder machtig dan Groot-Brittannië, maar heeft net als de Britten een goede band met zowel de Amerikanen als de Duitsers en Fransen.

'De grootste teleurstelling over de Brexit zie je hier bij de traditionele politici, zoals Obama en ook de gematigde Republikeinen. Vanuit het Trump-kamp klinkt gejuich. Trump is heel blij met de Brexit, mede omdat het lagere pond goed is voor zijn nieuwe Schotse golfbusiness. Zijn aanhangers zien dat de Britten voor zichzelf kiezen, net als zij willen. Daar zit een interessante parallel. De mensen die voor een Brexit hebben gestemd, zijn vergelijkbaar met Trump-stemmers. Ze zijn tegen de elite, anti-internationaal. Het is het platteland tegen de stad. Het lijkt soms bijna meer symboliek, voor een Brexit stemmen of op Trump stemmen. Een statement'

'Brexit-stemmers voelden zich tekort gedaan en mensen als Trump of de politici achter het Brexit-kamp gaan met die onvrede aan de haal. Daarom is de winst van het Brexit-kamp ook met vrees ontvangen, hier. Net als Trump werd het 'leave'-kamp licht onderschat, maar ze winnen toch. Dat zou een voorbode kunnen zijn voor de verkiezingen later dit jaar. Het benadrukt in ieder geval dat het geen gelopen race is.'

Donald Trump. Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.